Từ kỳ tích vắt ngang đại ngàn đến sứ mệnh khơi thông hành lang năng lượng xanh của T&T Group

Giữa vùng cao nguyên đầy nắng gió của tỉnh Savannakhet (Lào), những cánh quạt khổng lồ của Nhà máy điện gió Savan 1 do T&T Group đầu tư và phát triển lặng lẽ vẽ nên những vòng quay nối liền hai biên giới Việt – Lào.

Ngày 26/12/2025, dự án chính thức vận hành thương mại, đánh dấu thời điểm dòng điện sạch từ đất nước Triệu Voi vượt đường xa đổ về lưới điện Việt Nam.

Không đơn thuần là một công trình năng lượng xuyên biên giới, Nhà máy điện gió Savan 1 là thành quả của một cuộc chạy đua đầy bản lĩnh khi ý chí của doanh nghiệp Việt đã biến những thách thức về địa hình và kỹ thuật thành một kỳ tích hiện hữu trên đất bạn.

Những trụ gió vươn cao ấy không chỉ mang theo năng lượng, mang theo khát vọng của T&T Group trong việc chủ động tham gia vào hạ tầng năng lượng chiến lược, góp phần củng cố an ninh năng lượng quốc gia từ sớm, từ xa mà còn là dấu ấn trong hành trình năng lượng bền bỉ tập đoàn này đã kiên trì khởi động suốt gần hai thập kỷ qua.

Đất nước cần công nghệ, doanh nghiệp cần công nghệ. Mà có công nghệ mới trở thành các tỷ phú, có công nghệ mới điều tiết được sản xuất.

Hạt giống của một giấc mơ 20 năm

Sự khởi nguồn của những cánh đồng điện gió trải dài, những tấm pin mặt trời lấp lánh dưới cái nắng miền Trung của T&T Group không đến ngay từ những phòng họp ngập ánh đèn, những hợp đồng nhiều con số 0 mà được ấp ủ trong gian hàng nhỏ được lấp đầy thiết bị điện tử, điện máy và những lô hàng máy móc nhập khẩu.

Thuở ấy, doanh nhân Đỗ Quang Hiển, một nhà khoa học trẻ vừa rời khỏi Viện nghiên cứu công nghệ Quốc gia, đã chọn dấn thân vào thương trường với vốn liếng là sự nhạy bén của một người làm khoa học. Việc trở thành đại diện độc quyền cho những thương hiệu lớn những năm đầu của thập niên 90 đã giúp ông hiểu rằng: giá trị bền vững của một doanh nghiệp không nằm ở việc mua đi bán lại, mà ở việc thấu hiểu "hơi thở" của máy móc và nhu cầu thực tế của quốc gia.

Dù bận rộn với những thương vụ và những lăn lộn trên thương trường đầy biến động, người đứng đầu T&T Group vẫn luôn đau đáu và trăn trở về một vận hội mới cho đất nước sau những chuyến công tác nước ngoài.

Từ những cuộc gặp gỡ, tiếp xúc với các tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà quản lý uy tín quốc tế, ông không khỏi tự vấn rằng vì sao nhiều quốc gia có cùng xuất phát như Việt Nam lại đạt được sự phát triển cao trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, môi trường. Vì sao một Việt Nam “giàu nắng, thừa gió” lại vẫn phải phụ thuộc quá nhiều vào nguồn năng lượng truyền thống khi các quốc gia khác có thể chuyển đổi.

Trăn trở ấy đã thôi thúc ông phải đi tìm bằng được lời giải thực tế cho bài toán an ninh năng lượng nước nhà.

Suốt gần hai thập kỷ, khi thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam vẫn còn là một khái niệm sơ khai, vị doanh nhân sinh năm 1962 đã cùng các cộng sự đã lặng lẽ tích lũy "động năng", đánh dấu những năm tháng miệt mài nghiên cứu và kiên trì gõ cửa những đối tác công nghệ hàng đầu thế giới.

