Có hay không lợi ích nhóm trong điều hành xuất khẩu gạo gần đây?

Nhật Hạ Thứ tư, 22/04/2020 - 17:48

Đó là câu hỏi mà Chủ tịch Quốc hội nêu ra tại phiên họp thứ 44 của UBTV Quốc hội hôm nay, đồng thời yêu cầu các cơ quan liên quan làm rõ.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tại phiên họp hôm nay. Nguồn ảnh: Trang thông tin của Quốc hội.

Nhận xét về báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2019 của Chính phủ vào hôm nay, trong khuôn khổ phiên họp thứ 44, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng báo cáo này vẫn còn một số vấn đề cần nói đậm hơn như những bất thường xung quanh chuyện xuất khẩu gạo thời gian qua.

Cụ thể, “xuất khẩu gạo khó khăn quá, sự lúng túng trong điều hành, quyết định vội vàng gây lãng phí tiền bạc của doanh nghiệp, ảnh hưởng tới người trồng lúa”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh và đặt câu hỏi, “Vậy vấn đề trách nhiệm ở đâu?”

Báo cáo của Ủy ban kinh tế Quốc hội nêu rõ, quá trình thực thi điều hành xuất khẩu gạo tồn tại nhiều bất cập, gây khó khăn, thiệt hại cho doanh nghiệp, nông dân.

Trước thực tế đó, cơ quan này kiến nghị xem xét, xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân có liên quan trong thực thi công vụ, tham mưu các quyết định có ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp, người dân nhưng đã không đánh giá kỹ tác động.

Ủy ban kinh tế dẫn chứng việc Tổng cục hải quan mở tờ khai hệ thống thông quan hàng tự động lúc 0h ngày 12/4 mà không thông báo minh bạch khiến doanh nghiệp bức xúc. Một số doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi những hợp đồng đã ký nhưng không mở được tờ khai để xuất khẩu.

Số khác lại gặp tình huống đã có số tờ khai, phân vào luồng đỏ nhưng đến ngày 13/4 lại thấy ngày đăng ký tờ khai lùi về ngày 10/4. Đặc biệt, có hiện tượng doanh nghiệp "ghi danh giữ chỗ" khi chưa tập kết đủ hàng tại cảng dù đã có tờ khai.

Báo cáo nêu rõ, việc phân bổ hạn ngạch thông qua đăng ký hải quan trừ lùi chưa gắn với nghĩa vụ thu mua lúa gạo trong dân, cũng như quy mô, năng lực giao dịch hiệu quả của các doanh nghiệp. Với lượng hàng tồn kho do các hợp đồng đã ký kết, doanh nghiệp phải chịu chi phí lãi vay ngân hàng, bao bì...

Uỷ ban kinh tế đề nghị Chính phủ có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bị thiệt hại khi phải bồi thường hợp đồng hoặc tăng chi phí lãi vay, chi phí cho việc lưu kho, bãi do bị ảnh hưởng bởi việc dừng xuất khẩu gạo.

Ngoài ra, cơ quan này cũng đề nghị làm rõ việc Tổng cục Hải quan mở hệ thống thông quan hàng tự động lúc 0h ngày 12/4 có dấu hiệu tiêu cực, lợi ích nhóm hay không và tuân thủ theo đúng Luật Quản lý ngoại thương hay chưa.

Theo quy định tại Điều 18 Luật Quản lý ngoại thương, việc áp dụng biện pháp hạn ngạch xuất khẩu, hạn ngạch nhập khẩu phải đảm bảo công khai, minh bạch, khách quan về số lượng, khối lượng, phương thức phân giao hạn ngạch xuất, nhập khẩu. Trường hợp tạm dừng xuất khẩu gạo để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia thì cần có giải pháp tổng thể, tránh gây thiệt hại đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

Vào hai ngày trước, Thủ tướng đã yêu cầu Thanh tra chính phủ nhập cuộc để làm rõ “Có hay không dấu hiệu trục lợi, tiêu cực” trong công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu gạo thời gian qua.

Bên cạnh đó, tại cuộc họp ngày 20/4, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng yêu cầu Bộ Công thương và Bộ Tài chính "nghiêm túc rút kinh nghiệm" trong phối hợp điều hành xuất khẩu gạo. 

Trước mắt, Phó thủ tướng yêu cầu cho xuất khẩu gạo nếp trở lại và ứng trước 100.000 tấn từ hạn ngạch xuất khẩu tháng 5 để xuất số gạo tồn ở cảng của các doanh nghiệp chưa mở được tờ khai hải quan trong tháng 4.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, số gạo đã đưa vào cảng trước ngày 24/3 nhưng chưa đăng ký tờ khai hải quan trong tháng này lên tới 143.453 tấn.

Thanh tra chính phủ làm rõ 'có hay không dấu hiệu trục lợi' trong xuất khẩu gạo

Thanh tra chính phủ làm rõ 'có hay không dấu hiệu trục lợi' trong xuất khẩu gạo

Tiêu điểm -  6 năm

Thủ tướng yêu cầu Thanh tra chính phủ “làm rõ có hay không dấu hiệu trục lợi, tiêu cực" trong công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu gạo thời gian qua.

TS. Nguyễn Đức Thành: Dừng xuất khẩu gạo chỉ làm lợi cho các nhóm lợi ích

TS. Nguyễn Đức Thành: Dừng xuất khẩu gạo chỉ làm lợi cho các nhóm lợi ích

Tiêu điểm -  6 năm

TS. Nguyễn Đức Thành, thành viên Liên minh Chính sách nông nghiệp Việt Nam cho rằng, Chính phủ không nên dừng xuất khẩu gạo hoặc áp dụng chế độ hạn ngạch vào thời điểm hiện nay.

