Chính phủ đề xuất tăng mức phạt hành chính, mở rộng quyền xử lý vi phạm

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh hôm nay đã trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính với hàng loạt điều chỉnh về thẩm quyền xử phạt và phạm vi áp dụng mức phạt cao hơn bình thường.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất mở rộng khu vực được áp dụng mức phạt tiền cao hơn, không chỉ giới hạn ở nội thành sáu thành phố trực thuộc trung ương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, TP.HCM, Cần Thơ như hiện nay.

Theo dự luật, Hà Nội sẽ được áp dụng mức phạt tăng ở cả khu vực nội và ngoại thành, phù hợp với quy định tại Luật Thủ đô (sửa đổi) có hiệu lực từ đầu năm 2025.

Chính phủ cũng đề xuất mở rộng danh sách lĩnh vực có thể áp dụng mức xử phạt tăng gấp đôi. Các hành vi vi phạm trong các lĩnh vực như giao thông, môi trường, an ninh trật tự, quảng cáo, đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và an toàn thực phẩm tại các khu đô thị trung ương có thể chịu mức phạt cao hơn, nhưng vẫn không vượt quá 2 lần mức chung.

Bên cạnh đó, dự luật bổ sung một số lĩnh vực mới vào phạm vi điều chỉnh, như khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; công nghiệp công nghệ số, dữ liệu; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo, với mức phạt cao nhất lên tới 500 triệu đồng.

Riêng với lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân, Chính phủ đề xuất điều chỉnh bằng một luật chuyên ngành riêng biệt, thay vì đưa vào luật chung.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng việc nhắc lại quy định áp dụng riêng cho Hà Nội là không cần thiết, do đã được quy định rõ trong Luật Thủ đô.

Với các thành phố khác, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục đánh giá thực tiễn để đảm bảo việc nâng mức xử phạt vẫn bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Chính phủ cũng đề xuất chuyển giao thẩm quyền xử phạt từ trưởng công an huyện sang trưởng công an xã, phù hợp với xu hướng tinh gọn bộ máy và bỏ cấp hành chính trung gian. Cùng với đó, chủ tịch UBND xã mới cũng sẽ có thẩm quyền xử phạt tương đương cấp huyện.

Bộ trưởng Ninh khẳng định đây là bước đi cần thiết để bảo đảm quyền lực thực thi pháp luật tại cấp cơ sở, nơi thường xuyên tiếp xúc, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Theo đánh giá của Chính phủ, việc phân cấp mạnh hơn cho cấp xã sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, nhất là trong bối cảnh các quy định hiện hành chưa kịp điều chỉnh theo mô hình tổ chức mới.

Một đề xuất khác nhận được sự chú ý là việc cho phép bán tang vật, phương tiện vi phạm bị tạm giữ nếu không có người đến nhận sau thời hạn quy định, hoặc không xác định được chủ sở hữu. Quy định này áp dụng với các loại tài sản dễ hư hỏng, có hạn sử dụng ngắn, hoặc có nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm môi trường.

Bộ trưởng Ninh cho rằng đề xuất này nhằm giảm tình trạng tồn kho, quá tải bãi giữ phương tiện và tránh lãng phí tài sản công. Ủy ban thẩm tra đồng tình với quan điểm trên, nhưng lưu ý việc bán tang vật cần đảm bảo thống nhất với luật hiện hành yêu cầu tiêu hủy các vật phẩm có nguy cơ gây hại.