Chính trong giai đoạn "nén lò xo" ấy, triết lý "Nói thật - Làm thật - Tạo ra giá trị thật" đã được tôi luyện và trở thành xương sống cho mọi hoạt động của tập đoàn. Với ông Hiển, mỗi MW điện được hòa lưới phải là một MW “xanh” từ quy trình đầu tư minh bạch đến công nghệ vận hành tiên tiến nhất.

“Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, T&T Group xác định ứng dụng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, tích hợp trong thiết kế, giám sát vận hành, quản lý hiệu suất và kiểm soát phát thải, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và tham gia vào quá trình chuyển dịch năng lượng theo định hướng bền vững”, ông Hiển chia sẻ.

Hạt giống về giấc mơ lớn với năng lượng xanh đã được gieo xuống như thế, bằng sự kiên định của một người thợ kỹ thuật và tầm nhìn xa rộng của một nhà chiến lược.

Những KW điện mặt trời đầu tiên đến kỳ tích Savannakhet

Năm 2020, thế giới đang phát triển nhanh bỗng đối mặt với cú sốc không ai ngờ tới khi Covid-19 bùng phát khiến gần như mọi hoạt động rơi vào trạng thái ngưng đọng.

Giữa lúc nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy và những công trường xây dựng im lìm vì lệnh phong tỏa, một cuộc chạy đua với thời gian tại Nhà máy điện mặt trời Phước Ninh (tỉnh Ninh Thuận cũ) âm thầm diễn ra nhưng đầy quyết liệt.

Trong bối cảnh khó khăn chồng chất, việc thi công một dự án điện mặt trời quy mô 45 MWp không chỉ là bài toán về kỹ thuật mà còn là phép thử cho bản lĩnh quản trị và vận hành. Xuyên ngày đêm không ngừng nghỉ, đội ngũ kỹ sư và công nhân của tập đoàn đã đánh dấu kỳ tích khi chỉ sau vỏn vẹn 4 tháng thi công, nhà máy đã chính thức vận hành và hòa lưới điện quốc gia vào cuối tháng 6/2020, vượt kế hoạch 15 ngày.

Sự thành công của Phước Ninh đã tạo ra một "xung lực" mạnh mẽ, rực rỡ như ngọn lửa khởi đầu cho chuỗi bùng nổ số lượng dự án của T&T Group sau đó, bao gồm ba nhà máy điện mặt trời khác là Thiên Tân 1.2, Thiên Tân 1.3 và Hồng Liêm 3.

Tổng cộng chỉ trong một năm bản lề đầy biến động, tập đoàn đã đóng góp vào lưới điện quốc gia 245 MWp công suất điện sạch. Mỗi tấm pin mặt trời được lắp đặt, mỗi dòng điện được hòa lưới không chỉ là con số kết quả kinh doanh mà là lời giải khả thi cho bài toán thiếu hụt 5.000 - 6.000 MW điện mỗi năm mà Việt Nam phải đối mặt.

Nhưng khát vọng của T&T Group không dừng lại ở đường biên giới. "Bánh đà" năng lượng của tập đoàn đã đủ động năng để vươn ra xa hơn với điểm đến tiếp theo là Savannakhet (Lào), vùng đất rộng lớn, giàu tài nguyên, có tuyến đường huyết mạch kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây đi qua.

Dự án Điện gió Savan 1 được phác thảo, góp phần hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc xây dựng "xương sống" kết nối nguồn điện tái tạo từ Lào với lưới điện khu vực qua Việt Nam.

Với tổng công suất thiết kế lên tới 495 MW và tổng mức đầu tư 768 triệu USD, Savan 1 là một trong những dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới quy mô nhất hiện nay.

Thế nhưng, để tạo ra điện và đưa điện từ thung lũng gió của Lào về tới Việt Nam lại là thử thách mới về ý chí và năng lực hậu cần xuyên biên giới.

Để vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng qua các địa hình phức tạp và hiểm trở, T&T Group đã chủ động gia cố hàng loạt cầu cống, biến những lối mòn cũ thành tuyến hạ tầng kiên cố. Tại công trường biệt lập, dù điều kiện sinh hoạt hạn chế, đội ngũ kỹ sư vẫn duy trì kỷ luật thép để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối cho từng móng trụ và turbine.

