Từ hơn 40.000 tỷ đồng được giải ngân đến chiến lược dữ liệu là hạ tầng của MISA Lending

Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 do Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy, tiếp cận vốn vẫn là một trong những điểm nghẽn của khu vực kinh tế tư nhân.

Theo VCCI, hơn 93% các khoản vay tại Việt Nam yêu cầu tài sản thế chấp và 75,5% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) phản ánh không thể vay vốn ngân hàng nếu thiếu tài sản đảm bảo.

Nguyên nhân không đến từ việc ngân hàng thiếu vốn, hay doanh nghiệp thiếu năng lực, mà bắt nguồn từ những rào cản như: hồ sơ tài chính của khối SME thường manh mún, thiếu tài sản cố định để thế chấp, trong khi các nhà băng thiếu công cụ thẩm định nhanh dựa trên dòng tiền thực tế.

Nhận diện "khoảng trống" này, Tập đoàn MISA đã phát triển nền tảng kết nối vay vốn MISA Lending, nền tảng kết nối trực tiếp nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp, hộ kinh doanh với các tổ chức tài chính ngay trên phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử.

Thay vì quy trình thẩm định truyền thống, hay đòi hỏi thế chấp tài sản, MISA Lending tổng hợp chính dữ liệu vận hành hằng ngày được doanh nghiệp đồng ý chia sẻ như hóa đơn điện tử, doanh thu và dòng tiền của doanh nghiệp làm cơ sở đánh giá tín dụng, rút ngắn thời gian nộp hồ sơ chỉ còn 5 phút và nhận phê duyệt trong 1 ngày.

Sau 5 năm triển khai, nền tảng đã kết nối 16 ngân hàng, phục vụ hơn 400.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cấp tổng hạn mức 23.860 tỷ đồng và đạt tổng mức giải ngân lũy kế qua nền tảng lên tới 40.090 tỷ đồng. Tỷ lệ hồ sơ vay vốn thành công đạt 36,2%, cao gấp 10 lần phương thức vay tín chấp truyền thống.

Nói với TheLEADER, bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó tổng giám đốc Tập đoàn MISA cho hay: "Thành công của MISA Lending không đến từ việc đi làm thay ngân hàng, mà đến từ nhận thức: dữ liệu vận hành chính là một loại hạ tầng mới".

Hạ tầng mới trong bức tranh tín dụng

Thưa bà, điều gì đã khiến MISA quyết định dấn thân vào lĩnh vực kết nối tài chính từ rất sớm? Mô hình này đã giải quyết "nỗi đau" nào của thị trường?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: MISA Lending ra đời nhằm giải quyết "khoảng trống" của thị trường: doanh nghiệp cần vốn, ngân hàng có vốn, nhưng thiếu một cầu nối dữ liệu đủ nhanh và tin cậy để hai bên gặp nhau.

Thay vì để doanh nghiệp phải tự xoay xở đi tìm khoản vay qua các thủ tục chứng minh phức tạp, MISA nhìn thấy giá trị từ chính dữ liệu vận hành theo thời gian thực như hóa đơn, doanh thu, công nợ và dòng tiền.

Chúng tôi đưa dịch vụ tài chính của các ngân hàng, tổ chức tài chính đến ngay trên nền tảng quản trị mà doanh nghiệp đang sử dụng hằng ngày. Đó đúng là tinh thần của Embedded Finance (tài chính nhúng) và Digital Lending (nền tảng tài chính thông minh).

Mô hình của MISA Lending rất rõ ràng. MISA cung cấp nền tảng, dữ liệu và công nghệ kết nối. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động đồng thuận chia sẻ dữ liệu. Còn ngân hàng giữ vai trò thẩm định, quyết định tín dụng và giải ngân.

Mục tiêu cuối cùng là mang lại trải nghiệm "5-1-0", được hiểu là 5 phút hoàn thiện hồ sơ, 1 ngày nhận kết quả phê duyệt và 0 tài sản bảo đảm đối với các sản phẩm phù hợp.

