Tiền chờ 'điểm kích hoạt' trên thị trường chứng khoán

Thị trường kết thúc phiên 9/9 trong sắc đỏ nhẹ, VN-Index giảm 0,18% với 120 mã tăng và 190 mã giảm. Đáng chú ý, thanh khoản tiếp tục ở mức thấp “cạn kiệt” dù chỉ số vẫn đang được neo ở vùng cao.

VN-Index hiện dao động quanh vùng 1.800-1.850 điểm trong khi lực cầu chưa đủ mạnh để duy trì đà tăng. Thanh khoản thấp cho thấy dòng tiền mới chưa thực sự nhập cuộc, thay vào đó có xu hướng đứng ngoài chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn.

Theo nhiều ý kiến phân tích, tâm lý nhà đầu tư đang chịu tác động bởi hàng loạt biến số trong tháng 9, từ chính sách tiền tệ của Fed, mặt bằng lãi suất và tỷ giá trong nước đến kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng chính thức.

Vì vậy, vấn đề được giới đầu tư đặt ra lúc này không chỉ nằm ở diễn biến tiếp theo của VN-Index mà còn ở thời điểm dòng tiền mới thực sự quay trở lại thị trường.

“Điểm kích hoạt” kéo tiền trở lại

Chia sẻ với TheLEADER về vấn đề này, TS. Hồ Sỹ Hòa, Giám đốc Nghiên cứu và tư vấn đầu tư, CTCP Chứng khoán DNSE cho rằng dòng tiền quay trở lại thị trường cần sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, từ chính sách tiền tệ thế giới đến các điều kiện nội tại của nền kinh tế Việt Nam.

Theo ông Hòa, cả thế giới đang theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ của Mỹ, song các số liệu kinh tế hiện chưa hoàn toàn đồng pha. Một mặt, áp lực lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt; mặt khác, thị trường lao động vẫn cho thấy sức chống chịu tương đối tốt.

“Do vậy, điều này dẫn đến sự thiếu đồng nhất quan điểm giữa các nhà hoạch định chính sách tại Fed cũng như làm gia tăng xác suất tăng lãi suất của Fed trong kỳ tới. Yếu tố quốc tế có nhiều tác động đến các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam”, ông Hòa nói.

Ở trong nước, ông Hòa đánh giá tỷ giá hiện tương đối ổn định, thậm chí giảm so với đầu năm, qua đó tạo điều kiện hỗ trợ cho mặt bằng lãi suất và xu hướng lạm phát.

Tuy nhiên, áp lực giá đang là một biến số đáng lưu ý. CPI bình quân 8 tháng đã tăng 4,45%, tiến sát mức mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5-5% của năm nay.

“Bối cảnh hiện nay cho thấy dư địa để chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế sẽ đối diện với rủi ro lạm phát. Chính yếu tố này là một trong những lực cản cho việc hạ lãi suất trong thời gian sắp tới, là biến số quan trọng nhất trong việc kích hoạt dòng tiền”, ông Hòa nhận định.

Dù vậy, ông Hòa cho rằng điều kiện thanh khoản trên thị trường tiền tệ đã có những chuyển biến tích cực.

Với các giải pháp điều hành của Ngân hàng Nhà nước, trong đó có việc cung cấp nguồn vốn tái cấp vốn cho các tổ chức tín dụng, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn một tuần đã giảm mạnh từ mức cao 13,44% đầu năm xuống khoảng 4,4% vào ngày 7/9.

Diễn biến này tạo tiền đề để mặt bằng lãi suất cho vay có thể hạ xuống, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh và gián tiếp cải thiện dòng tiền vào các tài sản rủi ro.

Tuy nhiên, theo ông Hòa, để lãi suất có thêm dư địa giảm, cần tiếp tục thúc đẩy nguồn vốn đầu tư công và tạo ra tăng trưởng huy động vốn mới.

Khi các điều kiện vĩ mô thuận lợi và kỳ vọng dòng tiền mới từ khối ngoại bắt buộc giải ngân của các quỹ thụ động sau khi được nâng hạng chính thức ngày 21/9, điều này sẽ kích hoạt lại dòng tiền quay trở lại mạnh mẽ hơn trên thị trường chứng khoán Việt Nam

FTSE và bài toán dòng tiền ngoại

Trong số các chất xúc tác đang được thị trường chờ đợi, việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp trong tháng 9 được xem là một trong những sự kiện quan trọng và được chờ đợi nhất.

