Vietcombank quý II/2026: Lợi nhuận tăng tốc trên nền tín dụng đi ngang

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Sự đối lập này cho thấy quý II/2026 của ngân hàng lớn thứ ba hệ thống về quy mô là một quý đặc biệt: thu nhập lãi tăng mạnh, nguồn thu ngoài lãi bứt phá trong khi chi phí dự phòng giảm sâu.

Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản hợp nhất của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - VCB) đạt gần 2,657 triệu tỷ đồng, tăng 4,2% so với cuối quý I và gần 20% so với cùng kỳ năm trước.

Trong mẫu 27 ngân hàng được khảo sát, Vietcombank tiếp tục đứng thứ ba về tổng tài sản, sau BIDV và VietinBank. Ngân hàng cũng đứng thứ ba về dư nợ cho vay và tiền gửi khách hàng.

Nhưng nếu chuyển từ quy mô sang lợi nhuận, thứ tự thay đổi đáng kể.

Riêng quý II, Vietcombank đạt 17.420 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, cao nhất trong 27 ngân hàng, bỏ khá xa VietinBank ở vị trí thứ hai với khoảng 14.729 tỷ đồng.

Đó là điểm nổi bật nhất trong bức tranh quý II/2026 của Vietcombank: quy mô bảng cân đối không tăng nhanh hơn ngành, nhưng khả năng tạo lợi nhuận lại tăng tốc rất mạnh.

Vietcombank: Lợi nhuận quý II tăng tốc mạnh

So sánh quý II/2025, quý I/2026 và quý II/2026; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất Vietcombank; TheLEADER tính toán.

Tín dụng gần như đứng yên trong quý II

Nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận, quý II có thể tạo cảm giác Vietcombank đang tăng trưởng rất mạnh. Nhưng bảng cân đối cho thấy một chuyển động khác.

Dư nợ cho vay khách hàng cuối tháng 6 đạt hơn 1,758 triệu tỷ đồng, chỉ tăng khoảng 3.242 tỷ đồng, tương đương 0,2%, so với cuối quý I.

Tính từ đầu năm, tín dụng tăng 5,1%; so với cùng kỳ tăng 13%.

Tốc độ này thấp hơn đáng kể mức tăng 17,8% của tổng dư nợ trong mẫu 27 ngân hàng.

Nói cách khác, cú tăng lợi nhuận trong quý II không đến từ một đợt mở rộng tín dụng mạnh trong chính quý này.

Phần tăng của bảng cân đối diễn ra nhiều hơn ở những khoản mục có tính thanh khoản cao.

Tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác tăng hơn 39.000 tỷ đồng so với quý I, lên 620.661 tỷ đồng. Tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước tăng tới hơn 55.000 tỷ đồng, lên 73.064 tỷ đồng.

Trong khi đó, tiền gửi khách hàng tăng gần 46.800 tỷ đồng, nhanh hơn rất nhiều mức tăng của cho vay.

Diễn biến này cho thấy trong quý II, phần tăng nguồn vốn của Vietcombank chưa được chuyển hóa tương ứng thành tín dụng mà một phần lớn đang nằm ở các khoản tiền gửi tại NHNN và thị trường liên ngân hàng.

Phần tăng bảng cân đối quý II không đi nhiều vào tín dụng

Mức tăng một số khoản mục từ cuối quý I đến cuối quý II/2026; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất Vietcombank; TheLEADER tính toán.

Lợi nhuận tăng gần 58% dù tín dụng chỉ tăng 13%

Khoảng cách giữa tăng trưởng bảng cân đối và tăng trưởng thu nhập là điểm đáng chú ý thứ hai.

Thu nhập lãi thuần quý II đạt 19.142 tỷ đồng, tăng 8,4% so với quý I và tới 35,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi tăng trưởng thu nhập lãi thuần của mẫu 27 ngân hàng chỉ khoảng 17%, Vietcombank đang tăng nhanh hơn gấp đôi tốc độ chung.

Dữ liệu này chưa đủ để kết luận biên lãi ròng - NIM - đã cải thiện bao nhiêu, bởi chi phí lãi cũng tăng rất mạnh. Riêng quý II, thu nhập lãi tăng 44,6% so với cùng kỳ nhưng chi phí lãi tăng tới 56,7%.

