'Tắm rừng' ở Đồng Tháp Mười

Rừng thuốc đến gần khách du lịch

Người dân địa phương gọi Khu bảo tồn đa dạng sinh học cây dược liệu Đồng Tháp Mười là “rừng thuốc” bởi đây là nơi bảo tồn rừng tràm gió nguyên sinh duy nhất tại Việt Nam, bảo tồn hệ sinh thái đa dạng sinh học và phát triển vườn dược liệu quý hiếm có một không hai ở miền Tây Nam bộ.

Khu bảo tồn đa dạng sinh học cây dược liệu Đồng Tháp Mười được gầy dựng từ năm 1983 khi ông Ba “đất phèn” - tên người dân gọi thân thương cố dược sĩ Nguyễn Văn Bé - về khu rừng tràm Nồi Gọ thành lập Xí nghiệp dầu tràm Mộc Hóa, chuyên nghiên cứu, khai thác chế biến cây tràm gió lấy tinh dầu phục vụ sản xuất và xuất khẩu.

Ngoài tinh dầu tràm, cố dược sĩ Nguyễn Văn Bé cùng các cộng sự đã phát triển và nghiên cứu sản xuất nhiều loại dược liệu quý hiếm khác, cung ứng cho các công ty dược nguyên liệu tinh chất từ thiên nhiên để sản xuất thuốc. Xí nghiệp dầu tràm Mộc Hóa được phát triển thành Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát triển dược liệu Đồng Tháp Mười; năm 2009, chuyển thành Công ty Cổ phần nghiên cứu và phát triển dược liệu Đồng Tháp Mười.

Cảnh vật nguyên sơ được giữ gìn hàng chục năm, đặc biệt khu bảo tồn mang đến nhiều điều thú vị từ cảnh quan đến kiến thức về cây tràm và dược liệu, ai đến cũng ngạc nhiên khi vùng đất hoang phèn chua trước kia đã biến thành gần 900ha rừng tràm nguyên sinh xanh thẳm và hàng trăm loại dược liệu được trồng phục vụ cho nghiên cứu. Những cánh rừng không vô lối, mà được các con kênh, bờ đê tôn cho chúng vẻ đẹp hoang dã xao động lòng người.

Cách nay khoảng 20 năm, vài chuyên gia lữ hành khi phát hiện nơi này đã đề nghị Khu bảo tồn đa dạng sinh học cây dược liệu Đồng Tháp Mười nên đón khách du lịch. Toàn những dược sĩ đang làm nghiên cứu dược liệu, công nhân dược, kiểm lâm, chưa biết gì về du lịch, nên thời gian đầu họ chỉ đón khách thật sự có hứng thú với cảnh rừng nguyên sơ và muốn tìm hiểu về dược liệu.

Đến khi các nhà làm phim chọn đồng cỏ bàng và rừng tràm trong khu bảo tồn làm trường quay bộ phim “Cánh đồng bất tận” vào năm 2009, ấn tượng về bộ phim đã khiến nhiều người muốn biết về bối cảnh trong phim đó. Nhờ sự giúp sức của ngành du lịch địa phương và các công ty lữ hành, mà một phần khu bảo tồn được dành ra để làm du lịch sinh thái, lấy tên bộ phim để gọi Khu du lịch Cánh Đồng Bất Tận.

Nghe câu chuyện lai lịch nơi hoang sơ này, chúng tôi đã bị thu hút ngay cái nhìn đầu tiên khi đặt chân lên nơi này. Vẫn là những dược sĩ đang làm nghiên cứu dược liệu, công nhân dược, kiểm lâm… vừa làm vừa học về du lịch, phục vụ khách không khỏi còn lúng túng, nhưng sự thân thiện, thiệt tình và cả nhiệt tình của họ làm chúng tôi thấy gần gũi.

Độc đáo các kiểu tắm

Mời khách uống nước lá vối thanh nhiệt, anh Dương Văn Toản, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Nghiên cứu bảo tồn và phát triển dược liệu Đồng Tháp Mười (Mephydica) thông tin chương trình đủ kiểu “tắm” lạ vào buổi chiều, mọi người háo hức không nghỉ trưa yên, lo chọn xe đạp để trải nghiệm “tắm rừng” đầu tiên.

