Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ba đề xuất lớn với ASEAN

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 đang diễn ra ngày 7-8/5 tại Cebu, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo các nước ASEAN tập trung thảo luận về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, và bảo hộ công dân ASEAN.

Đồng thời, tiếp tục thúc đẩy thực hiện các trọng tâm và ưu tiên chiến lược về tăng cường liên kết nội khối, nâng cao tự cường, tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì đà cho xây dựng Cộng đồng theo các mục tiêu và kế hoạch của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên và là hội nghị đa phương đầu tiên mà Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự trực tiếp kể từ khi đảm nhiệm cương vị mới.

Phát biểu khai mạc hội nghị phiên họp toàn thể ngày 8/5, với vai trò nước Chủ tịch ASEAN 2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos nhấn mạnh ASEAN đang bước vào giai đoạn phát triển mới dựa trên Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp và khó lường hơn.

Hội nghị lần này là dịp quan trọng để các nhà Lãnh đạo ASEAN chia sẻ đánh giá cũng như các biện pháp thiết thực để giúp ASEAN và từng nước thành viên ứng phó với các thách thức đa chiều.

Tại phiên họp toàn thể, các nhà lãnh đạo ASEAN bày tỏ quan ngại trước các tác động tiêu cực của xung đột Trung Đông đối với hòa bình, ổn định và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Các nước tái khẳng định tầm quan trọng của đối thoại, giải quyết hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp quốc.

Các nhà lãnh đạo cũng ủng hộ các định hướng và ưu tiên hợp tác ASEAN trong năm 2026 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" với 3 trọng tâm lớn, bao gồm hợp tác ứng phó với các thách thức phi truyền thống làm mỏ neo cho hòa bình và ổn định khu vực; lấy kết nối kinh tế, số hóa, phát triển bao trùm và bền vững làm động lực phát triển hành lang thịnh vượng; và lấy người dân ASEAN là trọng tâm cho phát triển Cộng đồng.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam ủng hộ và cam kết phối hợp chặt chẽ với Philippines cùng các nước thành viên để hiện thực hóa các ưu tiên, sáng kiến của Philippines trong năm 2026.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Trước những thách thức mang tính liên thông, đa chiều, câu hỏi đặt ra đối với ASEAN không phải là ‘có bị ảnh hưởng hay không?’ mà là ASEAN sẽ ‘ứng phó như thế nào và ứng phó cùng nhau ra sao?’”.

Từ đó, Thủ tướng nêu ba đề xuất lớn với ASEAN.

Thứ nhất, ASEAN cần tập trung nguồn lực bảo đảm các nhu cầu an ninh thiết yếu, bao gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người.

Trong đó, Thủ tướng đề nghị thúc đẩy triển khai Hiệp định An ninh Dầu khí ASEAN, Kế hoạch hành động hợp tác năng lượng ASEAN giai đoạn 2026-2030, phát triển Lưới điện ASEAN và Hệ thống đường ống dẫn khí ASEAN; đồng thời đa dạng hóa nguồn năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và tăng cường tiếp cận tài chính xanh.

Về an ninh lương thực, ông cho rằng cần nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, tăng cường dự trữ chiến lược và xây dựng cơ chế dự trữ khẩn cấp đối với gạo và các mặt hàng thiết yếu khác. Việt Nam khẳng định sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong các tình huống khẩn cấp và phối hợp bảo hộ công dân ASEAN khi cần thiết.

Thứ hai, Thủ tướng đề xuất thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm nâng cao năng lực nội tại và khả năng chống chịu của ASEAN, trong đó nhấn mạnh việc triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và sớm hoàn tất Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).

Thứ ba, ông kêu gọi tăng cường phối hợp và đoàn kết nội khối, nâng cao hiệu quả tham vấn và điều phối liên ngành trong các tình huống khẩn cấp, đồng thời phát huy vai trò điều phối của Ban Thư ký ASEAN nhằm bảo đảm các cam kết khu vực được triển khai đồng bộ và hiệu quả.