Thuế thu nhập cá nhân 2026: Tăng mức giảm trừ gia cảnh và hoàn thuế tự động

Những thay đổi "bước ngoặt" về mức giảm trừ gia cảnh

Điểm quan trọng nhất mà các nhà quản trị và bộ phận nhân sự cần lưu ý chính là sự giao thoa giữa hai hệ thống quy định pháp luật thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN) khác nhau trong giai đoạn này.

Theo Công văn 1296/CT-NVT, Cục Thuế xác định rõ ranh giới giữa hai kỳ tính thuế. Đối với kỳ quyết toán năm 2025, các mức giảm trừ vẫn giữ nguyên theo Nghị quyết 954/2020.

Cụ thể, mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng trong trường hợp này là 11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Biểu thuế lũy tiến gồm bảy bậc với thuế suất từ 5% đến 35%.

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, một "ngưỡng" mới sẽ được thiết lập theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 để phản ánh sự gia tăng của chi phí sinh hoạt và thu nhập bình quân.

Theo đó, mức giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc. Biểu thuế lũy tiến được đơn giản hóa còn năm bậc, mở rộng ngưỡng thu nhập ở các bậc thấp.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với người lao động có thu nhập trung bình. Ví dụ, ở bậc 1, thu nhập tính thuế TNCN đến 10 triệu đồng/tháng chỉ phải chịu thuế suất 5%, thay vì mức trần cũ là 5 triệu đồng. Điều này không chỉ giúp giảm bớt nghĩa vụ thuế mà còn giảm áp lực hành chính trong việc tính toán lương tại các doanh nghiệp.

Hoàn thuế "siêu tốc" trong 3 ngày

Một trong những điểm sáng lớn nhất được đề cập trong Công văn 1296 là quy trình hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động. Đây là nỗ lực của ngành Thuế nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và giảm thiểu thời gian chờ đợi cho người dân.

Để hồ sơ được xử lý tự động trong vòng ba ngày làm việc, cá nhân và doanh nghiệp cần đảm bảo ba "điểm chạm" dữ liệu.

Một là dữ liệu khớp đúng. Chỉ tiêu "tổng thu nhập chịu thuế" trên tờ khai quyết toán của cá nhân phải khớp tuyệt đối với dữ liệu mà tổ chức chi trả đã báo cáo.

Hai là nghĩa vụ tài chính. Tổ chức trả thu nhập phải hoàn thành việc nộp số thuế đã khấu trừ vào Ngân sách Nhà nước.

Ba là xác thực tài khoản. Thông tin tài khoản ngân hàng nhận tiền hoàn phải được xác thực và liên kết hợp lệ trên eTax Mobile.

Xác định nơi nộp hồ sơ toán

Một trong những nội dung kỹ thuật quan trọng nhất là việc xác định đúng cơ quan thuế tiếp nhận để tránh bị trả lại hồ sơ.

Về hồ sơ và thời hạn, thời hạn nộp hồ sơ quyết toán (mẫu 05/QTT-TNCN) đối với doanh nghiệp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm dương lịch.

Đối với cá nhân tự quyết toán thuế TNCN, thời hạn là ngày cuối cùng của tháng thứ tư. Cá nhân có số thuế nộp thừa nên thực hiện quyết toán sau khi doanh nghiệp đã nộp hồ sơ để dữ liệu hệ thống được đồng bộ, giúp việc hoàn thuế nhanh hơn

Riêng với "người phụ thuộc khác", thời hạn đăng ký chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế, nếu quá hạn sẽ không được tính giảm trừ cho năm đó.

Quản trị rủi ro: Trách nhiệm của tổ chức chi trả thu nhập

Công văn 1296 đặt ra trách nhiệm nặng nề hơn cho các tổ chức chi trả thu nhập. Nhà quản trị cần nhận diện rõ các nghĩa vụ sau để tránh các sai sót có thể dẫn đến phạt vi phạm hành chính hoặc nợ thuế.

Về nghĩa vụ quyết toán thay, doanh nghiệp có trách nhiệm khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không.

Đặc biệt, doanh nghiệp phải chủ động hướng dẫn và tiếp nhận ủy quyền của người lao động đủ điều kiện, tránh tình trạng bỏ sót dẫn đến cá nhân bị phạt do chậm nộp.

Về chứng từ điện tử và chuyển dữ liệu, từ năm 2025, việc cấp chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và chuyển dữ liệu chứng từ điện tử đến cơ quan thuế là bắt buộc. Việc kê khai tại chỉ tiêu trên tờ khai 05/QTT-TNCN phải khớp đúng với tổng số thuế đã khấu trừ tại các tờ khai tháng/quý trong năm.

Đặc biệt, Cục Thuế nghiêm cấm hành vi sử dụng thông tin cá nhân để kê khai khống chi phí tiền lương khi thực tế không chi trả. Với sự hỗ trợ của ứng dụng eTax Mobile, cá nhân có thể dễ dàng phát hiện và phản ánh hành vi này. Các trường hợp vi phạm nặng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thuế cho đối tượng đặc thù

Văn bản hướng dẫn chi tiết cho các trường hợp mà trước đây thường gây lúng túng cho doanh nghiệp.

Cụ thể, cá nhân nước ngoài nếu kết thúc hợp đồng tại Việt Nam phải quyết toán thuế TNCN trước khi xuất cảnh. Trường hợp chưa làm thủ tục có thể ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập, và tổ chức này phải chịu trách nhiệm về số thuế nộp thêm hoặc được hoàn.

Cá nhân có hợp đồng lao động trên 3 tháng tại một nơi, đồng thời có thu nhập vãng lai ở nơi khác bình quân tháng không quá 10 triệu đồng (đã khấu trừ 10%) thì không bắt buộc phải quyết toán phần thu nhập vãng lai này.

Cá nhân có số thuế nộp thêm sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống sẽ được miễn thuế và không cần nộp hồ sơ.

Đặc biệt, Cục Thuế sẽ tăng cường kiểm soát đối với các nhóm đối tượng có rủi ro cao.

Một là nhóm thu nhập cao và biến động lớn. Các cá nhân có thu nhập tăng đột biến, tiền thưởng, thù lao lớn sẽ bị đối chiếu chuyên sâu giữa dữ liệu thuế, bảo hiểm xã hội và dữ liệu từ tổ chức chi trả.

Hai là nhóm hoạt động trong lĩnh vực đặc thù. Cụ thể, nghệ sĩ, chuyên gia, cầu thủ, huấn luyện viên sẽ được lập danh sách theo dõi riêng để rà soát các khoản thu nhập ngoài lương như quyền lợi bổ sung, hiện vật, lợi ích khác.