Thông tư mới kích thích dòng vốn ngoại chảy vào chứng khoán Việt Nam

Ngày 3/2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán.

Thông tư 08 điều chỉnh, cập nhật các quy định tại Thông tư 96/2020/TT-BTC về công bố thông tin trên thị trường chứng khoán; Thông tư 120/2020/TT-BTC về giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch, chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp và chứng quyền có bảo đảm; cùng Thông tư 121/2020/TT-BTC về hoạt động của công ty chứng khoán.

Thông tư 08 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 3/2/2026. Văn bản gồm 16 điều, trong đó có 15 điều quy định nội dung sửa đổi, bổ sung và một điều khoản thi hành.

Các quy định mới tập trung vào phương thức giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, nghĩa vụ thanh toán, phạm vi giao dịch không yêu cầu có tiền trước và quy định về tài khoản giao dịch của công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài.

Một điểm đáng chú ý là Thông tư 08 bổ sung phương thức giao dịch cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện. Theo đó, lệnh giao dịch được chuyển vào các công ty chứng khoán trong nước, thay vì nhà đầu tư nước ngoài phải trực tiếp mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước như trước đây.

Theo quy định, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại thành viên lưu ký. Việc thanh toán tiền và chứng khoán được thực hiện thông qua hệ thống thanh toán và lưu ký. Sau đó, thành viên lưu ký phân bổ tiền và chứng khoán vào tài khoản lưu ký của nhà đầu tư nước ngoài.

Trên cơ sở đó, Thông tư 08 bổ sung định nghĩa về tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện. Đồng thời, thông tư quy định rõ trách nhiệm của tổ chức này và của công ty chứng khoán trong nước trong việc tiếp nhận, xử lý lệnh giao dịch.

Bên cạnh đó, Thông tư 08 đưa ra các yêu cầu tối thiểu đối với hợp đồng giữa các bên, cơ chế kiểm soát lệnh, quản lý dữ liệu, nhận biết khách hàng và phòng ngừa rủi ro.

Điều chỉnh quy định về giao dịch không yêu cầu có tiền trước

Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung quy định về giao dịch không yêu cầu có tiền trước đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức. Theo đó, trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán sẽ không phải công bố thông tin trên thị trường.

Thay vào đó, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam ngay trong ngày phát sinh vi phạm.

Thông tư 08 cũng quy định cụ thể thời gian hạn chế giao dịch không yêu cầu có tiền trước đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức vi phạm lần đầu không được giao dịch theo phương thức này trong 7 ngày giao dịch liên tục.

Trường hợp trong 30 ngày giao dịch liên tục có 3 ngày vi phạm nghĩa vụ thanh toán, thời gian không được giao dịch không yêu cầu có tiền trước sẽ là 180 ngày liên tục. Trong thời gian này, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên để yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền trên tài khoản khi đặt lệnh mua.

Ngoài ra, Thông tư 08 quy định không giới hạn mã chứng khoán được giao dịch theo phương thức không yêu cầu có tiền trước.

Đồng thời, Thông tư 08 bổ sung quy định cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán, phù hợp với quy định về việc cấp hai mã số giao dịch chứng khoán. Quy định này nhằm tách biệt hoạt động giao dịch của công ty và hoạt động quản lý giao dịch cho khách hàng.