‘Lùi thời gian điều chỉnh, giá điện sẽ phải tăng cao hơn’

Tại phiên thảo luận ở Quốc hội chiều 30/5, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã giải trình về giải pháp kiềm chế lạm phát và giá điện. Phó thủ tướng một lần nữa khẳng định, lộ trình điều chỉnh giá điện được Chính phủ, Bộ Công thương, EVN thực hiện theo đúng quy định của Luật Điện lực, Quyết định 24 và các văn bản pháp luật khác. Chính phủ cũng đã có báo cáo chi tiết gửi Quốc hội về điều chỉnh tăng giá mặt hàng này.

Theo ông Huệ, trên cơ sở các yếu tố đầu vào, chi phí, ngành điện đã đưa ra ba kịch bản tăng giá điện. Cụ thể, tổng chi phí đầu vào của ngành điện năm 2019 tăng thêm khoảng 20.032 tỷ đồng. Trong đó, điều chỉnh giá than hai đợt với khoản tiền 5.412 tỷ đồng; điều chỉnh giá than trộn vào than nhập khẩu là 1.920 tỷ; tăng giá khí trong bao tiêu 5.852 tỷ đồng; điều chỉnh giá khí trên bao tiêu 600 tỷ đồng; chênh lệch tỷ giá 5.042 tỷ đồng.

Để đảm bảo bù đắp chi phí tăng thêm và lợi nhuận tối thiểu cho EVN là 3%, doanh nghiệp này và Bộ Công thương đã đề xuất ba phương án tăng giá là 7,31%; 8,36% và 9,26%. Thường trực Chính phủ đã xem xét rất kỹ và chọn phương án 8,36%.

Về thời điểm điều chỉnh giá điện vào ngày 20/3 vừa qua, Phó thủ tướng cho biết, CPI hàng năm thường tăng mạnh trong tháng 1 và 2, sau đó giảm trong tháng 3. Nếu không tăng giá điện vào tháng 3 mà lùi lại thời điểm khác như tháng 7 thì tỷ lệ tăng giá sẽ phải cao hơn để bù đắp được khoản hơn 20.000 tỷ đồng chi phí đầu vào của ngành điện tăng thêm. "Lùi thời gian điều chỉnh, giá điện sẽ phải tăng cao hơn", ông nói.

Ông Huệ nhắc lại ba nguyên nhân chính khiến hóa đơn tiền điện của nhiều người dân trong tháng 4 tăng là do sản lượng điện tiêu thụ của khách hàng tăng do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao; tác động của việc điều chỉnh tăng giá điện 8,36% và kỳ ghi chỉ số công tơ của tháng 4 là 31 ngày, dài hơn 3 ngày so với tháng liền kề.

Về lạm phát, Phó thủ tướng cho biết, năm 2019 Quốc hội ra Nghị quyết là dưới 4%; Chính phủ phấn đấu mức dưới 4%, nhưng lựa chọn điều hành của Ban chỉ đạo giá là 3,3-3,9%.

Các biện pháp kiềm chế lạm phát gồm điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ, phối hợp chính sách kiểm soát lạm phát, theo dõi và điều tiết, kiểm soát một số mặt hàng thiết yéu như giá điện, xăng dầu, gas, công khai minh bạch chi phí đầu vào giá thiết yếu, trong đó có giá điện tạo niềm tin của doanh nghiệp.

Cũng theo ông Huệ, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Công thương và EVN sớm trình Chính phủ sửa đổi biểu giá hợp lý hơn, vừa bảo vệ người thu nhập thấp, vừa phù hợp với nhu cầu dùng điện ngày càng tăng cao. Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ sẽ sớm công kết quả thanh tra và xử lý nghiêm sai phạm của EVN nếu có.

Trong phiên thảo luận trước đó, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị Bộ Công thương xem lại việc tăng giá điện. Theo đại biểu Nguyễn Sỹ Cương, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Đối ngoại, người dân ủng hộ chủ trương chung về giá điện nhưng điều họ cần là sự công bằng, minh bạch và hợp lý.

"Hơn nữa, không phải ngẫu nhiên mà EVN lấy thời điểm chuyển mùa để tăng giá điện, vì cứ tăng xong đổ cho thời tiết là hợp lý nhất đỡ phải giải thích nhiều", ông Cương nói.

Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng cho rằng, khi rất nhiều người dân bức xúc về việc tăng giá điện thì Bộ Công thương cần nghiêm túc rà soát, rút kinh nghiệm về phương pháp tiến hành, cách thức quản lý, giám sát và tuyên truyền trong thời gian qua trong việc điều hành giá điện, giá xăng dầu.

Còn theo đại biểu Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau), điều đại biểu và cử tri quan tâm không phải việc tăng giá này đúng quy trình, quy định hay không vì "Chính phủ điều hành thì không thể không đúng quy định".

Song, vấn đề đáng nói việc tăng giá điện chắc chắn ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân, làm tăng chi phí đầu vào và tăng giá thành sản phẩm tới tay người tiêu dùng. Do đó ông Hận đề nghị cấp có thẩm quyền giao Kiểm toán Nhà nước kiểm toán hoạt động kinh doanh ngành điện.