Để đưa một mô hình "tài chính nhúng" từ ý tưởng đến thực tế chắc chắn không dễ dàng. Giai đoạn nào là thử thách nhất và đâu là mốc thời gian MISA Lending thực sự bứt tốc, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Nếu để nhìn lại, tôi cho rằng, giai đoạn 2022-2024 là thời điểm khó khăn nhất. Đúng như bạn nói, MISA phải biến một ý tưởng fintech thành mô hình vận hành thực tế.

Bài toán đặt ra là phải làm sao chuẩn hóa được dữ liệu, xây dựng niềm tin với các ngân hàng thương mại, thiết kế hành trình trải nghiệm số mượt mà, nhưng vẫn phải bảo đảm tuyệt đối an toàn dữ liệu.

Năm 2025 là thời điểm MISA Lending thực sự bứt tốc, chuyển từ giai đoạn chứng minh mô hình sang mở rộng quy mô. Riêng năm ngoái, nền tảng đã đạt 10.675 tỷ đồng hạn mức cấp mới và 18.725 tỷ đồng giải ngân.

Lũy kế đến nay, chúng tôi đã kết nối 16 ngân hàng, tiếp cận hệ sinh thái 400.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh, tổng hạn mức được cấp 23.860 tỷ đồng và tổng giải ngân thông qua nền tảng là 40.090 tỷ đồng.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn những con số là thực tế thị trường đã chứng minh: dữ liệu vận hành hoàn toàn có thể trở thành một hạ tầng mới, giúp mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho khối SME.

Tài chính nhúng (Embedded Finance) là mô hình tích hợp trực tiếp các giải pháp tài chính như vay vốn, thanh toán, hay bảo hiểm vào ngay các nền tảng phi tài chính (phần mềm bán hàng, quản trị doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử…), giúp khách hàng tiếp cận vốn tức thì mà không cần rời ứng dụng.

Xu hướng này bắt đầu nở rộ từ cuối thập niên 2010 cùng sự bùng nổ của lập trình mở (API). Theo báo cáo của Precedence Research, quy mô tài chính nhúng toàn cầu đạt hơn 148 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tăng lên 1.730 tỷ USD vào năm 2034, tương đương tốc độ tăng trưởng hằng năm lên tới 31,53%.

Việc giải ngân được hơn 40.000 tỷ đồng rất đáng ngưỡng mộ với một fintech 5 năm tuổi. MISA Lending đã có chiến lược nào đặc biệt, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Chiến lược của MISA không chỉ dừng lại ở dữ liệu, mô hình nhúng và tích hợp, hay hệ sinh thái, mà chúng tôi đang hướng tới Smart Finance (tài chính thông minh) trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Ở đó, dữ liệu là nền tảng, các dịch vụ tài chính được tích hợp vào phần mềm doanh nghiệp đang sử dụng, còn AI đóng vai trò hỗ trợ xuyên suốt hành trình tài chính.

Thay vì chỉ dựa vào hồ sơ vay truyền thống, MISA khai thác dữ liệu phát sinh trong toàn bộ quá trình doanh nghiệp vận hành, từ đây có thể hình thành bức tranh đầy đủ và cập nhật hơn về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Đồng thời, chúng tôi đưa các sản phẩm tín dụng và dịch vụ tài chính đến ngay nơi doanh nghiệp đang làm việc hằng ngày, giúp khách hàng tiếp cận thuận tiện hơn, giảm bớt thủ tục và không phải tìm kiếm ở nhiều nền tảng khác nhau.

Còn AI sẽ hỗ trợ phân tích dữ liệu, nhận diện nhu cầu, phát hiện những dấu hiệu rủi ro và gợi ý giải pháp phù hợp với từng doanh nghiệp, từng thời điểm.