Anh Toản giải thích: liệu pháp “tắm rừng” bằng xe đạp hoặc đi bộ có nguồn gốc từ Nhật Bản, với tên gọi là “shinrin-yoku”, có nghĩa “đắm mình vào không gian rừng”. Không khí trong rừng không chỉ mang đến cảm giác trong lành mà nó có chứa hoạt chất phytoncide (hợp chất thơm được tiết ra từ cây cối) có khả năng giúp tăng cường hệ miễn dịch, thư giãn.

Bọn trẻ con có vẻ không cần hiểu “tắm rừng” theo nghĩa cầu kỳ, chỉ thấy thiệt vui khi đạp xe trong rừng, còn đạp đua nhau nữa, quên cả trời còn nắng. Người lớn thì không chỉ “tắm không khí rừng”, mà còn “tắm” cả cảnh đẹp của rừng với những tấm hình phải chụp cho được trong từng phông nền tự nhiên.

Điểm dừng thứ nhất của đoàn đạp xe xuyên rừng là ở đoạn rộng của kênh Trục Chính. Màu xanh của rừng tràm, của bầu trời hòa quyện với nhau thành một mảng xanh dịu mát, thêm ánh nắng chiều xuyên qua vạt rừng tạo nên một khung cảnh thật thơ mộng, tất cả soi bóng dòng kênh càng lung linh, không dừng không đặng.

Lại thi nhau chụp ảnh check-in, rồi mọi người mới lên xuồng kayak, xuồng composite thi nhau chèo. Cảm giác bơi xuồng lênh đênh trên dòng kênh giữa cảnh trời xanh, nước trôi êm đềm, gió man mác thật thú vị. Dân phố thị chèo xuồng nghệ thuật lắm, phải có xà quần, chèo vòng tròn một hồi rồi mới chèo thẳng, thành hàng được. Cuộc đua thành công, thuyền nào cũng về tới đích.

Ở đâu có hồ nước mưa mát rượi giữa thiên nhiên, chắc chỉ ở khu du lịch Cánh Đồng Bất Tận. Chúng ta đã quá quen thuộc với những hồ bơi bê tông, sao không một lần thỏa thích bơi lội giữa đất trời thiên nhiên?

Với chiều dài hơn một cây số nằm trong khu trồng dược liệu 50ha, làn nước trong vắt nhìn thấy tận đáy, hồ nước mưa tự nhiên được khu du lịch giữ thật sạch, cho khách có thể thỏa thích đắm chìm trong nước mát, lặn ngắm lớp thảm thực vật xanh mướt dưới đáy hồ. Sẵn áo phao đang mặc trên người khi chèo xuồng, vừa dừng xe đạp, người lớn, trẻ nhỏ nhảy xuống hồ nước liền. Đâu có bơi lặn thôi, ai nấy còn tranh chơi cầu tuột, nhảy ván, đu dây nhảy ùm, cười vang cả hồ.

Phiêu với sắc, hương

Ai nói về nơi hoang sơ, thôn dã thì ban đêm chỉ có ngủ sớm, không đâu. Vừa xong bữa cơm tối, mấy anh tài công đã xếp sẵn tắc ráng và áo phao cho chúng tôi đi ngắm bông súng nở đêm. Mấy nàng bông súng kỳ lắm, về đêm mới chịu khoe sắc, sáng ra tới khoảng mặt trời lên lưng chừng rừng tràm, người ta chưa kịp cảm nhận nắng nóng là mấy nàng súng ôm cánh hoa lại hết. Làm giá vậy đó, nên muốn ngắm mấy nàng phải chịu khó đi đêm hoặc thức giấc lúc bình minh.

Tắc ráng băng đêm giữa rừng tràm, đom đóm lập lòe trên cành cây hay là đà trên mặt nước như chào khách. Đang thắc mắc xem súng nở ở đâu trong trời lờ mờ ánh trăng khuyết, bổng ánh đèn pin dọi về phía mũi thuyền, mọi người đồng loạt tròn mắt hướng về vùng sáng. Ôi! Không ngờ ở giữa rừng, cảnh bông súng nở đỏ hồng giữa lòng kênh Bông Súng Đỏ lung linh khó tả! Tới giờ này thì có bị muỗi chích cũng không gãi bởi những đôi tay mê mãi “chộp” cho được vài tấm hình hoa súng nở giữa trời đêm.

