Hà Nội rốt ráo thu tiền sử dụng đất

Kết quả thu tiền sử dụng đất đạt thấp so với kế hoạch đang có nguy cơ ảnh hưởng xấu đến đảm bảo nguồn ngân sách phục vụ xây dựng cơ bản của UBND TP. Hà Nội.

Cụ thể, dự toán thu tiền sử dụng đất năm nay của Hà Nội là 36.100 tỷ đồng, trong đó 67% đến từ thu đấu giá quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, tính đến hết tháng 6/2024, Hà Nội mới thu được khoảng 9.984 tỷ đồng, tương đương gần 28% dự toán. Trong số này, nguồn thu từ đấu giá tỏ ra vượt trội với 7.550 tỷ đồng, so với gần 1.290 tỷ đồng thu từ các dự án.

Về địa bàn, ghi nhận một số địa phương có kết quả thu tiền sử dụng đất thấp dưới 20% so dự toán như các huyện Thanh Trì, Đan Phượng và những quận như Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Hà Đông hay Đông Anh.

Nguyên nhân dẫn tới kết quả thu tiền sử dụng đất thấp so với dự toán, đến từ chính sách đấu giá cũng như khó khăn tạo lập quỹ đất.

Cụ thể về chính sách đấu giá, theo UBND TP. Hà Nội diễn giải, là tình trạng không có quy định, cơ sở điều chỉnh giảm giá khởi điểm. Bản chất của vấn đề là giá khởi điểm để đấu giá đang cao hơn giá thị trường trong bối cảnh thị trường bất động sản trầm lắng. 

Hệ quả thực tế cho thấy, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận 28 phiên đấu giá bất thành trên địa bàn Thủ đô.

Lý do thứ hai là không có cơ chế hoàn trả cho Quỹ đầu tư phát triển thành phố về việc ứng vốn để giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, thời gian để tiếp tục đưa các khu đất (bị hủy quyết định công nhận kết quả) vào đấu giá chậm hơn so với các quy định trước đây.

Cũng liên quan tới chính sách, UBND TP. Hà Nội cho biết, do đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án phải thực hiện bổ sung thủ tục hành chính. 

Cụ thể là chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án trên 2ha phải dành quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội, đã dẫn đến nhiều dự án đấu giá quyền sử dụng đất phải lập lại hồ sơ về quy hoạch, thủ tục đầu tư theo quy định.

Trở ngại tiếp theo là liên quan đến khó tạo lập quỹ đất, xuất phát từ quy định pháp luật hiện hành không cho phép lập dự án giải phóng mặt bằng (không có cấu phần đầu tư xây dựng) tạo quỹ đất đấu giá.

Hoạt động bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất chưa đồng thuận, khó khăn trong xác định vị trí, diện tích đất thu hồi trong vùng phụ cận 2 bên tuyến đường để đấu giá quyền sử dụng đất cũng góp phần gian nan tạo lập quỹ đấy.

Thậm chí, theo UBND TP. Hà Nội, một điểm khó nữa là tâm lý e ngại của nhiều đơn vị tư vấn từ chối tham gia xác định giá khởi điểm hoặc thực hiện các thủ tục chậm. 

Đồng thời, việc không có quy định về điều chỉnh quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá khi điều chỉnh quy hoạch sau khi trúng đấu giá. Thực trạng này khiến xác định, thu nghĩa vụ tài chính bổ sung do điều chỉnh quy hoạch gặp nhiều khó khăn.

Trước bối cảnh nêu trên, UBND TP. Hà Nội đang rốt ráo chỉ đạo các đơn vị, sở ngành đẩy mạnh thu tiền sử dụng đất trên địa bàn trong 6 tháng cuối năm nay.

Đồng thời, sẽ tích cực tháo gỡ khó khăn, sớm hoàn thành xác định giá đất cụ thể làm cơ sở thu tiền sử dụng đất của các dự án đã được giao đất nhưng chưa được duyệt giá đất cụ thể. Ngoài ra, Hà Nội khẳng định đẩy mạnh đôn đốc, xử lý nợ của các đơn vị, dự án để “truy” tiền sử dụng đất còn nợ. 

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh giai đoạn 2021 - 2023, tình hình nợ đọng ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội gia tăng qua từng năm. 

Năm 2021, nợ đọng ngân sách 21.160 tỷ đồng, con số này là 23.424 tỷ đồng trong năm 2022 và tăng mạnh lên mức 28.795 tỷ đồng năm 2023.

Trong đó, nợ đọng tiền thuế đất đều chiếm trên 50% tổng nợ ngân sách hàng năm.