Tháng 7 'thổi bay' thành quả của hàng loạt quỹ cổ phiếu

Theo thống kê của FiinGroup, hiệu suất bình quân của nhóm quỹ cổ phiếu giảm 7,4% trong tháng 7, với cả 91/91 quỹ đều ghi nhận hiệu suất âm. Trong khi đó, VN-Index giảm 6,7%, còn áp lực điều chỉnh diễn ra trên diện rộng khi 77,6% số mã chứng khoán giảm giá.

Thị trường đi xuống cũng nhanh chóng phản ánh vào quy mô tài sản của các quỹ. Cuối tháng 7/2026, tổng giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam đạt khoảng 247,8 nghìn tỷ đồng, giảm 26,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,8%, so với cuối tháng 6. Mức giảm này đến từ cả diễn biến thị trường kém thuận lợi và dòng tiền tiếp tục rút ròng.

Phần lớn mức giảm tập trung ở nhóm quỹ cổ phiếu với NAV giảm 24,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,4%. Nhóm quỹ trái phiếu và quỹ cân bằng lần lượt giảm 2,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 17,4%, và 248 tỷ đồng, tương đương 6,4%. Xét theo loại hình, quỹ đóng giảm mạnh nhất, ở mức 14,2%, tiếp đến là ETF giảm 8,9% và quỹ mở giảm 7,9%.

Nếu so với mức đỉnh vào tháng 8/2025, tổng NAV của các quỹ hiện thấp hơn 53,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 17,7% dù VN-Index trong cùng giai đoạn vẫn tăng 3,1%.

Sự chênh lệch này cho thấy đà tăng của VN-Index chủ yếu được dẫn dắt bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn danh mục của các quỹ vẫn chịu sức ép.

Mức độ suy giảm cũng khác nhau đáng kể tùy theo cơ cấu danh mục. Các ETF tham chiếu theo VNDiamond chịu áp lực lớn khi một số cổ phiếu có tỷ trọng cao như PNJ, TCB và MWG giảm mạnh.

Với nhóm quỹ chủ động, những quỹ có tỷ trọng lớn ở cổ phiếu vốn hóa lớn cũng chịu mức giảm mạnh hơn khi nhiều cổ phiếu đầu ngành trong các nhóm ngân hàng, bất động sản, chứng khoán, thép, bán lẻ và thực phẩm đồng loạt điều chỉnh sâu trong tháng.

Ngược lại, chỉ một số ít quỹ chủ động giảm ít hơn VN-Index, chủ yếu là các quỹ ngoại nhờ duy trì tỷ trọng cao tại những cổ phiếu tăng giá như GMD, tăng 4,6%, hoặc giảm ít hơn VN-Index như VIC và VHM.

Tính chung 7 tháng, hiệu suất lũy kế bình quân của nhóm quỹ cổ phiếu giảm 8,9%, với 71/74 quỹ ghi nhận hiệu suất âm.

Mức giảm này trái ngược với mức tăng 12,2% cùng kỳ năm 2025 và thấp hơn đáng kể mức giảm 2,7% của VN-Index, cho thấy nhịp điều chỉnh tháng 7 đã xóa đi phần lớn thành quả tích lũy của nhiều quỹ trong nửa đầu năm.

Một số quỹ từng duy trì hiệu suất dương trong 6 tháng đầu năm như EVESG, Fubon FTSE Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam ETF đã đảo chiều sang trạng thái âm sau nhịp giảm tháng 7, khi danh mục chịu tác động từ các cổ phiếu VIC, VHM và HPG. Diễn biến này cho thấy khoảng cách hiệu suất giữa các quỹ thu hẹp đáng kể khi thị trường điều chỉnh mạnh.

Ở chiều ngược lại, Quỹ Chủ động VND (VNDAF) nằm trong số ít quỹ vẫn duy trì hiệu suất dương, ở mức 1,2%, nhờ nắm giữ các cổ phiếu tăng giá tốt trong tháng 7 như VNM và NVL. Quỹ cũng ghi nhận tháng thứ 6 liên tiếp hút ròng, dù quy mô dòng tiền vẫn còn nhỏ.

Áp lực lên các quỹ còn thể hiện rõ qua diễn biến dòng vốn. Nhóm quỹ cổ phiếu bị rút ròng hơn 4,2 nghìn tỷ đồng trong tháng 7/2026, tăng 13,8% so với tháng trước, tập trung ở nhóm quỹ đóng và ETF. Trong khi đó, nhóm quỹ mở đã đảo chiều sang hút ròng.

Theo FiinGroup, tổng giá trị rút ròng tại các quỹ đầu tư đạt gần 5 nghìn tỷ đồng trong tháng 7/2026, tăng 16,7% so với tháng trước. Đây cũng là tháng thứ ba liên tiếp quy mô rút ròng gia tăng.

