Xăng E10 dự kiến tăng giá từ 1/7

Theo Bộ Tài chính, dù căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt khi Mỹ và Iran bước đầu đạt được thỏa thuận hòa bình, tuyến vận tải qua eo biển Hormuz được khôi phục, song rủi ro tái bùng phát xung đột vẫn chưa được loại trừ. Trong bối cảnh đó, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường.

Ở trong nước, lượng xăng dầu cung ứng hiện nay chủ yếu là hàng dự trữ được nhập khẩu từ trước với mức giá cũ. Trong khi đó, các lô hàng nhập khẩu theo giá mới thường có độ trễ do thời gian vận chuyển kéo dài. Bên cạnh đó, quá trình đàm phán giá giữa các doanh nghiệp cũng cần lộ trình nhất định, chưa kể nguồn cung giao ngay còn hạn chế do hệ thống hạ tầng tại khu vực xung đột bị tổn thất.

Bộ Tài chính cho rằng, nếu khôi phục ngay toàn bộ các sắc thuế đối với xăng dầu (bao gồm thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường) về mức trước chiến sự, ngân sách nhà nước sẽ tăng thu, nhưng đổi lại sẽ đẩy giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng mạnh, đe dọa trực tiếp mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Do đó, để giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục gia hạn chính sách miễn, giảm thuế đối với mặt hàng xăng dầu trong thời gian tới.

Cụ thể, Bộ Tài chính xây dựng bốn phương án điều chỉnh chính sách thuế, đều áp dụng đến hết ngày 30/9/2026, nhằm giảm bớt mức hụt thu ngân sách so với đề xuất kéo dài miễn thuế đến hết năm 2026 của Bộ Công thương. Trong đó, Bộ khuyến nghị Chính phủ lựa chọn phương án tiếp tục áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi ở mức 0%, thuế bảo vệ môi trường 0 đồng và không tính thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu.

Đồng thời, phương án này khôi phục áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng theo quy định tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo đó, xăng khoáng chịu thuế suất 10%, xăng E5 chịu thuế 8% và xăng E10 chịu thuế 7%. Thuế tiêu thụ đặc biệt không áp dụng đối với dầu diesel.

Bộ Tài chính tính toán, phương án nêu trên dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 15.400 tỷ đồng so với trường hợp khôi phục ngay toàn bộ các sắc thuế như giai đoạn trước xung đột. Tuy nhiên, đây được đánh giá là mức giảm cần thiết nhằm hạn chế tác động tăng giá xăng dầu đột ngột, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì đà phục hồi sản xuất – kinh doanh và bảo đảm an ninh năng lượng.

So với mức giá tại kỳ điều hành gần nhất ngày 18/6/2026, phương án này dự kiến làm giá xăng RON95/E10 tăng khoảng 7%, xăng E5 tăng khoảng 8%, trong khi giá dầu diesel không thay đổi. Tính bình quân, giá xăng dầu các loại tăng khoảng 5%, qua đó làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng khoảng 0,11 điểm phần trăm.

Theo Bộ Tài chính, đây là phương án có tính trung hòa giữa mục tiêu hỗ trợ giảm áp lực giá xăng dầu và yêu cầu cân đối thu ngân sách nhà nước so với ba phương án còn lại. Đồng thời, việc không áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel – nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất – sẽ góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với thuế nhập khẩu, việc duy trì mức thuế suất MFN ở mức 0% được kỳ vọng giúp đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu từ nhiều thị trường ngoài ASEAN, qua đó giảm rủi ro phụ thuộc nguồn cung và tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Bộ Tài chính cũng cho rằng, việc thực hiện thuế tiêu thụ đặc biệt theo Luật số 66/2025/QH15 sau ngày 30/6/2026 là phù hợp, bởi sắc thuế này chỉ áp dụng đối với xăng, không áp dụng đối với dầu diesel và các nguyên liệu sản xuất xăng dầu khác, nên ít tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, kinh doanh của các lĩnh vực sử dụng chủ yếu dầu diesel.

Với thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường, việc tiếp tục kéo dài chính sách đang áp dụng đến hết ngày 30/9/2026 được kỳ vọng góp phần giảm chi phí vận tải, logistics, chi phí sản xuất – kinh doanh, hỗ trợ tâm lý tiêu dùng và duy trì dư địa điều hành trong trường hợp giá dầu thế giới biến động tăng trở lại.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề xuất việc trích lập hoặc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu cần được áp dụng linh hoạt theo từng kỳ điều hành giá. Theo đó, Chính phủ được kiến nghị giao Bộ Công thương nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền phương án trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu phù hợp nhằm hạn chế tác động đến lạm phát.

Bộ Tài chính cũng lưu ý, trong kịch bản khôi phục toàn bộ các sắc thuế (nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường) đối với xăng dầu như giai đoạn trước xung đột, dựa trên mức giá tại kỳ điều hành ngày 18/6/2026, giá xăng dầu có thể tăng bình quân khoảng 35%.

Trong đó, xăng E10 có thể tăng tới 47%, xăng E5 tăng khoảng 43% và dầu diesel tăng từ 23,86% đến 67,2%. Khi đó, CPI bình quân năm 2026 có thể bị kéo tăng khoảng 0,78 điểm phần trăm.

Giá bán lẻ xăng dầu trong nước vừa giảm mạnh từ ngày 18/6, xuống mức thấp nhất trong khoảng ba tháng qua. Song song đó, Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 trên diện rộng (áp dụng từ 1/6/2026) nhằm giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và tăng cường an ninh năng lượng.

Biến động giá xăng dầu tác động không đồng đều tới các khu vực kinh tế, trong đó chịu áp lực lớn nhất là vận tải – logistics, khi chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 35–40% giá thành dịch vụ, cùng ngành khai thác, đánh bắt thủy hải sản.

Trong giai đoạn từ tháng 2/2026 đến nay, lạm phát đã tăng từ 3,47% lên 4,04%. Trong trường hợp phương án đề xuất của Bộ Tài chính được thông qua, giá xăng E10 dự kiến đạt khoảng 22.200 đồng/lít, so với mức 19.900 – 21.370 đồng/lít theo bảng giá công bố ngày 28/6 của Petrolimex.