UrBox từ quà tặng số tới công cụ kích cầu nền kinh tế số

Mỗi mùa Trung thu, những hộp quà tặng đầy ắp bánh, mứt, kẹo… luôn tràn ngập tại các văn phòng. Dù mang nhiều ý nghĩa truyền thống, những món quà này cũng đặt ra bài toán lớn cho doanh nghiệp về chi phí lưu kho, vận hành, logistics có thể chiếm tới 20 - 25% ngân sách tặng quà, cùng rủi ro về hạn sử dụng...

Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của quà tặng số đem tới một lựa chọn linh hoạt, tiện lợi hơn, cho phép người nhận quà được tự do chọn lựa thứ mình thực sự cần.

Sau hơn một thập kỷ tạo lập thị trường, với ông Bùi Hoài Nam, nhà đồng sáng lập và CEO UrBox, quà tặng số chỉ là điểm khởi đầu.

Doanh nghiệp này đang thực hiện bước chuyển dịch chiến lược từ một đơn vị cung cấp kho quà, sang nhà cung cấp giải pháp, nhằm giải quyết bài toán lớn hơn, đó là trở thành công cụ xúc tiến thương mại và kích cầu tiêu dùng cho cả nền kinh tế số, hưởng ứng theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nhìn lại hành trình hơn 10 năm qua của UrBox, đâu là giai đoạn thách thức và đáng nhớ nhất đối với ông?

Ông Bùi Hoài Nam: Với tôi, giai đoạn khởi đầu có nhiều thách thức và để lại nhiều bài học nhất. Mô hình kinh doanh B2B2C của UrBox mang tính chất khá đặc thù của kinh tế nền tảng. Trong khi một số công ty khởi nghiệp chỉ cần tập trung vào người dùng cuối (B2C), thì UrBox phải cùng lúc giải quyết cả bài toán “quả trứng - con gà” (B2B) giữa các nhóm khách hàng doanh nghiệp.

Chẳng hạn, khi chúng tôi gõ cửa các tập đoàn, hay ngân hàng để chào bán dịch vụ quà tặng số, câu hỏi đầu tiên họ đặt ra là UrBox đang có những thương hiệu hay đối tác nào? Ở chiều ngược lại, khi tìm đến các chuỗi lớn để đặt vấn đề hợp tác, họ lại hỏi chúng tôi đã có doanh nghiệp lớn nào cam kết mua hàng chưa? Muốn thuyết phục một bên, chúng tôi phải có bên còn lại trước. Đó gần như là một bài toán không có điểm bắt đầu.

Cần biết rằng, cả hai nhóm này đều là những doanh nghiệp hàng đầu thị trường. Họ sở hữu quy trình mua hàng khắt khe, tiêu chuẩn vận hành phức tạp và kiểm soát thương hiệu rất chặt chẽ.

Trong kinh doanh B2B có một nguyên tắc kinh điển: "There is no second chance for first impression" (tạm dịch: Bạn sẽ không bao giờ có cơ hội thứ hai để tạo ra ấn tượng đầu tiên). Là một đội ngũ còn rất trẻ ở thời điểm đó, chúng tôi phải chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng, dù kinh nghiệm thực chiến chưa có nhiều.

Kỷ niệm đáng nhớ nhất là một ngân hàng số đã trở thành khách hàng đầu tiên của chúng tôi vào mùa Trung thu 2018, khi UrBox đem tới trải nghiệm tự chọn quà tặng cho khách hàng của họ.

Lúc đó, để có được một kho quà phong phú, chúng tôi tìm cách kết nối với các thương hiệu nổi tiếng như: Givral, Fresh Garden... Nhưng chừng đó là chưa đủ, chúng tôi đã đưa ra một quyết định táo bạo là hợp tác với sàn thương mại điện tử để phát hành các voucher số. Khách hàng nhận được voucher có thể lựa chọn món quà yêu thích và được giao đến tận nhà.

Khởi đầu đó đã tạo nên tiếng vang lớn. Sau này, chúng tôi tiếp tục chinh phục được những đối tác lớn khác và xem đây là nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển sau đó của UrBox.

Ở giai đoạn sau đó, UrBox có vấp phải sự cạnh tranh nào không, thưa ông?

Ông Bùi Hoài Nam: Có chứ, nhất là ở thời điểm chúng tôi tham gia vào thị trường phía Nam. UrBox từng đối mặt với tập đoàn đa quốc gia cùng ngành có bề dày 14 - 15 năm kinh nghiệm, chưa kể là hàng loạt các thương hiệu trong nước khác.

Nhìn vào quy mô và tiềm lực của các đối thủ, chúng tôi hiểu rằng nếu chọn cách cạnh tranh truyền thống bằng việc xây dựng đội ngũ bán hàng 20 - 30 người đi gõ cửa từng công ty, UrBox chắc chắn sẽ thất bại.

