Đặt chân đến Nam Cực địa lý - 90 độ Nam, nơi tận cùng của Trái Đất, nơi mọi hướng đều quy về hướng Bắc, nơi trục quay của hành tinh đi qua - là một trải nghiệm vượt xa mọi hình dung thông thường. Gần đó là Cực Nam Nghi Lễ với quả cầu kim loại biểu trưng, xung quanh là quốc kỳ của các quốc gia ký Hiệp ước Nam Cực như Mỹ, Anh, Argentina, Chile, Úc… Ngay bên cạnh là Trạm nghiên cứu khoa học Amundsen - Scott South Pole, trạm lớn nhất Nam Cực của Hoa Kỳ, hoạt động bền bỉ giữa môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh.
Giữa cái lạnh cắt da và những lá cờ tung bay trong gió, tôi đã nghĩ đến Việt Nam. Tôi mong rằng trong một ngày không xa, trên lục địa băng giá này sẽ có sự hiện diện của các nhà khoa học Việt Nam, cùng tham gia nghiên cứu về băng hà, đại dương, khí hậu, không khí, thiên văn - những lĩnh vực tưởng như rất xa, nhưng lại gắn bó trực tiếp với tương lai phát triển của đất nước.
Nam Cực chứa tới 90% lượng băng, cũng chính là phần lớn nguồn nước ngọt của hành tinh, vì vậy có vai trò đặc biệt quan trọng đối với biến đổi khí hậu toàn cầu. Không khí ở đây sạch đến mức cảm quan con người bị đánh lừa: một vật tưởng chừng rất gần nhưng thực tế có thể cách xa hàng kilomet, thậm chí hàng chục kilomet.
Nam Cực không chỉ là một phòng thí nghiệm tự nhiên khổng lồ, mà còn là khu vực giàu tiềm năng về tài nguyên nước sạch từ băng và các hồ ngầm, năng lượng mặt trời, không khí tinh khiết, khoáng sản và cả du lịch.
Trong khi đó, Việt Nam là một quốc gia biển với đường bờ biển dài hơn 3.260 km, nhiều vùng đồng bằng thấp, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long - nơi gần 20 triệu người đang sinh sống và phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống khí hậu, thủy văn. Nước biển dâng, xâm nhập mặn, thời tiết cực đoan không còn là những khái niệm trừu tượng, mà đã và đang hiện diện rõ nét trong đời sống hằng ngày.
Trong kỷ nguyên mới, khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng và có đủ điều kiện để mở rộng không gian phát triển, chúng ta cần nhìn Nam Cực như một phần trong không gian nghiên cứu khoa học, không gian ngoại giao khoa học và không gian trách nhiệm toàn cầu của mình.
Trước mắt, Việt Nam hoàn toàn có thể hợp tác với các quốc gia đã có trạm nghiên cứu tại đây như Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc để cử các nhà khoa học tham gia các chương trình nghiên cứu. Xa hơn, khi đã tích lũy đủ kinh nghiệm và nguồn lực, việc xây dựng một trạm nghiên cứu khoa học của riêng Việt Nam tại châu lục, nơi vẫn được coi là của chung nhân loại, là điều rất đáng để suy ngẫm.
Nhìn trên bản đồ, Nam Cực ở rất xa Việt Nam, xa đến mức nhiều người cho rằng đó là một nơi “không liên quan”. Nhưng đứng ở 90 độ Nam, tôi hiểu rất rõ rằng khoảng cách địa lý không phản ánh khoảng cách ảnh hưởng. Những gì đang diễn ra ở Nam Cực không dừng lại ở băng và gió. Chúng lan tỏa chậm rãi nhưng chắc chắn đến mọi đại dương, mọi đồng bằng ven biển, mọi quốc gia sống dựa vào sự ổn định của khí hậu để phát triển. Trong đó có Việt Nam.