Vì vậy, định hướng của MISA không chỉ là Embedded Lending (dịch vụ cho vay được tích hợp trực tiếp vào nền tảng hoặc phần mềm mà khách hàng đang sử dụng). Đích đến thực sự của chúng tôi là Smart Finance, tài chính thông minh trong kỷ nguyên AI, nơi dữ liệu, AI và hệ sinh thái ngân hàng phối hợp để giải quyết đúng “nỗi đau” của khách hàng tại từng điểm chạm.

Tất nhiên, MISA không thay ngân hàng ra quyết định tín dụng. MISA dùng công nghệ và AI để giúp quá trình đánh giá, kết nối và phục vụ khách hàng nhanh hơn, chính xác hơn và cá nhân hóa hơn.

Nói về các đối tác được MISA Lending kết nối vay vốn, thì khối SME và hộ kinh doanh thường được đánh giá là tiềm năng, nhưng cũng đi kèm rủi ro cao. MISA đã làm thế nào để vừa tăng trưởng giải ngân, vừa có thể quản trị rủi ro, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Công bằng mà nói, SME và hộ kinh doanh là phân khúc có nhu cầu vốn thật và thường xuyên, nhưng lại cực kỳ nhạy cảm với yếu tố thời gian. Một khoản vốn nếu đến chậm đôi khi đồng nghĩa với việc cơ hội kinh doanh của họ đã trôi qua.

Cách tiếp cận của MISA không phải là đề xuất các đối tác hạ chuẩn tín dụng để tăng giải ngân, mà là tập trung nâng cao chất lượng dữ liệu và ứng dụng AI để phân tích các chỉ số vận hành liên tục. Từ đó, ngân hàng có thêm cơ sở dữ liệu thực tế để đánh giá rủi ro và năng lực trả nợ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh một cách chính xác hơn.

MISA bảo đảm dữ liệu vận hành được xử lý liên tục, chuẩn hóa và sơ lọc trước khi chuyển đến ngân hàng. AI hỗ trợ nhận diện các dấu hiệu bất thường, phân tích nhu cầu vốn và gợi ý sản phẩm phù hợp.

Đồng thời, chúng tôi luôn tuân thủ nguyên tắc khách hàng phải đồng ý trước khi dữ liệu được sử dụng. Quyết định cấp tín dụng cuối cùng vẫn hoàn toàn thuộc về ngân hàng dựa trên khẩu vị rủi ro và chính sách riêng của từng tổ chức.

Chúng tôi tin rằng, fintech phải làm cho tài chính thông minh hơn, thông qua việc đến đúng khách hàng, đúng nhu cầu, đúng thời điểm và đúng mức độ rủi ro.

Bước chuyển tài chính thông minh

Nhìn lại chặng đường đã qua, MISA Lending là một chiến lược được định sẵn, hay là bước đi theo nhu cầu thị trường, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: (cười) Đây là bước phát triển rất tự nhiên trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái số lấy doanh nghiệp làm trung tâm của MISA.

MISA bắt đầu từ các phần mềm kế toán, bán hàng, hóa đơn điện tử cho đến quản trị doanh nghiệp. Khi các hoạt động đó được số hóa, chúng tạo ra một lớp dữ liệu phản ánh ngày càng đầy đủ hoạt động kinh doanh.

Trên lớp dữ liệu đó, AI có thể hỗ trợ phát hiện nhu cầu, phân tích sức khỏe tài chính, dự báo dòng tiền và gợi ý dịch vụ phù hợp. Từ đó, các sản phẩm tín dụng, thanh toán, bảo hiểm hay quản trị dòng tiền được nhúng trực tiếp vào hành trình vận hành của doanh nghiệp.

Vì vậy, MISA Lending là bước tiến từ của MISA từ việc chỉ cung cấp phần mềm như một dịch vụ (SaaS) sang cung cấp thêm dịch vụ tài chính nhúng và xa hơn là tài chính thông minh, lấy dữ liệu làm nền tảng, AI làm lớp trí tuệ và hệ sinh thái tài chính làm năng lực thực thi.

