Vội vã mùa hoa lê

Mê đắm vườn lê nở hoa

Nhận tin nhắn vẻ khẩn trương từ người bạn: “Mùa hoa lê chỉ kéo dài vài tuần nên tranh thủ lên Na Hang để trải nghiệm”, không chút đắn đo, tôi đặt ngay vé máy bay ra Hà Nội rồi đi thẳng tới huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang.

Gần 60km từ trung tâm huyện Na Hang đến xã Hồng Thái đã có hơn nửa quãng đường là đèo cao dốc đứng. Thì ra Hồng Thái là xã nằm ở độ cao 1.200m so với mực nước biển, cao nhất trong tỉnh Tuyên Quang, có khí hậu mát mẻ quanh năm.

Vừa vào trung tâm xã, chúng tôi đã thấy con đường hoa lê dài tít mắt, nhưng sương giăng mờ mịt khiến cảm xúc hơi tụt. Chúng tôi nhanh chóng vào thôn Khâu Tràng – nơi có nhiều vườn lê rộng lớn mở cửa cho khách vào tham quan, chụp ảnh.

Thật khó tả sự vui sướng khi đứng trong vườn lê đang nở hoa tuyệt đẹp. Dù trời không nắng nhưng chính trong sương giăng mờ ảo ấy, hoa lê trắng tinh khôi điểm nhụy hồng mọc thành từng chùm, dày trên các cành lại làm khung cảnh vườn hoa lê thêm phần thi vị, khiến người ta như bước vào không gian thần thoại, cảm giác lâng lâng.

Cũng như hoa mai, hoa đào, vẻ cuốn hút của hoa lê chính là hoa nẩy ra từ thân cành trụi lá, tạo nét duyên ngầm cho cây lê vào mùa ra hoa.

Theo người dân địa phương, cây lê ưa vùng núi cao, khí hậu lạnh. Vào mùa đông cây lê rụng hết lá, trơ thân cành trông xấu chán. Đến mùa xuân, từ những mắc sần sùi trên thân cành bật ra từng nụ hoa, chẳng bao lâu hoa lê nở thành nhiều chùm.

Năm nay hoa lê nở nhiều so mấy năm trước. Sau những ngày giá rét sau tết ở miền Bắc, tiết xuân ấm dần là điều kiện lý tưởng để những cây lê đơm hoa. Cây lê Hồng Thái thường nở rộ hoa vào tháng ba dương lịch (khoảng tháng hai âm lịch), kéo dài 4 – 5 tuần, hoa sẽ rụng dần nhường cho lộc non đâm chồi và những trái lê bắt đầu tượng hình.

Đi ngắm hoa, nhiều khách du lịch cũng cầu kỳ chuẩn bị nhiều kiểu trang phục để chụp những bức ảnh đẹp nhất trong vườn hoa lê, nào là áo dài, váy đầm và không thể thiếu những bộ trang phục Dao Tiền truyền thống của người dân địa phương.

Chúng tôi được biết mùa hoa lê năm nay, lần đầu tiên huyện Na Hang tổ chức hẳn “Lễ hội Sắc hương hoa lê Hồng Thái”. Ông Hoàng Văn Minh, người dân ở thôn Khâu Tràng chia sẻ, con đường hoa lê mà chúng tôi thấy nở hoa đẹp đã được xã trồng 4 – 5 năm qua để tạo ấn tượng về vùng trồng lê Hồng Thái.

Lễ hội năm nay mới được tổ chức, nhưng từ mấy năm qua, khách du lịch đã lên Hồng Thái thưởng ngooạn cảnh đẹp những vườn lê nở hoa vào mỗi mùa xuân. Rồi những hình ảnh cứ được chia sẻ trên mạng xã hội ngày càng nhiều, lượng người đến mỗi năm một nhiều hơn.

Cây lê người dân trước đây trồng không còn đơn thuần chỉ để thu hoạch quả mà đã thành cảnh đẹp thu hút khách du lịch cả vào mùa cây nở hoa. Từ đó một số nhà dân mở ra làm dịch vụ du lịch tại đây, nếu không có dịch Covid thì có lẽ mùa hoa lê năm ngoái, những nhà nghỉ của đồng bào Dao Tiền (homestay) ở thôn Khâu Tràng cũng đón khách đông.