Thay vào đó, chúng tôi chọn cách tiếp cận theo hướng dựa vào công nghệ, tiên phong xây dựng hệ thống API kết nối trực tiếp kho quà tặng của UrBox vào các nền tảng quản trị, chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp đối tác. Việc kết nối API diễn ra rất nhanh, sau đó toàn bộ quy trình từ cấp phát, quản lý kho quà cho đến đối soát đều diễn ra tự động.

Chiến lược này đã được chứng minh là thành công, khi UrBox hoàn tất tích hợp toàn bộ hệ thống quà tặng số cho một hãng hàng không giữa đại dịch Covid-19 vào tháng 4/2020.

Nhờ giải quyết đúng "nỗi đau" về chi phí vận hành và rủi ro đối soát của doanh nghiệp, tư duy dùng công nghệ thay thế sức người đã giúp UrBox bứt phá mạnh mẽ, trở thành đơn vị cung cấp hạ tầng quà tặng số cho hầu hết các chương trình chăm sóc khách hàng lớn nhất Việt Nam.

Vậy đến hiện tại, quy mô của UrBox đã phát triển ra sao, thưa ông?

Ông Bùi Hoài Nam: Để nói về UrBox, chúng tôi thường theo dõi qua ba nhóm chỉ số vận hành cốt lõi. Đầu tiên là mạng lưới thương hiệu và điểm chấp nhận. UrBox hiện tích hợp hơn 1.000 thương hiệu hàng đầu với khoảng 25.000 điểm bán trên toàn quốc. Người nhận quà có thể dễ dàng sử dụng voucher tại các chuỗi như Starbucks, WinMart, hay Co.opmart…

Thứ hai là quy mô khách hàng doanh nghiệp. Chúng tôi đang phục vụ hơn 3.000 doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Đặc biệt, UrBox tự hào khi 90% tổ chức phát hành thẻ quốc tế, ngân hàng thương mại và hãng hàng không hàng đầu tại Việt Nam đang sử dụng hạ tầng của chúng tôi.

Một chỉ số khác cũng không kém phần quan trọng là khối lượng giao dịch. Tính đến nay, UrBox đã trao đi hơn 60 triệu món quà số tới khoảng 10 triệu người dùng trên cả nước.

Tuy nhiên, chỉ số mà tôi và đội ngũ tâm đắc nhất không nằm ở hoạt động kinh doanh, mà là chỉ số "những nụ cười" đã được UrBox trao đi. Chúng tôi đo lường chỉ số này bằng thời gian phản hồi hệ thống dưới 0,01 giây kể từ khi người dùng ấn đổi quà, tỷ lệ sử dụng voucher thực tế và điểm số đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng tại thời điểm thanh toán.

Với tôi, một món quà chỉ thực sự mang lại niềm vui khi nó được trao đúng lúc, đúng nhu cầu và mang lại trải nghiệm tốt nhất.

Câu chuyện về "những nụ cười" đã được UrBox trao đi rất ấn tượng. Hành trình của những nụ cười này ra sao, thưa ông?

Ông Bùi Hoài Nam: (cười) Triết lý của UrBox là mọi giao dịch phát sinh đều phải mang lại giá trị gia tăng rõ rệt cho cả ba thực thể trong hệ sinh thái là người dùng, đối tác và doanh nghiệp tặng quà.

Với người dùng, giá trị lớn nhất mà UrBox mang lại là quyền tự do lựa chọn và khả năng tối ưu hóa chi tiêu cá nhân, phù hợp nhất với nhu cầu tại từng thời điểm. Thay vì nhận một món quà nhất định, có thể không phù hợp, người dùng có thể chủ động lựa chọn sản phẩm, dịch vụ mình thực sự cần trong mạng lưới hàng nghìn thương hiệu. Điều này giúp mang lại trải nghiệm được cá nhân hóa hơn rất nhiều.

Với các đối tác, UrBox đóng vai trò như một kênh doanh thu mới. Dữ liệu của chúng tôi chỉ ra rằng, cứ mỗi 10 đồng giá trị voucher được sử dụng, người dùng sẽ có xu hướng chi tiêu thêm từ 5 - 7 đồng tiền mặt. Như vậy, UrBox không chỉ giúp đối tác bán được hàng, mà còn giúp họ tiếp cận được tập khách hàng chất lượng cao từ các hãng hàng không hay ngân hàng với giá trị vòng đời lớn.

Với doanh nghiệp tặng quà, công nghệ của UrBox giúp họ giải quyết bài toán chi phí vận hành. Trước đây, khi tặng quà vật lý, chi phí quản lý kho bãi, vận chuyển và tổn thất thường chiếm tới 20 - 25% tổng ngân sách. Khi chuyển sang quà tặng số, chi phí này đưa về gần như bằng không.

Hệ thống cho phép doanh nghiệp cài đặt linh hoạt các kịch bản tặng quà phức tạp, ví dụ như tự động gửi lì xì số đồng loạt tới hàng ngàn nhân viên đúng vào thời khắc giao thừa… Toàn bộ quy trình diễn ra tức thì, minh bạch và có thể đo lường chính xác hiệu quả của từng chiến dịch.