Khó khăn lên đến đỉnh điểm khi mùa mưa lũ đổ xuống Savannakhet và Quảng Trị, có khả năng tê liệt tiến độ thi công và đấu nối. Nhờ chiến thuật linh hoạt và kế hoạch cung ứng vật tư từ sớm, tập đoàn đã duy trì nhịp độ làm việc không nghỉ và nhịp nhàng giữa màn mưa trắng xóa.

Để rồi, sau 14 tháng ròng rã "ăn sương ngủ bụi", nhà máy đã hiện hữu, cùng tuyến đường dây truyền tải 220kV dài hơn 50km nối liền hai quốc gia đã thành hình. Toàn bộ 48 trụ gió giai đoạn 1 sừng sững vươn mình giữa cao nguyên, sẵn sàng đón những luồng gió từ "đất bạn" chuyển hóa thành dòng điện sạch đổ về Việt Nam với dự kiến sản lượng điện hơn 800 triệu kWh mỗi năm.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa kinh tế – kỹ thuật, dự án Savan 1 còn gắn với việc triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Chương trình “Go Global” do Bộ Công Thương chủ trì. Việc doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư và vận hành các dự án năng lượng tại nước ngoài cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong tiến trình hội nhập và quốc tế hóa.

“Thông điệp doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực; nói ít, làm nhiều, hiệu quả thật; rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả và rõ thời gian' là mệnh lệnh mà các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có Tập đoàn T&T Group, cần tự đặt ra cho mình trong bối cảnh mới”, ông Hiển cho biết.

Với tư cách là một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, chúng tôi cam kết đồng hành lâu dài cùng Chính phủ trong việc triển khai các nghị quyết trụ cột; sẵn sàng tham gia các chương trình thí điểm, các mô hình đổi mới, sáng tạo, trên tinh thần kỷ luật, minh bạch và chịu trách nhiệm đến cùng.

Đồng hành cùng Chính phủ giải quyết bài toán năng lượng

Trong bối cảnh tăng trưởng xanh trở thành xu hướng phổ biến hơn trên toàn cầu cũng như Chính phủ đang mở rộng cửa cho mọi thành phần kinh tế, thực tế cho thấy năng lượng tái tạo chưa bao giờ là sân chơi dễ dàng dành cho những “tay mơ”.

Để trụ vững và thành công, doanh nghiệp cần hội tụ nhiều yếu tố: tiềm lực tài chính dồi dào, kinh nghiệm quản trị dày dạn đi cùng chiến lược đầu tư bài bản, linh hoạt cùng tầm nhìn dài hạn.

Và T&T Group là một trong những cái tên tiêu biểu, được đánh giá cao cả ở trong và ngoài nước. Việc Standard Chartered, một trong những định chế tài chính khắt khe nhất thế giới, sẵn sàng tài trợ cho các dự án xanh của T&T Group cho thấy niềm tin của giới tài chính vào lộ trình mà tập đoàn đang bền bỉ theo đuổi.

Có nền tảng vững chắc, T&T Group tự tin bước vào cuộc bắt tay chiến lược với những "người khổng lồ" trên bản đồ năng lượng thế giới, với các tập đoàn năng lượng hàng đầu Hàn Quốc như Hanwha, Kogas hay BP của Vương quốc Anh…

Mặc dù vậy, những thương vụ lớn vẫn chưa thể khiến ông Hiển cảm thấy yên lòng. Với ông, nguồn vốn dẫu lớn đến đâu cũng chỉ là điều kiện cần, chìa khóa thực sự để bứt phá phải là công nghệ.

“Đất nước cần công nghệ, doanh nghiệp cần công nghệ. Mà có công nghệ mới trở thành các tỷ phú, có công nghệ mới điều tiết được sản xuất. Tôi rất đam mê công nghệ, muốn đi nhanh và phát triển thì phải là công nghệ cao. Tất cả các lĩnh vực tôi đều quan tâm công nghệ và tập trung cho công nghệ cao”, ông từng trăn trở.