Điểm bứt phá thực sự nằm ở nguồn thu ngoài lãi.

Tổng thu nhập ngoài lãi, tính bằng tổng thu nhập hoạt động trừ thu nhập lãi thuần, đạt khoảng 7.230 tỷ đồng, gần gấp đôi mức 3.708 tỷ đồng của quý II/2025.

Đặc biệt, lãi thuần từ hoạt động khác tăng từ 1.153 tỷ lên gần 4.059 tỷ đồng, tức tăng hơn 252%.

Riêng khoản này giải thích hơn 80% phần gia tăng của thu nhập ngoài lãi so với cùng kỳ.

Hoạt động ngoại hối cũng tăng 31,7%, lên hơn 2.154 tỷ đồng. Ngược lại, lãi thuần dịch vụ gần như đi ngang ở khoảng 860 tỷ đồng.

Một điểm cần lưu ý là bộ BCTC của ngân hàng không thuyết minh chi tiết cấu phần tạo ra mức tăng hơn 2.900 tỷ đồng của lãi thuần hoạt động khác. Vì vậy, chưa thể khẳng định đây là nguồn thu có khả năng lặp lại thường xuyên hay mang tính thời điểm.

Đây sẽ là một trong những biến số quan trọng cần theo dõi ở các quý tiếp theo.

Một quý dự phòng đặc biệt thấp

Tổng thu nhập hoạt động tăng 47,6% so với cùng kỳ, lên 26.372 tỷ đồng.

Chi phí hoạt động cũng tăng mạnh 40,2%, lên 8.449 tỷ đồng, nhưng vẫn chậm hơn tốc độ tăng thu nhập. Nhờ vậy, lợi nhuận trước dự phòng đạt 17.922 tỷ đồng, tăng hơn 51%.

Sau đó, chi phí dự phòng chỉ còn 503 tỷ đồng, giảm gần 80% so với quý I và 38% so với cùng kỳ.

Hai yếu tố kết hợp - lợi nhuận trước dự phòng tăng mạnh và dự phòng giảm - đẩy lợi nhuận trước thuế lên 17.420 tỷ đồng, tăng 47,6% QoQ và 57,9% YoY.

So sánh với mức tăng 24,5% của mẫu 27 ngân hàng cho thấy Vietcombank tăng lợi nhuận nhanh hơn đáng kể so với xu hướng chung.

Tuy nhiên, nếu kéo góc nhìn ra sáu tháng, câu chuyện dự phòng lại khác.

Chi phí dự phòng sáu tháng đầu năm đạt gần 2.996 tỷ đồng, cao hơn khoảng 92% cùng kỳ 2025 do ngân hàng đã trích lập tới 2.493 tỷ đồng trong quý I.

Do đó, mức dự phòng rất thấp trong quý II chưa đủ để kết luận Vietcombank đã bước vào một chu kỳ giảm chi phí tín dụng. Nó chỉ cho thấy nhịp trích lập giữa hai quý rất khác nhau.

“Hào nước” chất lượng tài sản ngày càng sâu

Tổng nợ nhóm 3-5 cuối quý II khoảng 10.737 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,61%.

Nếu có một chỉ tiêu mà Vietcombank thể hiện vị thế đặc biệt rõ ràng so với ngành, đó là chất lượng tài sản.

Đây là tỷ lệ thấp nhất trong toàn bộ 27 ngân hàng khảo sát, trong khi mức bình quân có trọng số của mẫu là 2,01%.

So với cùng kỳ 2025, tỷ lệ nợ xấu giảm rất mạnh từ khoảng 1,00% xuống 0,61%.

Trong khi đó, dự phòng rủi ro cho vay khách hàng đạt gần 29.985 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 279%.

Đây cũng là mức cao nhất trong mẫu 27 ngân hàng và cách rất xa mức bình quân khoảng 79%.

Nói cách khác, cứ 100 đồng nợ xấu, Vietcombank đang có gần 279 đồng dự phòng cho vay.

Khoảng đệm này là một trong những yếu tố quan trọng giúp Vietcombank có khả năng linh hoạt hơn trong việc phân bổ chi phí dự phòng giữa các quý.