Nam Cực là một trong những “bộ điều nhiệt” quan trọng nhất của Trái Đất. Sự ổn định hay tan chảy của băng ở đây quyết định dòng hải lưu, mực nước biển và cân bằng khí hậu toàn cầu. Nói một cách thẳng thắn, mỗi biến động lớn ở Nam Cực đều để lại dấu vết ở Việt Nam, dù sớm hay muộn.
Việt Nam gia nhập Hiệp ước Nam Cực vào ngày 24/6/2023 với tư cách Bên không tham vấn. Tính đến năm 2025, Hiệp ước có 58 quốc gia thành viên, trong đó khoảng 30 quốc gia đang vận hành từ 70 đến 80 trạm nghiên cứu chính và phụ, hoạt động quanh năm hoặc theo mùa. Nhiều quốc gia trong số đó không chỉ có một mà có nhiều trạm nghiên cứu. Họ hiện diện tại Nam Cực không đơn thuần vì khoa học, mà còn vì hiểu biết, ảnh hưởng, trách nhiệm và tầm nhìn dài hạn đối với lục địa đặc biệt này.
Hiện nay, Việt Nam chưa có trạm nghiên cứu tại Nam Cực và cũng chưa tham gia thường xuyên vào các chương trình nghiên cứu khoa học ở đây. Điều này không phải vì thiếu năng lực, mà chủ yếu vì chúng ta chưa đặt Nam Cực vào đúng vị trí trong tầm nhìn chiến lược dài hạn. Trong khi đó, việc đứng ngoài không gian nghiên cứu này đồng nghĩa với việc chấp nhận ở thế bị động, chỉ tiếp nhận kết quả nghiên cứu của người khác, trong khi nhiều tri thức khoa học ở Nam Cực là vô giá và không thể mua được bằng bất kỳ giá nào.
Tôi không cho rằng Việt Nam cần ngay lập tức xây dựng trạm nghiên cứu riêng tại Nam Cực. Đó là một bước đi lớn, tốn kém và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhưng tôi tin chắc rằng Việt Nam cần bắt đầu bằng việc cử các nhà khoa học tham gia nghiên cứu Nam Cực một cách chính thức, có chiến lược và liên tục. Điều này sẽ giúp chúng ta tiếp cận trực tiếp dữ liệu gốc về khí hậu, băng hà và đại dương, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam; đào tạo đội ngũ nhà khoa học có kinh nghiệm làm việc trong môi trường nghiên cứu cực hạn và đa quốc gia; đồng thời mở rộng không gian ngoại giao khoa học và nâng cao vị thế của Việt Nam trong các vấn đề môi trường toàn cầu.
Từ trải nghiệm thực địa của mình, tôi tin rằng Việt Nam hoàn toàn có thể bắt đầu bằng một lộ trình thận trọng nhưng chắc chắn. Giai đoạn đầu là cử các nhà khoa học Việt Nam về khí hậu, hải dương học, môi trường, địa chất, tham gia các đoàn nghiên cứu quốc tế tại Nam Cực theo hình thức hợp tác song phương hoặc đa phương.
Tiếp theo là xây dựng nhóm nghiên cứu Nam Cực trong nước, liên kết giữa các viện, trường đại học, và cơ quan quản lý, tập trung vào các vấn đề có liên hệ trực tiếp đến Việt Nam như mực nước biển, dòng hải lưu, khí hậu khu vực. Giai đoạn sau là tham gia sâu hơn vào các diễn đàn khoa học và cơ chế hợp tác liên quan đến Nam Cực, từng bước khẳng định tiếng nói khoa học của Việt Nam.
Điều quan trọng nhất không phải là tốc độ, mà là sự liên tục và cam kết dài hạn.
