Ủy ban Cạnh tranh quốc gia xử phạt TikTok và Zalo

Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (NCC), TikTok Pte. Ltd. (Singapore) bị xử phạt 880 triệu đồng do bốn nhóm hành vi vi phạm gồm: không cung cấp cơ chế cho người dùng lựa chọn việc cho phép hoặc không cho phép sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo và thương mại; áp dụng điều khoản nằm ngoài phạm vi được phép của điều kiện giao dịch chung.

Ngoài ra, TikTok còn vi phạm trong việc cung cấp thông tin không đầy đủ dẫn đến khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và không ban hành cơ chế phù hợp để bảo đảm quyền khiếu nại của nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương

NCC yêu cầu TikTok chấm dứt các hành vi vi phạm, rà soát và điều chỉnh chính sách nhằm tuân thủ Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với TikTok, Công ty CP Tập đoàn VNG - đơn vị vận hành nền tảng Zalo - cũng bị xử phạt 810 triệu đồng với sáu hành vi vi phạm, trong đó đáng chú ý gồm: không cho phép người dùng lựa chọn phạm vi thông tin đồng ý cung cấp; không có cơ chế lựa chọn việc sử dụng dữ liệu cá nhân cho hoạt động quảng cáo; áp dụng điều khoản không được phép trong điều kiện giao dịch chung; không công khai quy trình tiếp nhận và giải quyết khiếu nại; và không công bố cơ chế dành riêng cho người tiêu dùng dễ bị tổn thương.

Theo NCC, ngay sau khi nhận quyết định xử phạt, VNG đã phối hợp rà soát và cập nhật chính sách. Doanh nghiệp đã hoàn thành việc khắc phục một số tồn tại và đang tiếp tục hoàn thiện các phần còn lại.

Việc xử phạt hai nền tảng có số lượng người dùng lớn tại Việt Nam thể hiện xu hướng siết chặt quản lý trong lĩnh vực kinh tế số, đặc biệt khi hành vi thu thập, xử lý và khai thác dữ liệu người dùng ngày càng phức tạp và mang yếu tố thương mại rõ rệt.

Bên cạnh khoản phạt tài chính, việc bị nhắc tên công khai trong các quyết định xử phạt có thể tạo áp lực về uy tín, đặc biệt đối với các nền tảng phụ thuộc vào niềm tin người dùng.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sửa đổi và các văn bản dưới luật quy định nhiều quyền mới như: quyền đồng ý rõ ràng (explicit consent), quyền rút lại đồng ý, quyền được biết dữ liệu được sử dụng cho mục đích gì, cùng nghĩa vụ công khai điều kiện giao dịch, cơ chế khiếu nại và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng dễ bị tổn thương.

Đối với các doanh nghiệp công nghệ, yêu cầu tuân thủ không chỉ nằm ở việc chỉnh sửa điều khoản hoặc cập nhật giao diện tính năng, mà còn liên quan đến hệ thống kỹ thuật, quy trình xử lý dữ liệu và quản trị rủi ro pháp lý.