Như bà đã đề cập, MISA lấy dữ liệu làm nền tảng. Vậy lớp nền tảng này được vận hành ra sao trong MISA Lending, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Có thể khẳng định, dữ liệu chính là "hạ tầng" của MISA Lending. Dữ liệu giúp chuyển hoạt động kinh doanh hằng ngày ở doanh nghiệp, hộ kinh doanh thành những tín hiệu tài chính có giá trị: doanh thu, dòng tiền, công nợ, hóa đơn, lịch sử hoạt động…

Từ đó, nền tảng có thể hỗ trợ chuẩn hóa hồ sơ, lọc nhu cầu và dùng AI phân tích các chỉ số để nhận diện nhu cầu vốn, mức độ phù hợp của sản phẩm và các tín hiệu cần lưu ý. Quá trình này không chỉ giúp rút ngắn quy trình vay vốn, mà còn giúp chúng tôi hiểu khách hàng tốt hơn, giải quyết đúng "nỗi đau" ở từng điểm chạm.

Tất nhiên, MISA không biến dữ liệu thành khoản vay. MISA dùng dữ liệu và AI để biến tín hiệu vận hành thành hiểu biết, từ đó giúp giải pháp tài chính đến đúng doanh nghiệp, đúng nhu cầu và đúng thời điểm.

Nhìn sang bức tranh lớn hơn, bà cho rằng, tới đây vai trò của dữ liệu trong nền kinh tế số sẽ thay đổi ra sao?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Trong nền kinh tế số, dữ liệu sẽ không chỉ là tài sản lưu trữ, mà đang trở thành "hạ tầng" để ra quyết định. Doanh nghiệp có lợi thế sẽ không phải doanh nghiệp sở hữu nhiều dữ liệu nhất, mà là doanh nghiệp có khả năng kết nối, chuẩn hóa, phân tích và chuyển dữ liệu thành hành động.

Với fintech, điều này càng được thể hiện rõ. Khi dữ liệu kế toán, hóa đơn, bán hàng, dòng tiền và ngân hàng được kết nối, AI có thể phân tích dữ liệu, đưa ra những nhận định hữu ích, dự báo nhu cầu và đề xuất giải pháp phù hợp với từng khách hàng theo thời gian thực.

Khi đó, dịch vụ tài chính của các ngân hàng, tổ chức tài chính không còn chỉ phản ứng khi khách hàng đi tìm vốn, mà có thể chủ động xuất hiện đúng lúc khách hàng phát sinh nhu cầu. Đó chính là bước chuyển từ tài chính nhúng sang tài chính thông minh.

Trong bước chuyển đó, liệu có xuất hiện những nghi ngại về quyền riêng tư và tuân thủ pháp luật khi khai thác dữ liệu không, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngoan: Với fintech, niềm tin quan trọng không kém công nghệ. Nguyên tắc của MISA là tôn trọng sự đồng thuận, sử dụng đúng mục đích, bảo đảm an toàn và minh bạch thông tin.

Ở MISA Lending, doanh nghiệp, hộ kinh danh sẽ chủ động đồng ý trước khi dữ liệu được sử dụng và biết rõ dữ liệu của mình được sử dụng, xử lý như thế nào. Do đó, dữ liệu sẽ chỉ được khai thác trong phạm vi cần thiết và đúng mục đích đã đồng ý, đồng thời được bảo vệ an toàn.

Cần nhấn mạnh, dữ liệu và AI sẽ chỉ hỗ trợ kết nối, phân tích và nâng cao chất lượng đánh giá, mà không thay thế quyết định tín dụng của ngân hàng.

Tôi tin rằng, tương lai sẽ thuộc về doanh nghiệp vừa khai thác được sức mạnh của dữ liệu và AI, vừa giữ được niềm tin của khách hàng. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi giúp khách hàng được phục vụ đúng nhu cầu, đúng thời điểm và an toàn.

Xin cảm ơn bà!