Thủ tướng: Không chấp nhận tăng trưởng cao đánh đổi bằng bất ổn vĩ mô

Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã có báo cáo về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Tại buổi thảo luận ở tổ ngày 10/4 trong chương trình họp Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ sẽ tập trung thực hiện ba đột phá chiến lược đã được Đại hội Đảng toàn quốc gần đây xác định, bao gồm thể chế, hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực.

Với đột phá về thể chế, Trung ương, Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Hội nghị Trung ương 3 xem xét, quyết định.

Thủ tướng nêu rõ, trước khi có Nghị quyết này, vẫn phải tiếp tục các nỗ lực hoàn thiện thể chế. "Vẫn cỗ xe đó, nhưng có thể chế đồng bộ, giống như con đường được nâng cấp, chất lượng cao thì chúng ta có thể đạt được tốc độ cao hơn".

Thủ tướng cũng chỉ rõ, ngay trong năm 2026, một loạt vấn đề về thể chế cần phải xử lý dứt điểm, như phải tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; giải quyết vướng mắc trong vận hành của chính quyền địa phương hai cấp (chậm nhất vào quý II/2026), củng cố, nâng cao năng lực cán bộ cấp cơ sở để chính quyền địa phương hai cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Cùng với đó, hoàn thành đồng bộ việc lập, điều chỉnh và phê duyệt các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất (quý II/2026). Đặc biệt, phải giải quyết dứt điểm hàng nghìn dự án còn lại đang tồn đọng, vướng mắc về đất đai, nguồn vốn, kể cả các dự án năng lượng tái tạo. Chính phủ sẽ đề xuất, báo cáo cấp có thẩm quyền, trong đó có việc đề xuất Quốc hội sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 170 về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai.

"Trước khi chúng ta nói đến các động lực tăng trưởng mới, thì nguồn lực rất lớn đang tồn đọng tại các dự án. Nếu khơi thông được, đây sẽ là nguồn lực rất lớn đóng góp vào tăng trưởng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Các cơ chế, chính sách đặc thù của các địa phương cũng cần được đánh giá lại. Theo đó, những cơ chế nào đã được thực tiễn chứng minh là đúng, hiệu quả thì cần luật hóa để áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

Thủ tướng cho biết đã yêu cầu Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổng rà soát, kiên quyết cắt giảm thủ tục hành chính, các ngành nghề, điều kiện kinh doanh, trình phương án trước ngày 15/4 tới đây và nâng cao năng lực thực thi; chỉ đạo các phó thủ tướng phụ trách lĩnh vực phải trực tiếp làm việc với các bộ, ngành để làm khẩn trương việc này; nhằm hỗ trợ, tăng cường niềm tin và giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, người dân, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Về đột phá về hạ tầng, thời gian tới sẽ tập trung triển khai các dự án trọng điểm, chiến lược, nhất là giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không, cảng biển, năng lượng.

Đồng thời, điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII để chủ động chiến lược về năng lượng, nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, phát triển các nhà máy điện nền với công nghệ mới và năng lượng tái tạo.

Về đột phá chất lượng nguồn nhân lực, Thủ tướng cho biết các cơ quan sẽ tiếp tục triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong đó, Bộ Giáo dục và đào tạo cùng Bộ Khoa học và công nghệ đang xây dựng các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn kết chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Không chấp nhận tăng trưởng cao mà phải đánh đổi bằng bất ổn vĩ mô

Tăng trưởng hai con số đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn với ước tính tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 40% GDP (tương đương 38,5 triệu tỷ đồng) trong nhiệm kỳ này, cao hơn mức 33% của nhiệm kỳ trước.

Vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này ước khoảng trên 8 triệu tỷ đồng nhưng cũng chỉ đáp ứng khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Phần còn lại bắt buộc phải huy động từ nguồn lực xã hội, doanh nghiệp trong nước và vốn đầu tư trực tiếp, gián tiếp từ nước ngoài.

Theo Thủ tướng, thu hút nguồn vốn này không có cách nào khác là phải có một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài.

Thủ tướng lưu ý và nhấn mạnh, tất cả những mục tiêu phải được đặt trên một nền tảng vững chắc là ổn định kinh tế vĩ mô, không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà phải đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô, vì cái giá phải trả sẽ rất đắt và lớn hơn rất nhiều.