Toàn ngành ngân hàng tăng tốc triển khai chuyển đổi số

Những kết quả đạt được không chỉ thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, bảo đảm an toàn hệ thống, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho người dân và doanh nghiệp.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, chuyển đổi số trong ngành ngân hàng được triển khai một cách toàn diện và bài bản, với định hướng rõ ràng từ cơ quan quản lý. Trọng tâm trước hết là xây dựng và hoàn thiện thể chế nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, tham mưu ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời hoàn thiện các thông tư và quy định liên quan nhằm bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng. Những quy định này không chỉ tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý mà còn mở đường cho việc ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là xác thực điện tử qua VNeID và chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Trong công tác điều hành, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã kiện toàn Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của ngành, tập trung vào 5 trụ cột gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06. Đồng thời, cơ quan này ban hành Kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW với 105 nhiệm vụ trọng tâm, qua đó tạo ra khung định hướng xuyên suốt cho toàn ngành trong quá trình thực hiện các mục tiêu chuyển đổi số.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, hạ tầng công nghệ phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được đầu tư và nâng cấp. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, bảo đảm an toàn và xử lý giao dịch hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch và bù trừ điện tử do Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam vận hành cũng được mở rộng kết nối với nhiều ngành, lĩnh vực, góp phần thúc đẩy triển khai dịch vụ công trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, đặc biệt trong các lĩnh vực y tế, giáo dục và giao thông.

Đáng chú ý, hợp tác thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực và các đối tác quốc tế đã được triển khai, qua đó mở rộng không gian thanh toán số và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương, du lịch.

Trên nền tảng hạ tầng đó, hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ ngân hàng số phát triển mạnh mẽ. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn, trong khi không ít tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch trên kênh số vượt 90%. Đến cuối năm 2025, gần 89% người dân trưởng thành đã có tài khoản ngân hàng, cho thấy mức độ phổ cập dịch vụ tài chính ngày càng được nâng cao.

Đẩy mạnh số hóa giao dịch

Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng ấn tượng. Năm 2025, tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt quy mô gấp khoảng 28 lần GDP. Sang quý I/2026, số lượng giao dịch tăng gần 38% và giá trị tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thanh toán qua Internet và điện thoại di động tăng mạnh, trong khi giao dịch qua ATM giảm dần, phản ánh rõ nét sự chuyển dịch từ tiền mặt sang các phương thức thanh toán số.

Dịch vụ tiền di động cũng ghi nhận kết quả tích cực, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Đến cuối tháng 3/2026, đã có hơn 11,45 triệu tài khoản được đăng ký và sử dụng, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện.

Thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng tiếp tục được mở rộng. Hiện 100% cơ sở giáo dục đại học tại đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng, trong khi phần lớn các cơ sở giáo dục phổ thông cũng đã sẵn sàng hạ tầng cho thanh toán số. Bên cạnh đó, khoảng 82% người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tại khu vực đô thị được chi trả thông qua các phương thức không dùng tiền mặt.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển và kết nối dữ liệu. Ngành ngân hàng đã đẩy mạnh đầu tư, nâng cấp hạ tầng dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Việc khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư kết hợp với ứng dụng VNeID đã hỗ trợ hiệu quả trong xác thực và làm sạch dữ liệu khách hàng trên quy mô lớn.

Tính đến tháng 4/2026, hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học. Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia đã xử lý khoảng 57 triệu lượt hồ sơ và làm sạch gần 44,5 triệu hồ sơ. Đồng thời, hàng chục tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán đã tích hợp xác thực sinh trắc học và VNeID vào các dịch vụ ngân hàng số, góp phần nâng cao độ an toàn và độ tin cậy của hệ thống.