Vietcombank đang chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới thế nào?

>> Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Vị thế dẫn đầu của Vietcombank ngày càng được củng cố

Quý I/2026 tiếp tục cho thấy vị thế đặc biệt của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) trong hệ thống tài chính Việt Nam.

Tổng tài sản của ngân hàng đã vượt 2,55 triệu tỷ đồng, trong khi vốn hóa thị trường đạt hơn 516.000 tỷ đồng, tương đương gần 19% tổng giá trị vốn hóa toàn ngành ngân hàng.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VCB đang được giao dịch ở mức P/E khoảng 14,3 lần, cao gần gấp đôi mức trung vị của ngành ngân hàng. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng trả mức định giá cao hơn cho Vietcombank nhờ chất lượng tài sản vượt trội và năng lực quản trị rủi ro đã được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ kinh tế.

Trong bối cảnh nhiều ngân hàng tư nhân đẩy mạnh cạnh tranh CASA và mở rộng các phân khúc tín dụng có biên lợi nhuận cao, Vietcombank vẫn kiên định với chiến lược tăng trưởng thận trọng, ưu tiên chất lượng hơn tốc độ.

Động lực tăng trưởng vẫn đến từ hoạt động cốt lõi

Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất trong quý đầu năm là sự tăng trưởng mạnh của thu nhập lãi thuần.

Thu nhập lãi thuần của Vietcombank đạt 17.651 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 13.687 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất vào kết quả kinh doanh của ngân hàng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng đạt hơn 14.295 tỷ đồng, phản ánh sức mạnh của hoạt động cốt lõi trong bối cảnh cạnh tranh lãi suất ngày càng gay gắt.

Kết quả này cho thấy Vietcombank vẫn đang phát huy hiệu quả mô hình kinh doanh dựa trên nguồn vốn chi phí thấp. Lợi thế CASA giúp ngân hàng kiểm soát tốt chi phí huy động, từ đó duy trì khả năng sinh lời trên tài sản ở mức thuộc nhóm cao nhất trong khối ngân hàng quốc doanh.

Không giống nhiều ngân hàng phải dựa vào tăng trưởng tín dụng mạnh để cải thiện lợi nhuận, Vietcombank đang tạo ra hiệu quả thông qua chất lượng nguồn vốn và khả năng lựa chọn khách hàng.

Chấp nhận hy sinh lợi nhuận để tăng cường an toàn

Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo tài chính quý I/2026 là quyết định tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Ngân hàng đã trích lập 2.493 tỷ đồng trong quý đầu năm, cao gấp hơn ba lần mức 752 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Việc gia tăng trích lập khiến lợi nhuận trước thuế giảm bớt một phần động lực tăng trưởng, dừng ở mức 11.803 tỷ đồng.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ dài hạn, đây là quyết định mang tính chiến lược.

Thay vì tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn, Vietcombank lựa chọn củng cố bộ đệm dự phòng trong giai đoạn nền kinh tế bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Cách tiếp cận này giúp ngân hàng duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 250%, tiếp tục nằm trong nhóm an toàn nhất hệ thống.

Trong ngành ngân hàng, chất lượng lợi nhuận thường quan trọng hơn tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Và Vietcombank đang cho thấy họ sẵn sàng đánh đổi một phần kết quả kinh doanh hiện tại để bảo vệ khả năng tăng trưởng bền vững trong tương lai.

“Của để dành” hơn 83.000 tỷ đồng từ tài sản ngoại bảng

Một yếu tố ít được chú ý nhưng có ý nghĩa rất lớn đối với triển vọng dài hạn của Vietcombank là khối tài sản ngoại bảng.

Theo Báo cáo thường niên 2025, ngân hàng đang theo dõi hơn 83.546 tỷ đồng các khoản nợ khó đòi đã xử lý rủi ro. Đây là những khoản nợ đã được đưa ra khỏi bảng cân đối kế toán nhưng vẫn được tiếp tục theo dõi và thu hồi.

Nếu quá trình thu hồi diễn ra thuận lợi, các khoản này có thể trở thành nguồn thu nhập đáng kể trong tương lai thông qua hoàn nhập dự phòng hoặc ghi nhận thu nhập bất thường.

Điều đó đồng nghĩa với việc ngoài năng lực tạo lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi, Vietcombank vẫn còn sở hữu một “kho dự trữ lợi nhuận” tiềm năng mà không phải ngân hàng nào cũng có.

Nền tảng vốn tạo dư địa cho tăng trưởng dài hạn

Song song với việc tăng cường bộ đệm rủi ro, Vietcombank cũng đang củng cố đáng kể nền tảng vốn.

Đến cuối quý I/2026, vốn điều lệ của ngân hàng đạt 83.556 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 55.890 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Nhờ đó, vốn chủ sở hữu đã vượt 234.000 tỷ đồng.

Quy mô vốn lớn không chỉ tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng tín dụng trong các năm tới mà còn giúp nâng cao khả năng đáp ứng các chuẩn mực an toàn vốn ngày càng khắt khe.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nền kinh tế đang tăng lên, đây sẽ là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của Vietcombank.

Khi tăng trưởng gắn với chiến lược phát triển bền vững

Một điểm khác biệt của Vietcombank trong giai đoạn hiện nay là sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa chiến lược kinh doanh và các mục tiêu phát triển bền vững.

Thông điệp “Vững bước kỷ nguyên xanh” được nhấn mạnh trong Báo cáo thường niên 2025 cho thấy ngân hàng đang từng bước tích hợp các tiêu chí ESG, Net Zero và kinh tế tuần hoàn vào hoạt động cấp tín dụng.

Dòng vốn của Vietcombank ngày càng hướng nhiều hơn tới các dự án năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Đây không chỉ là yêu cầu của các nhà đầu tư quốc tế mà còn là cơ hội để ngân hàng xây dựng lợi thế cạnh tranh trong một giai đoạn mà dòng vốn xanh đang trở thành xu hướng toàn cầu.

Vietcombank đang đổi lấy điều gì từ sự thận trọng?

So với nhiều ngân hàng tư nhân như Techcombank, MBBank hay VPBank, tốc độ tăng trưởng tín dụng của Vietcombank có phần thận trọng hơn. Ngân hàng cũng chấp nhận dành một phần đáng kể lợi nhuận cho dự phòng thay vì tối đa hóa kết quả kinh doanh ngắn hạn.

Đổi lại, Vietcombank tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu về chất lượng tài sản, hiệu quả hoạt động và niềm tin của thị trường.

Trong khi nhiều ngân hàng đang cạnh tranh bằng tốc độ tăng trưởng, Vietcombank dường như đang theo đuổi một mục tiêu khác: xây dựng nền tảng đủ vững để dẫn dắt ngành ngân hàng trong chu kỳ phát triển tiếp theo của nền kinh tế Việt Nam.

Và đó có lẽ cũng là lý do thị trường vẫn sẵn sàng trả mức định giá cao nhất cho ngân hàng này.

>> Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"