Trí tuệ nhân tạo tái định nghĩa cách quản lý dòng tiền

Niềm tin vào AI vẫn rất mạnh mẽ khi hơn 70% người tham gia khảo sát kỳ vọng AI sẽ rất hữu ích hoặc cực kỳ hữu ích trong vòng ba năm tới và thêm 23% cho rằng AI sẽ khá hữu ích, theo dữ liệu mới nhất từ báo cáo Tái định nghĩa quản lý nguồn vốn và ngân quỹ ở châu Á – Thái Bình Dương 2026 của HSBC. Kết quả này phản ánh mức độ quan tâm và triển khai vẫn được duy trì khi doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang ứng dụng thực tế.

Theo ông Manoj Dugar, Giám đốc Khối giải pháp thanh toán toàn cầu khu vực châu Á (không bao gồm Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan) của HSBC, câu chuyện về AI đã đi qua giai đoạn tìm hiểu và chuyển sang bước triển khai.

Yếu tố tạo nên sự khác biệt trong giai đoạn này nằm ở khâu thực thi thông qua xây dựng nền tảng như dữ liệu, quản trị và cơ chế kiểm soát để AI có thể mở rộng quy mô ra khỏi phạm vi thí điểm và mang lại tác động một cách nhanh chóng.

Nhu cầu khai thác AI để quản lý dòng tiền

Kết quả từ báo cáo cho biết, các nhà quản lý nguồn vốn và ngân quỹ ở Việt Nam đã trải qua nhiều biến động do những căng thẳng địa chính trị trong năm nay và phải xoay xở trong môi trường thuế quan thương mại thay đổi khôn lường. 

Cũng bởi vì vậy, quản lý nguồn vốn và ngân quỹ trong môi trường tỷ giá và lãi suất bất định là vấn đề ưu tiên hàng đầu trong vòng 12 tháng tới, tiếp đến là chuyển đổi quy trình quản lý tài chính, nguồn vốn và ngân quỹ bằng công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Khi được hỏi phần vốn lưu động nào đang chịu áp lực nhiều nhất từ gián đoạn chuỗi cung ứng, hơn một nửa người tham gia khảo sát cho biết đó là các khoản phải thu do tốc độ thu hồi nợ chậm và rủi ro tín dụng gia tăng.

Bên cạnh đó, tất cả nhà quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tham gia khảo sát cho biết doanh nghiệp của họ đều đã chịu tác động đáng kể do các diễn biến tại Trung Đông. Gần một nửa đã chứng kiến ảnh hưởng tới tuyến vận chuyển, thời gian vận tải và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng nói chung, trong khi 33% ghi nhận có biến động về nhu cầu của khách hàng.

Do vậy, sự quan tâm dành cho những gì AI có thể mang lại là rất lớn khi các rào cản triển khai đã được tháo gỡ. Tuy nhiên, gần một nửa được hỏi cho rằng bộ phận quản lý nguồn vốn và ngân quỹ chưa theo kịp tốc độ ứng dụng AI.

Ứng dụng AI trong dự báo dòng tiền có thể giúp giảm áp lực vốn lưu động nhưng để đạt được điều đó, các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ cần giải quyết các thách thức như thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng để triển khai công nghệ mới, khó khăn trong việc tìm kiếm các giải pháp công nghệ phù hợp. Một nửa số người tham gia khảo sát cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm đúng giải pháp công nghệ đáp ứng nhu cầu.

Ngoài ra, những tác động từ chuỗi cung ứng trong năm nay cũng đòi hỏi việc quản lý tiền mặt đóng vai trò quan trọng hơn đối với các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại Việt Nam.

Những người quản lý này muốn nắm bắt cách tận dụng số hoá để tối ưu vốn lưu động thông qua việc nâng cao năng lực dự báo dòng tiền. Một người tham gia khảo sát cho biết: “AI có thể hữu ích trong chuẩn bị dự báo quản lý tiền mặt. Bộ phận tài chính lập dự báo định kỳ, công việc này có thể lặp đi lặp lại và việc tích hợp AI sẽ hỗ trợ quá trình đó”.

Toàn bộ người tham gia khảo sát cho biết họ kỳ vọng AI sẽ cực kỳ hữu ích, rất hữu ích hoặc tương đối hữu ích trong vòng ba năm tới. 

Tuy nhiên, đa số cho rằng AI sẽ chỉ tương đối hữu ích, cho thấy một số thách thức mà họ gặp phải trong quá trình triển khai, đơn cử như thiếu chuyên môn – rào cản lớn nhất đối với việc ứng dụng AI.

Nguy cơ tội phạm mạng

Khi được khảo sát về nguy cơ tội phạm mạng và gian lận đối với doanh nghiệp, các chuyên gia quản lý nguồn vốn và ngân quỹ tại TP.HCM tỏ ra ít lo ngại hơn nhiều so với nhiều đồng nghiệp ở các nơi khác. 

Họ chấm mức rủi ro ở mức 6,6/10 trong khi hầu hết các thị trường khác đều đánh giá trên 8 điểm. Chỉ có một thị trường là Trung Quốc ít lo ngại về tội phạm mạng và gian lận hơn Việt Nam.

Đây là một kết quả đáng chú ý vì nhiều người tham gia khảo sát đã trải nghiệm trực tiếp những rủi ro liên quan đến gian lận. Một số người từng là mục tiêu của cuộc tấn công mạng, trong đó kẻ tấn công chiếm quyền kiểm soát một chuỗi email đang trao đổi giữa công ty và một nhà cung cấp, rồi yêu cầu cập nhật thông tin thanh toán. Một số doanh nghiệp Việt Nam cũng đã gặp tình trạng rò rỉ dữ liệu từ các ứng dụng.

Một trong những mối quan ngại khi triển khai AI là vấn đề bảo mật dữ liệu. Một số người tham gia cho biết họ muốn có một môi trường sandbox để thử nghiệm các ứng dụng AI trước khi triển khai chính thức nhằm giảm thiểu sai sót và rò rỉ dữ liệu. 

Tất cả người tham gia đều đồng ý rằng an ninh mạng là một vấn đề cần lưu tâm và cần phân bổ thêm chi phí để giảm thiểu các mối đe doạ.