Bà Phạm Chi Lan: Cần làm rõ việc tăng thuế sẽ đem lại lợi ích cho ai?

Thu Phương Thứ tư, 11/04/2018 - 08:10

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì tăng bao nhiêu người dân cũng sẵn sàng đóng thuế.

Vì sao "cứ tăng thuế là người dân phản đối"

Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu của Bộ Tài chính đang vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận trong thời gian vừa qua.

Tăng thuế không phải là biện pháp bền vững để cân đối ngân sách

Dù bộ này cho rằng, đa số ý kiến đều đồng thuận với đề xuất tăng kịch khung đối với thuế xăng dầu. Trong 60 ý kiến tham gia phản biện dự thảo tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu của Bộ Tài chính thì có tới 40 ý kiến nhất trí hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng dự thảo này chưa thực sự hợp lý và thuyết phục.

Theo TS. Vũ Sỹ Cường, Học Viện Tài chính, người dân không nên kỳ thị thuế, phí, bởi đôi khi có những loại thuế Nhà nước buộc phải thu để bù vào các khoản thu thiếu hụt của ngân sách. Người dân không thể đòi hỏi Nhà nước làm quá nhiều thứ trong khi ngân sách không có tiền, có những khoản thu là hợp lý và cần thiết.

Tuy nhiên, vấn đề đáng nói ở đây là thu thì như vậy nhưng việc chi ngân sách cũng phải quản lý một cách hiệu quả. Quan trọng hơn trách nghiệm giải trình của các cơ quan Nhà nước đối với ngân sách để người dân thấy được sự minh bạch và đáng tin cậy, ông Cường nhận định.

Về vấn đề này, tại buổi công bố báo cáo kinh tế vĩ mô quý I/2018 của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng, tính minh bạch trong việc tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu là vấn đề chính khiến người dân có những phản ứng tiêu cưc với quyết định này của Bộ Tài chính.

Bà Phạm Chi Lan: Cần làm rõ việc tăng thuế sẽ đem lại lợi ích cho ai? 1
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Theo bà Lan, thông thường các cơ quan Nhà nước không giải trình được việc thu thuế để làm gì. Nếu tăng thuế xăng để bảo vệ môi trường thì phải chứng minh rõ là tiền thuế đó được sử dụng để bảo vệ môi trường như thế nào, môi trường được cải thiện ra sao sau khi tăng thuế.

Còn nếu vì bí ngân sách mà tăng thuế thêm thì cũng phải làm rõ cho người dân biết được là bao nhiêu phần trăm trong tiền thuế đó được sử dụng để bảo vệ môi trường, bao nhiêu để bù các khoản thu thiếu hụt khác. Có như vậy, người dân mới có thể yên tâm đóng thuế.

Đồng thời, Nhà nước cũng cần làm rõ việc tăng thuế sẽ đem lại lợi ích cho ai. Theo đó, rõ ràng là nhóm các doanh nghiệp xăng dầu được lợi bởi họ là người có công thu hộ Nhà nước khoản tăng thuế.

"Tất cả các yếu tố đó cần phải giải giải trình rõ ràng, công khai, minh bạch. Nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì không vấn đề gì cả, tăng bao nhiêu người dân cũng chấp nhận đóng thuế", bà Lan nhấn mạnh.

Mặt khác, để ổn định ngân sách, vị chuyên gia kinh tế này cũng cho rằng, Nhà nước vẫn cần giảm chi. Đây là vấn đề không đơn giản, không chỉ là duy tình, khó tinh giản bộ máy Nhà nước cồng kềnh mà còn là “duy tiền”, bởi bao nhiêu vị trí trong cơ quan Nhà nước đều bằng tiền mà có. 

Trong khi đó, người dân không thể chấp nhận được việc Nhà nước cứ nương tay với bộ máy quản lý của mình, đẩy gánh nặng thuế phí vào người dân. Đây là vấn đề bất công rất lớn mà xưa nay Nhà nước không minh bạch giải trình để người dân yên tâm. Do đó, người dân luôn rất dễ xảy ra những phản ứng tiêu cực đối mỗi khi có thông tin về việc tăng thuế.

Do chưa công khai, minh bạch

Đồng quan điểm về vấn đề này, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách cũng cho rằng, xưa nay, hễ tăng thuế là người dân lại phản đối. Tâm lý phản đối này nảy sinh là do người dân bức xúc, khó chịu về tính không minh bạch trong chi thường xuyên của Nhà nước. 

Chi thường xuyên hàng năm luôn cao cho thấy bộ máy Nhà nước cồng kềnh, trong khi người dân không biết được các khoản thuế của mình được sử dụng như thế nào.

Vừa qua Chính phủ đã có những hành động rất mạnh mẽ trong việc cải cách thủ tục hành chính, tinh giản bộ máy quản lý. 

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đáng nghi nhận, rõ ràng kết quả của cải cách vẫn chưa được cải thiện, không công khai minh bạch.

Tăng thuế xăng
TS. Nguyễn Đức Thành

Mặt khác, theo ông Thành, tăng thuế xăng dầu sẽ gây ra những thiệt hại rất lớn đối với kinh tế xã hội, làm tăng chi phí nguyên vật liệu, tăng phí vận tải cho người sử dụng, khiến tăng giá một loạt các mặt hàng gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân và doanh nghiệp. 

Trong khi đó, mục tiêu bảo vệ môi trường như tên gọi của sắc thuế này lại bị lu mờ so với mục đích thu cho nhanh, thu để bù đắp thiếu hụt ngân sách của Chính phủ, Viện trưởng viện VEPR nhìn nhận.