Áp lực chủ yếu đến từ nhóm quỹ đóng cổ phiếu, với giá trị rút ròng 4,3 nghìn tỷ đồng. Riêng quỹ VEIL chiếm khoảng 4,1 nghìn tỷ đồng, liên quan đến hoạt động mua lại cổ phiếu đang lưu hành theo chương trình được công bố cuối năm 2025.

Nếu loại trừ VEIL, dòng tiền rút ròng của nhóm quỹ cổ phiếu giảm mạnh xuống còn hơn 91 tỷ đồng, nhờ nhóm quỹ mở cổ phiếu đảo chiều sang hút ròng.

Ở nhóm quỹ trái phiếu, quy mô rút ròng tăng 20,2% trong tháng 7, lên hơn 700 tỷ đồng sau ba tháng liên tiếp thu hẹp. Đây là tháng thứ 11 liên tiếp nhóm này bị rút ròng, đưa giá trị lũy kế lên gần 14,2 nghìn tỷ đồng, cho thấy áp lực dòng vốn vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều rõ rệt.

Riêng nhóm quỹ mở cổ phiếu hút ròng hơn 884 tỷ đồng, đảo chiều sau hai tháng rút ròng liên tiếp. Dòng tiền vào tập trung tại các quỹ ngoại như VNEFUND, LVF và PRINCIPAL VNEO-A, trong khi quỹ DCDS tiếp tục hút ròng tháng thứ hai liên tiếp.

Trái lại, dòng vốn tại nhóm ETF rút ròng trở lại với hơn 828 tỷ đồng, tăng 103% so với tháng trước, tập trung tại VanEck Vietnam ETF và Fubon FTSE VN.

Lãi suất và thanh khoản gây sức ép

Diễn biến dòng vốn trên diễn ra trong bối cảnh lãi suất và thanh khoản tiếp tục gây sức ép lên thị trường, khiến dòng tiền vào cổ phiếu trở nên thận trọng hơn.

Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng, Quản lý danh mục đầu tư của PYN Elite Fund (Phần Lan), cho biết giá trị tài sản ròng (NAV) của PYN Elite đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm vào ngày 27/7, khi đóng cửa ở 487,3 Euro/chứng chỉ quỹ. Kể từ đó, NAV đã phục hồi khoảng 10%, lên quanh mức 535,5 Euro.

Vị lãnh đạo PYN Elite cho rằng lãi suất tăng cao đã đẩy các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu, trong khi kỳ vọng lạm phát và điều kiện thanh khoản trên thị trường Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức một phần do các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn mới.

Theo ông, tỷ giá hối đoái, thanh khoản, cán cân thương mại, kỳ vọng lạm phát và lãi suất đều có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Thực tế, từ đầu năm đến nay, lãi suất huy động liên tục đi lên. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng hiện phổ biến khoảng 7-9% một năm. Một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ còn áp dụng lãi suất thỏa thuận với mức thực nhận có thể vượt 9%.

Mặt bằng lãi suất tăng tạo sức ép lên thị trường chứng khoán cả về dòng tiền lẫn định giá tài sản. Khi gửi tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn, một phần vốn có thể chuyển từ cổ phiếu sang tiền gửi, làm giảm nhu cầu đối với cổ phiếu. Chi phí vốn tăng cũng gây áp lực lên lợi nhuận của các doanh nghiệp sử dụng nhiều đòn bẩy.

Ở góc độ định giá, lãi suất cao hơn làm tăng mức sinh lời mà nhà đầu tư yêu cầu, qua đó thu hẹp mức định giá sẵn sàng trả cho cổ phiếu, đặc biệt với những doanh nghiệp tăng trưởng hoặc có dòng tiền nằm xa trong tương lai.

Nhà điều hành PYN Elite Fund cho rằng lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam vẫn tăng mạnh, song diễn biến giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng do thanh khoản chịu nhiều sức ép. Ông kỳ vọng thanh khoản thị trường có thể cải thiện trong phần còn lại của năm khi một số yếu tố từng gây áp lực lên dòng tiền dần hạ nhiệt.

Trong khi đó, tại hội nghị nhà đầu tư tháng 8, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, cho rằng lãi suất thời gian tới "khó lên mặt bằng cao mới" bởi Ngân hàng Nhà nước có nhiều động thái hỗ trợ.

Song, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng lớn cộng thêm chênh lệch ngày càng rộng giữa cho vay và huy động, kịch bản lãi suất đột ngột sụt mạnh cũng khó xảy ra mà khả năng cao sẽ giảm chậm.