Vì sao VIX đặt kế hoạch kinh doanh đi lùi sau khi tăng vốn?

Năm 2025 được ghi nhận là một năm bứt phá thành công của CTCP Chứng khoán VIX khi công ty ghi nhận hơn 5.400 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, mức cao kỷ lục trong lịch sử hoạt động. Cùng thời điểm, VIX hoàn tất đợt tăng vốn hơn 60%, đưa vốn điều lệ lên khoảng 24.000 tỷ đồng, mở rộng đáng kể năng lực tài chính.

Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đứng trước nhiều kỳ vọng về một chu kỳ tăng trưởng mới, từ câu chuyện nâng hạng thị trường đến khả năng thu hút thêm dòng vốn.

Tuy nhiên, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 mới đây, VIX đặt mục lợi nhuận sau thuế năm 2026 chỉ đạt vỏn vẹn 2.800 tỷ đồng, giảm khoảng 48% so với kết quả thực hiện năm 2025.

Sự trái chiều giữa việc mở rộng quy mô vốn và mục tiêu lợi nhuận thận trọng hơn khiến cổ đông đặt câu hỏi về cách VIX sử dụng nguồn lực mới.

Áp lực từ thị trường chung “ảm đạm”

Tại đại hội, Tổng giám đốc Trương Ngọc Lân cho biết ban lãnh đạo hiểu rõ sự quan tâm của cổ đông trước sự chênh lệch giữa việc tăng vốn và kế hoạch lợi nhuận.

Theo ông, kế hoạch năm 2026 được xây dựng dựa trên đánh giá thị trường chứng khoán có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố trong và ngoài nước.

“Đúng như cổ đông đã đề cập về việc công ty vừa hoàn thành tăng vốn nhưng kế hoạch lợi nhuận lại thấp hơn năm trước. Tuy nhiên, khi xây dựng kế hoạch, ban lãnh đạo đã xem xét bối cảnh chung của thị trường chứng khoán cũng như tình hình kinh tế vĩ mô. Năm 2026 được đánh giá là năm có nhiều biến động từ các yếu tố trong nước đến các yếu tố quốc tế”, ông Trương Ngọc Lân nói.

Diễn biến kinh doanh trong quý I/2026 cũng phần nào phản ánh cơ sở cho sự thận trọng này. Dù doanh thu đạt hơn 1.650 tỷ đồng, tăng 69% so với cùng kỳ, lợi nhuận trước thuế của VIX chỉ đạt 156 tỷ đồng, giảm 66%. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong năm quý gần đây.

Áp lực lớn nhất đến từ hoạt động tự doanh, một trong những mảng kinh doanh có mức độ biến động cao nhất của công ty chứng khoán trong bối cảnh đa phần các cổ phiếu trên thị trường ghi nhận sự suy giảm kể từ đầu năm.

Trong quý đầu năm, doanh thu từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 1.230 tỷ đồng, chiếm khoảng 75% tổng doanh thu. Tuy nhiên, cùng mảng này phát sinh khoản lỗ hơn 1.300 tỷ đồng, khiến VIX ghi nhận lỗ ròng 78 tỷ đồng từ hoạt động tự doanh.

Cùng với đó, chi phí hoạt động tăng mạnh 186% lên 1.340 tỷ đồng, tiếp tục gây áp lực lên kết quả kinh doanh.

Vốn lớn để “chạy đường dài”

Theo ban lãnh đạo công ty, việc lợi nhuận mục tiêu giảm gần một nửa không đồng nghĩa đợt tăng vốn của VIX mất đi ý nghĩa. Với một công ty chứng khoán, vốn không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn mang tính quyết định giới hạn tăng trưởng của doanh nghiệp.

Một công ty có quy mô vốn lớn hơn sẽ có thêm dư địa mở rộng margin, phục vụ nhóm khách hàng lớn hơn và gia tăng năng lực đầu tư. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp chứng khoán liên tục thực hiện các đợt tăng vốn trong những năm gần đây.

Chủ tịch HĐQT Nguyễn Tuấn Dũng cho biết quyết định tăng vốn hơn 60% vào cuối năm 2025 được đưa ra trong bối cảnh thị trường có nhiều kỳ vọng tích cực, đặc biệt là câu chuyện nâng hạng thị trường và khả năng thu hút dòng vốn mới.