Xuất khẩu gạo trong mùa đại dịch: Nên dừng hay không?

Xuất khẩu gạo trong mùa đại dịch: Nên dừng hay không?

Tiêu điểm -  6 năm

Trước nguồn cầu lúa gạo trên thế giới đột ngột tăng cao, Việt Nam có nên tranh thủ xuất khẩu hay để lại dự trữ đề phòng thiếu hụt trong nước? Dưới đây là ý kiến của các bên liên quan về vấn đề này.

Thừa lúa gạo vẫn có thể thiếu đói trong đại dịch

Thừa lúa gạo vẫn có thể thiếu đói trong đại dịch

Tiêu điểm -  6 năm

Xuất khẩu gạo của Việt Nam trong nhóm dẫn đầu thế giới nhưng an ninh lương thực chỉ đứng thứ 57/113 quốc gia, mức trung bình.

Vĩnh Hưng và bài toán tái thiết đô thị

Vĩnh Hưng và bài toán tái thiết đô thị

Tiêu điểm -  5 giờ

Xây mới một khu đô thị là bài toán quy hoạch dễ dàng, nhưng tiến hành một cuộc "đại phẫu" không gian hiện hữu, khắc phục những bất cập về hạ tầng và nâng cao chất lượng sống của người dân mới là thách thức thực sự của năng lực quản trị đô thị hiện đại.

Quảng Ninh đặt chuẩn xanh cho chu kỳ tăng trưởng mới

Quảng Ninh đặt chuẩn xanh cho chu kỳ tăng trưởng mới

Tiêu điểm -  6 giờ

Quảng Ninh đang đưa các tiêu chuẩn môi trường vào quy hoạch, sản xuất và thu hút đầu tư, từng bước định hình mô hình tăng trưởng xanh cho giai đoạn phát triển mới.

Sửa Luật Đất đai để khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Sửa Luật Đất đai để khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Tiêu điểm -  1 ngày

Ở lần sửa đổi Luật Đất đai lần này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu cần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, Luật Đất đai phải tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đồng thời có tính ổn định lâu dài, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI

Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI

Tiêu điểm -  2 ngày

Cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hạ tầng công nghiệp, Quảng Ninh hướng tới dòng vốn chất lượng cao, tăng năng lực sản xuất, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

Tiêu điểm -  3 ngày

Từ tái cấu trúc sở hữu, mở rộng đầu tư đến thoái vốn khỏi những tài sản không còn được ưu tiên, các thương vụ M&A đang phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của doanh nghiệp Việt, với trọng tâm ngày càng hướng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và khả năng tạo giá trị sau giao dịch.

Vĩnh Hưng và bài toán tái thiết đô thị

Vĩnh Hưng và bài toán tái thiết đô thị

Tiêu điểm -  5 giờ

Xây mới một khu đô thị là bài toán quy hoạch dễ dàng, nhưng tiến hành một cuộc "đại phẫu" không gian hiện hữu, khắc phục những bất cập về hạ tầng và nâng cao chất lượng sống của người dân mới là thách thức thực sự của năng lực quản trị đô thị hiện đại.

Quảng Ninh đặt chuẩn xanh cho chu kỳ tăng trưởng mới

Quảng Ninh đặt chuẩn xanh cho chu kỳ tăng trưởng mới

Tiêu điểm -  6 giờ

Quảng Ninh đang đưa các tiêu chuẩn môi trường vào quy hoạch, sản xuất và thu hút đầu tư, từng bước định hình mô hình tăng trưởng xanh cho giai đoạn phát triển mới.

Hải Phòng đấu giá đất Bắc Sông Cấm giá gần 2.000 tỷ đồng

Hải Phòng đấu giá đất Bắc Sông Cấm giá gần 2.000 tỷ đồng

Bất động sản -  9 giờ

Tổng mức đầu tư của dự án là 7.923 tỷ đồng, trong đó giá trị tiền sử dụng đất theo giá khởi điểm là hơn 1.997 tỷ đồng.

SCEX hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4

SCEX hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4

Doanh nghiệp -  10 giờ

An toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 là một trong những điều kiện bắt buộc để một sàn giao dịch tài sản mã hóa được phép vận hành theo Nghị quyết 05.

Khi đế chế xe máy xăng đối mặt làn sóng xe điện

Khi đế chế xe máy xăng đối mặt làn sóng xe điện

Leader talk -  10 giờ

Thị trường xe máy tại Việt Nam đang bước vào cuộc cạnh tranh mới, nơi lợi thế không chỉ được quyết định bởi khả năng bán xe, mà còn bởi công nghệ, hạ tầng và khả năng kiểm soát chi phí sử dụng.

Xuất khẩu tôm tăng trưởng tích cực bất chấp sức ép từ Mỹ

Xuất khẩu tôm tăng trưởng tích cực bất chấp sức ép từ Mỹ

Doanh nghiệp -  11 giờ

Bất chấp khó khăn thị trường, xuất khẩu tôm vẫn đạt kết quả ấn tượng, đi kèm với tình hình kinh doanh khả quan của các doanh nghiệp trong ngành.

TCEX tiến gần hơn tới giấy phép thí điểm sàn tài sản số

TCEX tiến gần hơn tới giấy phép thí điểm sàn tài sản số

Doanh nghiệp -  12 giờ

TCEX hiện đang hoàn thiện các điều kiện về xác nhận vốn góp và cơ sở vật chất, trước khi các cơ quan chức năng xem xét hồ sơ và cấp giấy phép hợp lệ.