SSI: Ngành hàng không chưa có khả năng phục hồi trong năm 2021

Ngành hàng không bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi Covid19, với tổng số chuyến bay do 3 hãng hàng không trong nước khai thác (Vietnam Airlines, Vietjet và Bamboo) giảm 38%, đạt 337 nghìn chuyến bay trong năm 2020.

Tổng quy mô đội bay của các hãng hàng không nội địa giảm nhẹ trong năm 2020 do tình trạng dư cung và nhu cầu thấp trong thị trường nội địa. Trong năm, Vietnam Airlines đã giảm 5 chiếc trong đội tàu bay (xuống 95 chiếc), trong khi Vietjet Air chỉ tăng một chiếc trong đội tàu bay (lên 72 chiếc).

Từ tháng 3/2020, Việt Nam áp dụng chính sách hạn chế nhập cảnh rất nghiêm ngặt, chỉ cho phép các chuyến bay cứu hộ quốc tế hoạt động với quy mô rất hạn chế (một vài chuyến/tháng). Các hạn chế về biên giới khiến hầu như không có các chuyến bay quốc tế thường xuyên trong năm 2020. Thông thường, doanh thu khách quốc tế chiếm từ 50% - 60% doanh thu của các hãng hàng không.

Để đối phó với tình hình khó khăn này, các hãng hàng không đã khai thác một số máy bay quốc tế của họ tại thị trường nội địa, tăng ASK nội địa (chỗ ngồi khả dụng/km - thước đo công suất của các hãng hàng không) và gây ra áp lực lên tỷ suất nội địa và RPK (doanh thu/hành khách/km - thước đo giá bán bình quân cho các hãng hàng không).

Để giảm thiểu thiệt hại, tất cả các hãng hàng không đều gia tăng các biện pháp cắt giảm chi phí (chi phí nhân viên, chi phí quảng cáo, ...). Mặc dù vậy, các hãng hàng không vẫn lỗ rất nặng. Kết thúc năm 2020, Vietnam Airlines ghi nhận khoản lỗ hợp nhất 14 nghìn tỷ đồng, làm vốn chủ sở hữu giảm đáng kể. Trong 9 tháng đầu năm 2020, Vietjet Air cũng ghi nhận khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ là 2,3 nghìn tỷ đồng và lỗ hợp nhất 924 tỷ đồng.

Đánh giá triển vọng tăng trưởng của ngành hàng không năm 2021, Công ty Chứng khoán SSI nhận định, ngành hàng không có thể phục hồi vào nửa cuối năm 2021 khi các vắc xin được phê duyệt và sử dụng trên quy mô lớn.

Thị trường nội địa nhiều khả năng sẽ vẫn là thị trường trọng tâm của các hãng hàng không Việt Nam trong năm 2021, do các chuyến bay quốc tế chỉ có thể được hoạt động từ nửa cuối năm 2021. Chiến lược của các hãng hàng không có thể sẽ tập trung tối đa hóa thị trường nội địa bằng cách mở thêm đường bay, cung cấp nhiều dịch vụ giá trị trên chuyến bay và tạo ra nhiều sự lựa chọn về giá hơn cho hành khách.

Theo SSI, lợi nhuận các hãng hàng không có khả năng phục hồi, nhưng có thể ở mức âm đối với tất cả các hãng hàng không vì các yếu tố tải và sản lượng dự kiến sẽ vẫn ở mức thấp trong năm 2021. Nhóm phân tích dự báo, hàng không vẫn sẽ ghi nhận mức lỗ bằng khoảng một nửa của năm 2020 tại công ty mẹ và sản lượng hành khách trong nước phục hồi lên mức năm 2019 (75 triệu hành khách). Lượng hành khách quốc tế dự kiến sẽ ở mức thấp 12 triệu khách (đạt khoảng 34% mức trước Covid).

Chính phủ Việt Nam đã có biện pháp hỗ trợ cho các hãng hàng không. Chính phủ gần đây đã công bố kế hoạch cho Vietnam Airlines huy động 8 nghìn tỷ đồng vốn chủ sở hữu, đồng thời cung cấp gói vay 4 nghìn tỷ đồng cho hãng hàng không quốc gia này. Các biện pháp này đủ để Vietnam Airlines cải thiện cơ cấu vốn và giảm áp lực tài chính trung hạn.

Ngoài dịch Covid-19, các hãng hàng không còn phải đối mặt với các rủi ro khác như việc giá dầu tăng trong năm 2021 có thể ảnh hưởng tới biên lợi nhuận toàn ngành. Việc thiếu các chuyến bay quốc tế sẽ buộc các hãng hàng không phải sử dụng tất cả các máy bay phục vụ trong thị trường nội địa, khiến giá vé giảm. Do đó, bất kỳ đợt tăng giá dầu nào cũng sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các hãng hàng không.