Không chỉ vậy, để hiện thực hóa khát vọng làm chủ tương lai năng lượng, T&T Group không chọn con đường ngắn hạn mà tập trung xây dựng một hệ sinh thái bền vững lấy công nghệ và tri thức là cốt lõi. Tập đoàn này đã dấn thân vào những hạ tầng chiến lược như tổ hợp Điện khí LNG Hải Lăng (1.500 MW), biến những vùng đất khô cằn thành các trung tâm năng lượng sạch hiện đại.

Khi được vận hành vào năm 2029, dự án sẽ biến Quảng Trị thành trung tâm năng lượng sạch lớn nhất miền Trung. T&T Group cũng tiên phong trong các lĩnh vực năng lượng mới tiềm năng như điện gió ngoài khơi, Hub khí LNG, hydrogen xanh; đầu tư nhà máy sản xuất hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS)…

Đây là bước đi chiến lược để Việt Nam không phải phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu, thậm chí, có thể tự sản xuất, làm chủ công nghệ cao và tiến tới xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Tầm nhìn đến năm 2035 của T&T Group sẽ là một hành trình đầy cảm hứng với mục tiêu đóng góp tới 16 – 20 GW công suất phát điện, tương đương khoảng 10% tổng nguồn điện toàn hệ thống.

Không xuất phát từ lợi ích kinh doanh thông thường, hành trình năng lượng của T&T Group bắt nguồn từ những trăn trở sâu sắc của doanh nhân Đỗ Quang Hiển với quốc gia. Với người đàn ông ấy, làm năng lượng sạch tuyệt đối không phải để "ăn xổi" hay tìm kiếm lợi nhuận đơn thuần mà mang theo khát vọng lớn lao kiến tạo nên những giá trị bền vững, thực chất cho cộng đồng và đất nước.

Đó là lý do vì sao ông luôn giữ quan điểm thẳng thắn với các đối tác quốc tế về việc đầu tư phải đi đôi với đóng góp lâu dài, đặc biệt là thông qua chuyển giao công nghệ và đào tạo con người.

Ông nêu quan điểm: Trong hợp tác, hai bên cần thống nhất mục tiêu chiến lược, trong đó phải bám vào tầm nhìn quốc gia; đồng thời bảo đảm 2 bên luôn giữ nguyên tắc Win – Win, đôi bên cùng có lợi. Tuy nhiên, quá trình này luôn phải kèm theo "điều kiện" phải chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực cho phía Việt Nam, để trong thời gian nhất định tự chủ về công nghệ, quản trị.

"Quan điểm của tôi là các đối tác nước ngoài khi vào Việt Nam vừa đầu tư có hiệu quả, nhưng đồng thời cũng cần đóng góp, đầu tư vào sự phát triển bền vững của Việt Nam. Không thể vào đầu tư kiếm lợi nhuận rồi rút đi, bởi như thế đất nước ta cuối cùng công nghệ không tiếp cận được, con người không được đào tạo thì Việt Nam không phát triển được. Tôi nói thẳng quan điểm này với đối tác. Ban đầu họ không thích bởi có phần bị ép, nhưng sau đó thì rất trân trọng", ông Hiển thẳng thắn.

Chính triết lý đặt Tổ quốc, công nghệ và con người lên hàng đầu đã giúp doanh nghiệp xây dựng một nền tảng nội lực vững chắc.

Từ Savan 1 tới Phước Ninh, những thành tựu của T&T Group không chỉ là kết quả kinh doanh mà là sự hiện thực hóa các cam kết chính trị và trách nhiệm quốc gia của doanh nghiệp.

“T&T Group cam kết tiếp tục tập trung nguồn lực cho các dự án xanh, số và bền vững… Với tư cách là một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, chúng tôi cam kết đồng hành lâu dài cùng Chính phủ trong việc triển khai các Nghị quyết trụ cột; sẵn sàng tham gia các chương trình thí điểm, các mô hình đổi mới, sáng tạo, trên tinh thần kỷ luật, minh bạch và chịu trách nhiệm đến cùng với những cam kết đã đưa ra”, Chủ tịch Đỗ Quang Hiển khẳng định.