“Tuy Lễ hội Sắc hương hoa lê Hồng Thái đầu tiên huyện Na Hang tổ chức chỉ mới quy mô cấp xã, nhưng cũng giúp đồng bào xã Hồng Thái lấy lại “khí thế làm du lịch”, ông Minh nói.

Nghĩ đến mùa vườn lê sai quả

Toàn xã Hồng Thái hiện có trên 160 hộ trồng lê nằm rải rác ở 7 thôn, nhiều nhất ở thôn Khau Tràng. Hộ trồng nhiều vài trăm gốc, hộ trồng ít vài chục gốc. Cùng với hỗ trợ người dân mở rộng những vườn lê, xã Hồng Thái dự kiến kéo dài tuyến đường hoa lê trong những năm tới lên đến 5 - 6km (hiện từ trung tâm xã đi thôn Khuổi Phầy đã khoảng 2km là có cây lê nở hoa). Cây lê sẽ trở thành cây đặc sản – một trong những hình ảnh quảng bá du lịch của huyện vùng cao Na Hang.

Người dân cho biết, nguồn thu nhập chính khi trồng cây lê vẫn là từ thu hoạch trái, nhưng mùa hoa lê cũng đóng góp thêm thu nhập kha khá cho gia đình. Cây lê tạo cảnh quan đẹp, lượng người lên đây chiêm ngưỡng những vườn hoa lê đẹp ngày một đông, các chủ vườn có nguồn thu vé vào vườn, dùng nguồn thu đó vào việc chăm sóc vườn lê vừa đẹp vào mùa hoa, vừa đạt năng suất vào mùa trái, có hộ còn tích cóp tiếp tục trồng thêm diện tích cây lê.

Tỉnh Tuyên Quang cũng như các địa phương khác đang tích cực cùng người dân và doanh nghiệp lữ hành, dịch vụ du lịch làm mọi cách phục hồi du lịch. Các công ty lữ hành ở Hà Nội và TP.HCM đã chủ động tổ chức khảo sát để kết hợp cho khách đi ngắm hoa lê và tham gia vào những sinh hoạt văn hóa cộng đồng của bà con dân tộc Dao Tiền.

Chị Nguyễn Kim Lan từ TP.HCM cho biết đây là lần đầu chị biết đến vẻ đẹp hoa lê. Dù dịch bệnh vẫn chưa chấm dứt, nhưng theo chị khi đã tiêm đủ vắc xin, thực hiện tốt những biện pháp phòng dịch khi di chuyển, thì cứ an tâm tìm đến những miền đất đẹp của đất nước mình.

Chụp ảnh trong vườn lê nở hoa, chúng tôi tranh thủ hỏi người dân về mùa thu hoạch trái thì được biết sau hơn một tháng nở hoa, cây lê sẽ ra trái và đến khoảng tháng bảy, tháng tám, người dân bắt đầu thu hoạch trái.

Đa số lê trồng ở Hồng Thái là giống lê VH6 có ưu điểm là hoa ra muộn hơn hoa đào, hoa mận nên có thể tránh được thời tiết rét đậm của mùa đông và “không bị cạnh tranh” thu hút khách du lịch. Thời gian thu hoạch trái lê cũng sau thời gian thu hoạch đào, mận nên cũng thuận lợi cho việc tiêu thụ.

Đường sá đã tương đối thông suốt từ các thôn ra thị trấn nên việc vận chuyển quả lê đi bán đỡ cực hơn trước kia, có khi tiểu thương lên mua tận vườn, người dân không phải tự mang từng gùi lê đi bán.

Tuy vậy, giá cả tiêu thụ quả lê cũng chưa tốt khi giống lê truyền thống của địa phương và giống lê VH6 đều đang được người dân trồng theo tiêu chuẩn nông sản an toàn. Xã Hồng Thái có Hợp tác xã nông nghiệp đang triển khai dự án “Hỗ trợ phát triển cây lê theo hướng sản xuất hàng hóa”.

Người dân rất mong đã có một mùa hoa lê thu hút khách, thì nên chăng chính quyền địa phương nghĩ thêm cho dân: quảng bá mùa du lịch vườn quả lê trên vùng cao Hồng Thái. Có thể khi ấy, không chỉ những quả lê được giá hơn vì được bán trực tiếp đến khách du lịch, mà các hoạt động lưu trú tại nhà dân (homestay), sinh hoạt văn hóa cộng đồng và những cảnh đẹp khác của Hồng Thái cũng được khách thập phương cảm nhận trọn vẹn.