“Năm 2025, thị trường chứng khoán được hưởng lợi từ nhiều yếu tố tích cực như kỳ vọng nâng hạng thị trường, trong khi bối cảnh quốc tế và các vấn đề giữa Mỹ và Iran chưa phức tạp như hiện nay”, ông Dũng chia sẻ.

Theo đó, trước cơ hội mở rộng của thị trường, HĐQT đã trình và hoàn tất đợt tăng vốn điều lệ từ 15.310 tỷ đồng lên hơn 24.500 tỷ đồng, đồng thời thu về khoảng 11.000 tỷ đồng. Trong đó, 5.000 tỷ đồng được dùng để bổ sung vốn cho hoạt động tự doanh; 5.000 tỷ đồng để cho vay ký quỹ; 1.000 tỷ đồng để góp vốn vào CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX).

“Quan điểm của công ty là phải tăng năng lực tài chính để không tụt lại phía sau và tận dụng các cơ hội phát triển bởi lợi nhuận của công ty chứng khoán phụ thuộc rất lớn vào quy mô vốn”, ông Dũng nhấn mạnh.

Sau khi tăng vốn, bài toán lớn hơn với VIX là khả năng chuyển hóa nguồn lực tài chính thành hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, diễn biến dư nợ margin cho thấy doanh nghiệp đang tiếp cận thận trọng. Dư nợ cho vay cuối năm 2025 đạt gần 16.000 tỷ đồng nhưng giảm còn 12.500 tỷ đồng vào cuối quý I/2026 sau giai đoạn thị trường điều chỉnh.

Trong bối cảnh thanh khoản suy giảm và nhiều cổ phiếu chịu áp lực giảm giá, việc chưa đẩy mạnh margin cho thấy VIX ưu tiên kiểm soát rủi ro thay vì chạy theo tăng trưởng dư nợ.

Song song đó, ban lãnh đạo đặt mục tiêu duy trì lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu (EPS) tối thiểu trên 1.000 đồng/cổ phiếu, tương đương mức sinh lời trên 10%, thông qua cổ tức hoặc các hình thức khác.

Nền tảng hạ tầng và công nghệ cho một chu kỳ mới

Bên cạnh câu chuyện tăng vốn và kết quả kinh doanh, VIX đang đặt cược vào sự thay đổi của cấu trúc thị trường trong giai đoạn tới, khi hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán và các sản phẩm mới mở rộng không gian tăng trưởng cho nhóm công ty chứng khoán.

Một trong những nền tảng mà VIX tập trung đầu tư là hệ thống công nghệ. Theo Phó tổng giám đốc Đỗ Ngọc Đĩnh, sau khi chuyển sang hệ thống KRX, hệ thống công nghệ của VIX vận hành ổn định và chưa ghi nhận sự cố ảnh hưởng đến giao dịch của khách hàng.

Doanh nghiệp cũng chủ động đầu tư hạ tầng với băng thông rộng trên mỗi đường truyền, cao hơn mức tối thiểu theo yêu cầu. Lãnh đạo VIX cho biết tốc độ nhận lệnh và bảng giá của công ty hiện nằm trong nhóm ba công ty nhanh nhất trên thị trường.

Song song với việc nâng cấp hạ tầng giao dịch, VIX cũng đang chuẩn bị mở rộng vai trò trong cấu trúc thị trường. Công ty đã đăng ký trở thành thành viên bù trừ đa phương, hướng tới tham gia hệ thống bù trừ trung tâm CCP.

Ở một hướng đi khác, doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực tài sản số thông qua CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX, đơn vị đã được chấp thuận nằm trong nhóm năm đơn vị tham gia triển khai.

Theo ông Đỗ Ngọc Đĩnh, quá trình chuẩn bị tập trung vào ba nhóm công việc gồm công nghệ, pháp lý và yêu cầu về vốn.

Những bước đi này cho thấy chiến lược của VIX đang hướng tới việc mở rộng năng lực trong dài hạn. Việc đặt kế hoạch lợi nhuận thấp hơn năm trước phản ánh sự thận trọng trước biến động thị trường, thay vì thay đổi định hướng phát triển.

Sau đợt tăng vốn, thách thức lớn nhất với VIX là khả năng biến lợi thế tài chính thành lợi thế cạnh tranh khi chu kỳ thị trường thuận lợi trở lại.

Cuộc đua tăng vốn vì vậy mới chỉ là bước đầu. Giá trị thực sự của nguồn lực mới sẽ được quyết định bởi khả năng VIX biến vốn thành thị phần, sản phẩm, công nghệ và năng lực quản trị trong giai đoạn tiếp theo.