Là một công dân, một doanh nhân đã đứng ở 90 độ Nam, tôi vừa nhìn thấy Nam Cực với tiềm năng to lớn, vừa cảm nhận rất rõ sự mong manh của Trái Đất. Nam Cực không yêu cầu chúng ta phải có mặt, nhưng tương lai của Việt Nam thì có. Việc cử các nhà khoa học Việt Nam đến Nam Cực không phải là một hành động mang tính biểu tượng, mà là một tuyên bố trách nhiệm: rằng Việt Nam không chỉ quan tâm đến phát triển trước mắt, mà sẵn sàng đầu tư vào tri thức, vào dự báo dài hạn và vào vị thế của mình trong cộng đồng khoa học toàn cầu.
Từ Việt Nam đến Cực Nam địa lý là một hành trình rất xa. Nhưng từ nhận thức đến hành động, đôi khi chỉ cần một quyết định đúng lúc. Và tôi tin rằng đã đến lúc Việt Nam bắt đầu hành trình đó, không phải bằng những bước đi lớn, mà bằng những bước đi đúng hướng, kịp thời, nếu không muốn chậm chân.
Tags:
Tags:
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa hành động chủ động đối phó với biến đổi khí hậu, bất chấp những rủi ro ngày càng lớn do thiên tai, dẫn đến thiệt hại nặng nề về kinh tế và xã hội.
Đồng bằng sông Cửu Long đang có tốc độ sụt lún đất cao gấp 3 – 4 lần, có nơi cao gấp 10 lần so với tốc độ nước biển dâng.
Những đợt hạn hán và xâm nhập mặn lịch sử đang khiến rất nhiều phụ nữ ở Đồng bằng sông Cửu Long buộc phải lựa chọn con đường khác để mưu sinh, khi thu nhập từ nông nghiệp vốn bấp bênh nay lại giảm mạnh. Con đường đó có thể sẽ mang thêm những tia hy vọng cho cuộc sống của họ, nhưng cũng là bằng chứng rõ ràng về sự dễ tổn thương của những người phụ nữ nơi đây.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đối ngoại phải ở vị trí tuyến đầu và trung tâm, phát huy vai trò tiên phong ngăn ngừa các nguy cơ khủng hoảng từ sớm, từ xa và mở ra không gian phát triển mới.
Trong giai đoạn phát triển mới, bên cạnh nguồn lực, công nghệ, thể chế, hạ tầng, nhân tài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng không bao giờ được xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội.
Tòa soạn trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, ngày 9/6.
Tòa soạn trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp các Trưởng đoàn tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, ngày 9/6.
Người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà cần được nhìn nhận là chủ thể tham gia phát triển, đóng góp bằng kinh nghiệm, tri thức và uy tín trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh.
Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) đang được kỳ vọng trở thành cầu nối giúp Việt Nam biến nhu cầu vốn 1.500 tỷ USD cho hạ tầng thành cơ hội phát triển hệ thống tài chính hiện đại hơn.
Lãi suất ngân hàng hôm nay 12/6/2025 ghi nhận không có thêm điều chỉnh mới tại các ngân hàng. Thị trường mới có 3 ngân hàng thay đổi biểu lãi suất huy động.
Các quyết định về thuế ngày càng gắn chặt với chiến lược đầu tư, tổ chức sản xuất và khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
ROE của các ngân hàng Việt Nam cho thấy sự khác biệt rõ nét về hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu. ABBank dẫn đầu về chỉ số ROE, nhưng HDBank và MBBank mới là những ngân hàng duy trì khả năng sinh lời cao và ổn định nhất.
ROE (Return on Equity) là chỉ số đo lường hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu – cụ thể là mức lợi nhuận ròng thu được trên mỗi đồng vốn cổ đông đầu tư.
Giá vàng hôm nay 12/6/2026 tăng 3 triệu đồng/lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn. Hiện chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới nới rộng lên 2-7 triệu đồng/lượng.
Định vị là “nhà chế tác bất động sản nghệ thuật”, Tân Hoàng Minh đặt cược vào giá trị khan hiếm và bản sắc trong một thị trường bất động sản cao cấp ngày càng đại trà hoá.