Thương mấy anh tài công kiên nhẫn chèo tắc ráng nhè nhẹ sợ gãy bông súng, vừa dọi sáng cho khách săn ảnh ưng ý. Sáng hôm sau, không ai bảo ai, thế mà cùng nghĩ giống nhau: dậy sớm chụp ảnh khi bông súng chưa “khép ngủ”. Sắc đồng nội giản dị mà cuốn hút lạ.

Rời kênh Bông Súng Đỏ, tắc ráng đưa chúng tôi theo kênh Chim Dẫn Đường đến đồng cỏ bàng rộng cả 100ha. Tên dòng kênh được đặt thiệt đúng. Chúng tôi thích thú khi suốt kênh, những con chim cứ như phân công nhau bay phía trước dẫn đường tắc ráng.

Những ai đã xem phim “Cánh đồng bất tận” giờ mới biết cánh đồng cỏ bàng bất tận đó ở đây. Phim trường được giữ lại và tạo thêm lối đi cho khách. Sau mùa mưa đến tết, đồng cỏ bàng này xanh tươi thì có cái đẹp của màu xanh. Nhân viên khu du lịch cho biết sang mùa hè nắng, đồng sẽ chuyển sang màu vàng, lại đẹp như tấm thảm vàng giữa trời.

Phiêu với sắc bông súng đỏ từ đêm tới sáng, với bông súng ma nhỏ xíu trắng tinh bềnh bồng từng mảng suốt mấy đường kênh, với đồng cỏ bàng bất tận, với từng lớp bòng bong xanh mướt đeo theo rừng tràm gió bạt ngàn, khi tắc ráng cập bến kênh Tràm Trà, chúng tôi được mời lên bờ tản bộ một đoạn rừng tràm gió, trước khi vào vườn tràm trà và vườn dược liệu để phiêu với hương.

Khu trồng dược liệu Sao Mai là nơi bảo tồn nguồn gene những loại cây dược liệu quý hiếm và đặc thù của Đồng Tháp Mười. Quả thật vừa bước vào đây, chúng tôi đã ngửi được mùi hương thơm ngát tỏa ra từ các loại tràm và dược liệu quý rất dễ chịu. Có nơi nào hiếu khách như ở Cánh Đồng Bất Tận. Đích thân dược sĩ Nguyễn Hữu Sung hướng dẫn và thuyết minh cho khách nghe về đặc tính của từng loại dược liệu quý nơi này.

Chúng tôi hái thử lá tràm gió, lá tràm trà ngắt nhỏ, mùi lá tràm thơm ngây ngất. Trong vườn dược liệu, chúng tôi cũng ngắt lá sả, lá gừng vò thử, cũng có mùi thơm khác hẳn sả, gừng mình trồng ở nhà hay mua ở chợ. Những cây tràm trà (tràm Úc) trông như cây thông lá kim nên khu trồng tràm trà không chỉ cuốn hút bởi hương thơm, mà hình dáng cây cũng tạo cảnh khá đẹp.

Hai ngày ở Cánh Đồng Bất Tận, chúng tôi được sướng đủ cảnh ngày và cảnh đêm, chơi thỏa sức đủ trò, tận hưởng đủ mùi hương tự nhiên, còn được thưởng thức các món ngon. Cá lóc, ếch chính gốc “đồng”, cá vồ đém nấu lẩu mắm thiệt đúng bài, rau vườn, rau sông không thiếu các loại mát gan, bổ tỳ, tốt cho sức khỏe.

Ớt Peru - loại ớt đắt nhất thế giới, bán trên Shopee giá 300.000 đồng/100gr, mấy người dám mua. Vậy mà ở khu du lịch Cánh Đồng Bất Tận, bữa cơm nào chúng tôi cũng có ớt Peru đó. Ớt cay mà không nồng, ăn ghiền.

Ngay bữa ăn trưa đầu tiên, chúng tôi đã lau mặt thư giãn bằng khăn thơm tinh dầu tràm sả, khai vị với rượu bổ “Om Nhàu Lăng” (được chế biến từ rau om, trái nhàu, cây đinh lăng).

Hai ngày “lịch hưởng thụ” khít hết thời gian, mọi người không hề thấy mệt. Chia tay các anh chị quản lý, dược sĩ, nhân viên khu du lịch Cánh Đồng Bất Tận, chúng tôi thấy quyến luyến sự nhiệt tình của họ.