Ùn ứ nông sản và câu chuyện đạo đức nơi cửa khẩu

Mới đây, cơ quan điều tra công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can về hành vi "đưa và nhận hối lộ" liên quan đến vụ dàn xếp ưu tiên cho xe hàng xuất khẩu qua biên giới Lạng Sơn.

Theo điều tra ban đầu xác định, lợi dụng tình trạng ùn ứ hàng hoá tại khu vực cửa khẩu, xe ô tô đỗ dài ngày ở các bãi kiểm hóa, trung chuyển, đối tượng "cò mồi" nhập khẩu ở biên giới đã móc nối với 2 cán bộ Đội trật tự đô thị huyện Cao Lộc đang làm nhiệm vụ phát phiếu thứ tự tại bãi trung chuyển hàng hóa Bản Liếp, xã Phú Xá, huyện Cao Lộc để thực hiện việc “bán lốt”, cho những xe được ưu tiên đi trước với giá từ 200 đến 300 triệu đồng/xe.

Sự việc này khiến dư luận vô cùng bức xúc bởi hơn một tháng nay, tình trạng ùn tắc hàng hoá ở cửa khẩu Lạng Sơn khiến nhiều xe container buộc phải quay đầu, chờ “giải cứu” ở thị trường nội địa với mong muốn giảm bớt tổn thất.

Theo đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân, trong khi người dân và doanh nghiệp như ngồi trên “đống lửa” vì gặp khó khăn trong việc xuất khẩu sang bên kia biên giới, thậm chí phải đổ bỏ nông sản, thiệt hại lớn về tiền bạc thì những đối tượng này lại có hành vi táng tận lương tâm, bóc cả "xương tủy" của người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu Lê Thanh Văn yêu cầu phải làm rõ có hay không hành vi móc nối giữa những đối tượng "cò mồi" và hệ thống kiểm soát thông quan hàng hoá sang biên giới để "móc túi" người dân và doanh nghiệp? Đồng thời trả lời rõ câu hỏi của ngừoi dân về việc có hay không đường dây "làm luật" tại các cửa khẩu của Lạng Sơn?

Liên quan đến vụ việc này, cơ quan chức năng tỉnh Lạng Sơn cho biết, thời gian qua, trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, Trung Quốc tăng cường kiểm soát người và phương tiện hàng hóa xuất nhập khẩu, đã dẫn đến tình trạng xe xuất khẩu hàng hóa, nhất là mặt hàng nông sản bị ùn tắc nghiêm trọng, kéo dài.

Tại Lạng Sơn, cao điểm ùn tắc lên đến 5.000 phương tiện, khoảng 10.000 lái xe đường dài, số lượng xe được thông quan rất hạn chế (khoảng 100 xe/ngày) khiến hàng hóa bị hỏng, nhiều chủ hàng, doanh nghiệp bị thiệt hại lớn về kinh tế.

Lợi dụng tình hình trên, một nhóm đối tượng có hành vi đưa và nhận hối lộ nhằm điều tiết, sắp xếp phương tiện được xuất khẩu vượt tuyến không theo thứ tự quy định.

Thủ đoạn của các đối tượng là lợi dụng tình trạng xe xuất khẩu hàng hóa ùn ứ ở bãi trung chuyển chờ xuất khẩu đã thông đồng tìm những xe được cấp phiếu xếp xe xuất khẩu hàng hóa nhưng do hàng bị hỏng hoặc quay đầu, đổi đầu container để đưa những xe mới đến thay vào vị trí xe cũ.

Sự việc này khiến nhiều người liên tưởng đến vụ việc Công ty Việt Á đẩy giá test kit đang gây xôn xao dư luận thời gian gần đây. Dù ở hai lĩnh vực khác nhau nhưng đều có điểm chung là các đối tượng đều lợi dụng sự khó khăn của nhân dân để trục lợi cho bản thân.

Kể từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát đến nay, không ít doanh nghiệp, cá nhân cũng lợi dụng dịch bệnh để buôn bán, đưa ra các dịch vụ kiếm lời. Điển hình là việc nâng giá các loại lương thực, thực phẩm, đồ dùng thiết yếu; nâng giá xét nghiệm Covid-19; nâng giá dược phẩm, thuốc chữa bệnh; thậm chí có kẻ còn buôn bán thuốc chữa Covid-19 giả, lừa dối chữa bệnh trên mạng xã hội...

Ngoài ra còn xuất hiện những kẻ mạo danh các tổ chức chính trị-xã hội, kêu gọi các doanh nghiệp, các tổ chức và người dân quyên góp tiền của, vật chất ủng hộ công tác phòng, chống dịch để thu lợi. Một số khác còn lợi dụng việc người dân làm việc ở TP.HCM và các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai muốn về quê tránh dịch để mời chào đưa đón với giá dịch vụ cao ngất ngưởng.

Việc lợi dụng sự khó khăn của người dân để trục lợi không chỉ vô nhân đạo, vi phạm nghiêm trọng đạo đức xã hội, làm suy giảm niềm tin trong nhân dân, gây rối loạn an ninh trật tự, mà còn vi phạm pháp luật, cần phải bị xử lý thật nghiêm.

“Hành vi trục lợi trên sự vất vả, khó khăn của người dân như vậy quả thật là ăn trên xương tủy của họ, do đó cần phải xử lý nghiêm, cần thiết phải coi đây là tình tiết tăng nặng của hành vi phạm tội”, đại biểu Lê Thanh Vân cho biết.

Trong bối cảnh số lượng ùn tắc hàng hóa tại các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh rất lớn, Lạng Sơn chính thức triển khai thí điểm nền tảng cửa khẩu số tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Thời gian áp dụng sử dụng thí điểm nền tảng cửa khẩu số đến hết tháng 6/2022