Để làm được những điều này, UrBox đã đầu tư cho công nghệ ra sao, thưa ông?

Ông Bùi Hoài Nam: Ở bất kỳ giai đoạn nào, đầu tư cho công nghệ luôn là ưu tiên hàng đầu tại UrBox. Ngay cả trong những thời điểm khó khăn nhất, lực lượng nhân sự công nghệ tại UrBox vẫn luôn duy trì ở mức 35 - 40% tổng số lao động.

Với sự đầu tư này, UrBox đang chuyển dịch để trở thành một "trợ thủ ưu đãi" cho người dùng. Chúng tôi hướng tới trở thành một nền tảng giúp người dùng tối đa hóa tất cả các quyền lợi ưu đãi trên thị trường.

Cùng với việc ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), tôi hy vọng hiệu suất làm việc tại UrBox sẽ được nhân lên nhiều lần trong thời gian tới.

Tại sao ông cho rằng, UrBox sẽ trở thành một "trợ thủ ưu đãi"? Chúng ta có thể hình dung về thị trường này ra sao?

Ông Bùi Hoài Nam: Nếu chỉ nhìn UrBox như một công ty làm dịch vụ quà tặng số cho doanh nghiệp, chúng tôi sẽ thấy thị trường này tương đối hẹp và không còn nhiều dư địa. Nhưng nếu nhìn thị trường mà UrBox đang hoạt động chính là tổng ngân sách mà các doanh nghiệp chấp nhận bỏ ra để thay đổi hành vi của một nhóm đối tượng mục tiêu, thì dư địa là vô cùng lớn.

Chẳng hạn, khi một ngân hàng muốn người dùng mở thẻ tín dụng mới, họ dùng quà tặng của UrBox làm phần thưởng thu hút. Một tập đoàn muốn giữ chân khách hàng VIP, họ dùng điểm thưởng đổi lấy voucher UrBox nghỉ dưỡng hay chơi golf.

Một nhà máy có thể động viên tinh thần làm việc của hàng nghìn nhân công thông qua voucher số của UrBox. Tất cả các hoạt động đó đều là sử dụng ngân sách của doanh nghiệp để thay đổi hoặc thúc đẩy hành vi.

Không chỉ phục vụ các nhu cầu của doanh nghiệp, UrBox còn có thể ứng dụng voucher để đồng hành cùng Nhà nước và chính quyền địa phương triển khai các chương trình, chiến dịch nhằm kích cầu du lịch, thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Ngoài ra, voucher số còn giúp đưa quyền lợi tới người dân tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo mà không phát sinh các chi phí lưu kho, đóng gói và vận chuyển quà tặng vật lý.

Dù là mục đích nào, UrBox sẵn sàng cung cấp công cụ số hóa giúp Nhà nước, doanh nghiệp biến những khoản ngân sách này thành các hành vi trực tiếp, từ đó đo lường được và điều chỉnh phương thức xúc tiến thương mại hiệu quả hơn. Đó mới chính là thị trường rộng lớn mà chúng tôi đang nỗ lực chiếm lĩnh.

Mô hình này theo ông sẽ đóng góp được gì vào nền kinh tế số Việt Nam?

Ông Bùi Hoài Nam: Trước khi nói về nền kinh tế số Việt Nam, chúng ta hãy cùng nhìn ra thế giới. Thực tế, tại các quốc gia đã phát triển, việc sử dụng các voucher, quà tặng số đã được xem như một công cụ kích thích nền kinh tế.

Tại Đài Loan, người ta đã phát hành phiếu kích cầu tiêu dùng, nơi người dân chỉ cần bỏ ra 1.000 Đài tệ để nhận về voucher trị giá 3.000 Đài tệ, nhưng buộc phải chi tiêu tại các điểm bán hàng nội địa chỉ định. Thống kê sau đó cho thấy, mỗi 1 đồng voucher phát ra đã tạo ra tới 1,9 đồng doanh thu chi tiêu thực tế cho nền kinh tế.

Tương tự, Hàn Quốc sử dụng voucher để kích cầu mua sắm tại các chợ truyền thống, Singapore phát voucher ăn uống cho người cao tuổi tại các khu ăn uống, hay Nhật Bản dùng voucher để thúc đẩy chi tiêu của khách du lịch quốc tế.

Voucher không đơn thuần là một món quà, mà là công cụ kích hoạt và khuếch đại sức mua. Khi giá trị giao dịch thực tế đạt 1,2 - 1,5 lần giá trị voucher, tác động của voucher đối với xúc tiến thương mại trở nên rõ ràng và có thể đo lường

Tham vọng của UrBox trong giai đoạn tới là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ và mạng lưới kết nối, để sẵn sàng trở thành nền tảng hạ tầng phục vụ cho các chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn, thúc đẩy dòng chảy hàng hóa và kích cầu tiêu dùng cho nền kinh tế số Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!