'Đề xuất tăng thuế xăng dầu của Bộ Tài chính là chưa hợp lý'

'Đề xuất tăng thuế xăng dầu của Bộ Tài chính là chưa hợp lý'

Tiêu điểm -  8 năm
Theo Luật sư Trương Thanh Đức, "xăng các loại" vừa bị đánh thuế bảo vệ môi trường vừa bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt là không hợp lý.
'Đề xuất tăng thuế xăng dầu của Bộ Tài chính là chưa hợp lý'

'Đề xuất tăng thuế xăng dầu của Bộ Tài chính là chưa hợp lý'

Tiêu điểm -  8 năm
Theo Luật sư Trương Thanh Đức, "xăng các loại" vừa bị đánh thuế bảo vệ môi trường vừa bị đánh thuế tiêu thụ đặc biệt là không hợp lý.
Bộ Tài chính: Đề xuất tăng thuế xăng dầu kịch khung được đa số ý kiến ủng hộ

Bộ Tài chính: Đề xuất tăng thuế xăng dầu kịch khung được đa số ý kiến ủng hộ

Tiêu điểm -  8 năm

Theo Bộ Tài chính, trong 60 ý kiến tham gia phản biện dự thảo tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, có tới 40 ý kiến nhất trí hoàn toàn,

Giữ nguyên giá xăng E5 RON92 ở mức 18.340 đồng/lít

Giữ nguyên giá xăng E5 RON92 ở mức 18.340 đồng/lít

Tiêu điểm -  8 năm

Liên bộ Tài chính - Công thương chiều nay 23/3 công bố tiếp tục giữ ổn định giá các mặt hàng xăng dầu bằng việc trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Công bố giá xăng dầu dịp lễ 8/3

Công bố giá xăng dầu dịp lễ 8/3

Tiêu điểm -  8 năm

Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa có quyết định giữ nguyên giá các mặt hàng xăng dầu trong ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3.

TS. Bùi Trinh: Tăng thuế xăng dầu người dân được hưởng lợi gì?

TS. Bùi Trinh: Tăng thuế xăng dầu người dân được hưởng lợi gì?

Tiêu điểm -  8 năm

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Trinh, việc tăng giá xăng sẽ làm giá thành sản xuất tăng theo, từ đó tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh, làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế.

Quốc hội khóa XVI đã làm được gì tại kỳ họp thứ nhất?

Quốc hội khóa XVI đã làm được gì tại kỳ họp thứ nhất?

Tiêu điểm -  14 giờ

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với nhiều nội dung mang tính nền tảng cho cả nhiệm kỳ.

Quốc hội chốt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tới

Quốc hội chốt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tới

Tiêu điểm -  15 giờ

Quốc hội đặt mục tiêu đến 2030, Việt Nam thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới.

Quốc hội thông qua Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm, hưởng nguyên lương

Quốc hội thông qua Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm, hưởng nguyên lương

Tiêu điểm -  17 giờ

Với 477/489 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội khóa XVI đã thông qua nghị quyết về phát triển văn hoá Việt Nam.

Chính thức bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh

Chính thức bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh

Tiêu điểm -  17 giờ

Chính phủ sẽ hoàn thiện hồ sơ và tiến hành thẩm định để ban hành nghị định với mức quy định doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh lên ngưỡng 1 tỷ đồng.

Nhiều luật mới quan trọng có hiệu lực thời gian tới

Nhiều luật mới quan trọng có hiệu lực thời gian tới

Tiêu điểm -  1 ngày

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI chiều 23/4 đã biểu quyết thông qua nhiều văn bản luật quan trọng.

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

Vietbank đã thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 15.500 tỷ đồng, đặt mục tiêu lợi nhuận tăng trưởng 37% nhằm củng cố nền tảng tài chính và mở rộng dư địa phát triển mới.

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

Nhịp cầu kinh doanh -  12 giờ

Mô hình LiveBank 24/7 kết hợp trạm công dân số giúp người dân giải quyết đồng thời nhiều nhu cầu thiết yếu nhanh chóng, thuận tiện, thể hiện vai trò chủ động của TPBank trong việc đồng hành cùng Chính phủ thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Diễn đàn quản trị -  12 giờ

Không chạy theo những demo hào nhoáng hay cuộc đua “AI hóa” mọi thứ, Phenikaa-X lựa chọn một con đường khó hơn khi xây dựng công nghệ lõi, chấp nhận đi chậm để đi chắc, và từng bước đưa tự động hóa vào những bài toán rất cụ thể của thị trường.

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

Tài chính -  13 giờ

Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

Bất động sản -  13 giờ

Hai thập kỷ tham gia vào lĩnh vực bất động sản, T&T Group không chỉ đơn thuần kể câu chuyện về những con số ha đất hay lợi nhuận thương mại, mà là chiến lược “đường dài” nhằm đánh thức những tiềm năng chưa được khai mở của các vùng đất hứa.

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Doanh nghiệp -  13 giờ

SSI chọn tăng trưởng có kỷ luật thay vì chạy theo cơ hội ngắn hạn, ngay cả khi thị trường chứng khoán thuận lợi. Tư duy này cũng chi phối quyết định chưa vội bước vào tài sản số

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Doanh nghiệp -  13 giờ

Công ty đặt mục tiêu đạt 16.000 tỷ đồng doanh thu và 3.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong năm nay, trở thành thương hiệu du lịch – giải trí tích hợp số 1 Đông Nam Á- hàng đầu châu Á, sở hữu hệ sinh thái toàn diện từ nghỉ dưỡng, giải trí, wellness, MICE đến công nghệ du lịch.