Dù vậy, nợ cần chú ý tăng khoảng 10% so với quý I và 15% so với cùng kỳ, lên 4.452 tỷ đồng. Quy mô này mới tương đương khoảng 0,25% dư nợ nên chưa tạo ra áp lực lớn, nhưng vẫn là chỉ báo nên tiếp tục theo dõi nếu tín dụng tăng tốc trong nửa cuối năm.

Vietcombank: Nợ xấu quanh 0,6%, bao phủ tiến sát 280%

Nợ xấu trên dư nợ và tỷ lệ bao phủ nợ xấu; đơn vị: %.

Nguồn: BCTC hợp nhất Vietcombank; TheLEADER tính toán.

CASA giảm nhưng Vietcombank vẫn nằm trong nhóm dẫn đầu

Tiền gửi khách hàng cuối quý II đạt 1,729 triệu tỷ đồng, tăng 2,8% so với quý I và 9% so với cùng kỳ.

Tốc độ tăng này thấp hơn mức gần 12% của mẫu 27 ngân hàng.

CASA cũng tiếp tục giảm nhẹ. Tiền gửi không kỳ hạn đạt 559.194 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ CASA khoảng 32,35%, thấp hơn 32,55% cuối quý I và 34,78% một năm trước.

Nhưng nhìn trong tương quan ngành, vị thế của Vietcombank vẫn rất cao.

CASA 32,35% đứng thứ ba trong mẫu 27 ngân hàng, chỉ sau Techcombank và MBBank, đồng thời cao hơn rất nhiều mức bình quân có trọng số 20,1%.

Đây vẫn là một trong những lợi thế cấu trúc quan trọng nhất của ngân hàng.

Sau nửa năm, lợi nhuận đi trước tín dụng

Kế hoạch năm 2026 được Đại hội đồng cổ đông Vietcombank thông qua đặt mục tiêu tín dụng tăng khoảng 10%, đồng thời không vượt hạn mức NHNN giao là 13%; tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%; lợi nhuận trước thuế hợp nhất tăng khoảng 5%.

Lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2025 khoảng 44.020 tỷ đồng. Nếu quy đổi mức tăng khoảng 5%, kế hoạch năm nay tương đương khoảng 46.200 tỷ đồng.

Sau sáu tháng, Vietcombank đã tạo ra 29.222 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tương đương khoảng 63% kế hoạch ước tính cả năm.

Trong khi đó, tín dụng mới tăng 5,1% từ đầu năm, tức đi được khoảng một nửa quỹ đạo mục tiêu tăng khoảng 10%.

Nợ xấu 0,61% cũng thấp hơn rất xa mức trần 1,5%.

Sau 6 tháng, lợi nhuận đang đi trước tín dụng

Tiến độ so với định hướng kế hoạch 2026. LNTT được quy đổi từ mục tiêu tăng khoảng 5%; tín dụng so với mục tiêu tăng khoảng 10%.

Nguồn: BCTC Vietcombank quý II/2026 và Nghị quyết ĐHĐCĐ 2026; TheLEADER tính toán. Nợ xấu cuối quý II là 0,61%, thấp hơn mức kế hoạch dưới 1,5%.

Như vậy, xét tiến độ nửa đầu năm, lợi nhuận đang đi trước tín dụng.

Điều đáng quan sát trong nửa cuối năm là Vietcombank sẽ tăng tốc tín dụng như thế nào, đồng thời liệu phần tăng mạnh của nguồn thu ngoài lãi quý II có tiếp tục được duy trì.

Nếu nguồn thu ngoài lãi trở lại mức bình thường, động lực lợi nhuận sẽ phải dựa nhiều hơn vào tăng trưởng tín dụng, thu nhập lãi và khả năng kiểm soát chi phí.

Ngược lại, nếu ngân hàng vừa tăng được tín dụng vừa tiếp tục giữ nợ xấu quanh vùng hiện tại, lợi thế về chất lượng tài sản và bộ đệm dự phòng có thể tiếp tục tạo ra khoảng cách lợi nhuận đáng kể với phần còn lại của hệ thống.

Quý II/2026 vì thế cho thấy một Vietcombank không tăng trưởng bằng cách mở rộng bảng cân đối nhanh nhất, mà bằng khả năng chuyển hóa mỗi đơn vị tài sản thành lợi nhuận tốt hơn phần lớn các đối thủ.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"