Xem xét nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên mức 40% cho các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện nay lên 40%.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn đã được NHNN điều chỉnh giảm dần qua từng giai đoạn, từ 40% xuống 37%, sau đó giảm tiếp còn 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023.

Với dự thảo mới, NHNN đề xuất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương với ngưỡng từng áp dụng trong giai đoạn 2020, 2021.

Đây là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và các khoản tài sản sinh lời của ngân hàng.

Khi giới hạn này được nâng lên, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có kỳ hạn dài hơn, từ đó mở rộng khả năng cung ứng tín dụng trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, việc nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro thanh khoản.

Trong nhiều năm qua, NHNN liên tục hạ tỷ lệ này nhằm từng bước giảm tình trạng mất cân đối giữa cơ cấu nguồn vốn huy động và cơ cấu tín dụng của hệ thống ngân hàng.

Nguyên nhân là phần lớn tiền gửi trên thị trường vẫn tập trung ở các kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế lại chủ yếu là nguồn vốn trung và dài hạn.

Do đó, việc nâng giới hạn trở lại mức 40% được xem là một giải pháp nhằm hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế.

Dù vậy, động thái này cũng đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải nâng cao hơn nữa năng lực quản trị dòng tiền, kiểm soát rủi ro thanh khoản trong quá trình mở rộng cho vay.

Bên cạnh việc điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, NHNN cũng đề xuất sửa đổi một số quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Cụ thể, dự thảo đề xuất thay đổi cách xác định tổng tiền gửi dùng để tính tỷ lệ LDR theo hướng tiếp tục loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Đồng thời, đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, ngân hàng chỉ được loại trừ 80% số dư hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.

Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ được đưa vào nguồn vốn huy động khi tính toán tỷ lệ LDR của các ngân hàng.

Trước đó, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 08/2026, cho phép các ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như quy định trước đây.

Đáng chú ý, trong dự thảo lần này, NHNN không đề cập đến phương án thay thế tỷ lệ LDR bằng chỉ tiêu CDR như một số đề xuất từng được đưa ra trước đó.

Thay vào đó, cơ quan quản lý lựa chọn điều chỉnh các thông số trong khuôn khổ quy định hiện hành nhằm hỗ trợ thanh khoản và tăng khả năng cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ở mức cao hơn.

Theo bản thuyết minh của cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi các quy định trên nhằm triển khai các chỉ đạo mới của Chính phủ và NHNN trong việc hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.