Nghịch lý trong Chỉ số công khai ngân sách tỉnh 2018

POBI phản ánh mức độ công khai ngân sách tỉnh trên toàn quốc, là công cụ đo đạc mức độ công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách nhà nước và mức độ thực thi Luật ngân sách nhà nước năm 2015.

Theo kết quả khảo sát POBI 2018, Vĩnh Long là tỉnh đứng đầu cả nước với 90,52/ 100 điểm.

Trong nhóm công khai đầy đủ, Đà Nẵng là thành phố trực thuộc trung ương duy nhất góp mặt với 83,09 điểm, cùng với Vĩnh Long, Bà Rịa - Vũng Tàu (85,91 điểm), Vĩnh Phúc (82,05 điểm), Quảng Nam (76,68 điểm) và Hậu Giang (76,66 điểm).

Nhóm công khai tương đối bao gồm 21 tỉnh, đứng đầu là các tỉnh như Trà Vinh (74,88 điểm), Cao Bằng (74,6 điểm), An Giang (73,86 điểm), Hải Dương (73,85 điểm) và Tây Ninh (70,02 điểm).

Phải đến nhóm thứ 3 – nhóm công khai chưa đầy đủ, Hà Nội, TP.HCM – những thành phố có mức chi tiêu ngân sách hàng năm lớn mới xuất hiện.

Một trong những thành phố trực thuộc trung ương khác là Hải Phòng lại xếp hạng cuối cùng với chỉ 5,14/100 điểm.

Trao đổi bên lề hội thảo "Chỉ số Công khai Ngân sách tỉnh (POBI) 2018", PGS, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh và Chính sách (VEPR) cho biết các thành phố trực thuộc trung ương có những động thái rất khác.

Trong khi Đà Nẵng có tính ổn định cao ở mức tuân thủ và tính minh bạch thì Hà Nội, TP.HCM ở mức trung bình thấp.

Hải Phòng được ông Thành nhận định là một trường hợp đặc biệt. Năm ngoái, Hải Phòng chỉ đạt 0 điểm, “không công bố một chút nào hết”, không theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về công khai minh bạch các tài liệu liên quan đến ngân sách Nhà nước trên các phương tiện của tỉnh.

Năm nay, Hải Phòng cải thiện 1 chút lên mức 5 điểm nhưng vẫn thuộc nhóm thấp nhất trong 63 tỉnh thành.

“Đó là hiện tượng đáng lưu ý đối với các tỉnh thành có tính đầu tàu trong cả nước”, ông Thành nhấn mạnh.

Trong khi đó, một số các tỉnh khác không phải lớn nhưng tính tuân thủ và tính thực hiện lại rất cao cũng như có sự thay đổi lớn như Kon Tum hay Hậu Giang.

Kết quả khảo sát POBI 2018 về mức độ tham gia của người dân cho thấy nhìn chung, các tỉnh ít tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình công khai minh bạch ngân sách.

Số điểm quy đổi trung bình của 63 tỉnh thành phố là 34,6 điểm. Tỉnh Bắc Ninh đạt điểm số cao nhất với 66,6 điểm. Các tỉnh Bắc Giang, Bến Tre, Bình Phước, Đồng Tháp, Kiên Giang, Ninh Bình, Phú Thọ, Phú Yên và Thái Bình là các tỉnh có số điểm bằng nhau và là các tỉnh có số điểm thấp nhất cả nước (16,6 điểm).

Cụ thể hơn, chỉ có 3 trong số 63 tỉnh thành phản hồi qua thư mục hỏi đáp, bao gồm Bắc Ninh, Bình Thuận, Lào Cai. Chỉ có 6 trong số 63 tỉnh thành phản hồi qua email liên hệ, bao gồm Bắc Kạn, Quảng Ngãi, Hậu Giang, Lào Cai, Trà Vinh và Vĩnh Long.