FTSE Russell đã cập nhật danh sách các cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện tham gia các bộ chỉ số FTSE Emerging, đồng thời xây dựng các chỉ số chuyển tiếp phản ánh việc Việt Nam được phân loại lại sang nhóm Secondary Emerging Market từ tháng 9/2026.

Đây là cơ sở để kỳ vọng dòng vốn thụ động quốc tế gia tăng khi các quỹ mô phỏng chỉ số tiến hành tái cơ cấu danh mục.

Chứng khoán SSI ước tính trên thị trường cho rằng dòng vốn thụ động có thể lên tới khoảng 4,45 tỷ USD theo lộ trình giải ngân, tùy thuộc tỷ trọng Việt Nam thực tế trong các bộ chỉ số và tốc độ giải ngân của từng quỹ.

Tuy nhiên, tác động từ việc nâng hạng không nhất thiết xuất hiện ngay tại thời điểm chính thức có hiệu lực.

Việc nhà đầu tư trong nước đã đón đầu câu chuyện nâng hạng trong thời gian dài cũng khiến một phần kỳ vọng có thể đã được phản ánh vào giá. Do đó, diễn biến sau ngày 21/9 sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng dòng tiền lan tỏa và thanh khoản được cải thiện trên diện rộng, bên cạnh lượng vốn ngoại mới.

Điều này càng đáng chú ý trong bối cảnh khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng trong nhiều tháng. Theo dữ liệu thị trường, nhà đầu tư nước ngoài đã rút khoảng hơn 40.000 tỷ đồng trong nửa đầu năm, cho thấy xu hướng rút vốn chưa dễ đảo chiều chỉ bởi một sự kiện nâng hạng.

Chờ những “mảnh ghép” lớn

Trong nước, áp lực lớn nhất đối với khả năng nới lỏng tiền tệ hiện nằm ở lạm phát. Theo số liệu từ Bộ Tài chính, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 8 tháng đầu năm tăng 4,45%, tiến sát mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026.

Riêng tháng 8, CPI tăng 0,47% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu tăng trở lại, trong khi chi phí sản xuất, vận chuyển và nhiều yếu tố đầu vào tiếp tục gây sức ép lên mặt bằng giá. Đây là mức tăng CPI 8 tháng cao nhất trong cùng kỳ giai đoạn 2021-2026.

Trên cơ sở cập nhật các yếu tố tác động, Bộ Tài chính đưa ra hai kịch bản lạm phát năm 2026, với mức tăng khoảng 4,5% và 5%.

Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ tiếp tục phải cân bằng giữa yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng và duy trì ổn định vĩ mô.

Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% trong năm 2026 và đã triển khai một loạt giải pháp nhằm mở rộng khả năng cung ứng vốn.

Trong đó, cơ quan này nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ LDR lên 50% và nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung, dài hạn lên 40%.

Đến cuối tháng 7, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Dòng vốn tín dụng vẫn đang được bơm vào nền kinh tế, song điều này chưa đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn sẽ chuyển hóa thành dòng tiền trên thị trường cổ phiếu.

Ở quốc tế, nhà đầu tư cũng đang chờ những tín hiệu mới từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khiến bài toán dòng tiền trở nên phức tạp hơn.

Ông Christopher Waller, Thống đốc Fed, cho biết lạm phát Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%, dù đã xuất hiện những dấu hiệu giảm tốc. Ông cũng lưu ý nếu số liệu lạm phát tháng 8 cho thấy quá trình hạ nhiệt bị đảo ngược, khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9 có thể được cân nhắc.

Trong bối cảnh đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn quanh 4,8%, tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong việc định giá các tài sản rủi ro và phân bổ dòng vốn toàn cầu.

Với Việt Nam, diễn biến chính sách của Fed còn tác động trực tiếp đến tỷ giá, mặt bằng lãi suất và khả năng thu hút dòng vốn ngoại. Đây cũng là những mảnh ghép quan trọng mà thị trường đang chờ đợi trước khi dòng tiền có thể thực sự quay trở lại mạnh mẽ.