Chủ tịch T&T Group Đỗ Quang Hiển: Nối mạch phồn vinh

“Chẳng có việc gì khó, chỉ là chưa tìm ra cách”

Đó không phải là một khẩu hiệu được treo trang trọng trong phòng họp, mà là chất bất biến trong cách ông Đỗ Quang Hiển, người sáng lập và Chủ tịch T&T Group, nhìn đời và xử lý mọi thách thức: từ thương trường khốc liệt đến những ngã rẽ rất đời của con người.

Sự bền bỉ, chảy âm thầm trong huyết quản người doanh nhân tuổi Dần, rồi dần dần truyền thừa thành tinh thần của T&T, một cách tự nhiên, không cần tuyên ngôn. So với hơn 30 năm trước, khi mới đặt chân vào thương trường và khoảng 9 năm trước, lúc T&T Group thực sự tập trung mạnh mẽ vào năng lượng, con tàu T&T hôm nay đã khác, cả ở tầm cao lẫn bề rộng.

Đa ngành, đa lĩnh vực, dưới tiêu chí “tận dụng cơ hội”, bầu Hiển cùng bộ máy của mình bước đi khoan thai, không phô trương, nhưng đủ chắc để khẳng định mình bằng những lựa chọn táo bạo đặt trên nền tảng chữ Tâm.

Một buổi sáng rất sớm, khi thành phố còn chưa kịp thức dậy, ở đâu đó những tổ máy điện vẫn đều đặn quay. Không ánh đèn sân khấu, không tiếng vỗ tay, chỉ là những vòng quay chính xác và bền bỉ, đủ để giữ cho đời sống không bị ngắt mạch. Với ông Hiển, năng lượng luôn bắt đầu từ những chuyển động âm thầm như thế.

Gần hai thập kỷ xây nền móng cho năng lượng sạch

Nền kinh tế cần điện. Phát triển không thể thiếu điện. Và một đời sống phồn vinh, nếu nhìn đến tận cùng, cũng không thể tách rời năng lượng. Nhưng với ông Hiển, năng lượng chưa bao giờ chỉ là những con số MW hay các biểu đồ cung - cầu vô cảm.

“Năng lượng là hạ tầng chiến lược”, ông đã nhắc đi nhắc lại trong nhiều cuộc trao đổi nội bộ. Không phải hạ tầng theo nghĩa quen thuộc của đường sá hay cầu cống, mà là hạ tầng nền, thứ quyết định nhịp thở của cả cơ thể kinh tế.

Cách nhìn ấy không đến từ sách vở, mà được hun đúc qua gần hai thập kỷ quan sát, chờ đợi. Ý tưởng tham gia lĩnh vực năng lượng đã được ông Hiển nhen lên từ rất sớm, khi điện tái tạo còn là khái niệm xa lạ và thị trường điện gần như mặc định là “địa hạt riêng” của các tập đoàn nhà nước.

Nhưng ý tưởng là một chuyện. Triển khai lại là chuyện khác.

Trong lần chia sẻ hiếm hoi với báo giới cuối năm 2021, vị doanh nhân kín tiếng này cho biết, mình đã trăn trở về hướng đi của năng lượng Việt từ 15 năm trước đó. “Từ khi T&T được thành lập, tôi được tham gia nhiều diễn đàn, hội nghị; có cơ hội tiếp xúc với nhiều tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà quản lý uy tín quốc tế. Từ những cuộc gặp này, tôi đặt ra câu hỏi: Vì sao nhiều quốc gia có cùng xuất phát như Việt Nam, nhưng lại đạt được sự phát triển cao trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, môi trường?", người sáng lập Tập đoàn T&T tự vấn.

Riêng với năng lượng, Bầu Hiển sớm nhận định: Ở Việt Nam, trước đây ưu tiên phát triển thủy điện và điện than. Đây là quy luật phát triển tất yếu mà hầu hết các quốc gia đều trải qua. Nhưng, hiện nay, các quốc gia phát triển đã chuyển đổi thẳng từ điện than, thủy điện sang năng lượng tái tạo.

“Từ đó, tôi đã có suy nghĩ Việt Nam rồi cũng sẽ đi theo xu hướng như vậy”, ông Hiển nói.

Không dừng lại ở ý tưởng, doanh nhân sinh năm 1962 nhanh chóng bắt tay vào việc chuẩn bị tâm thế, tiềm lực và chiến lược, sẵn sàng cho "bước chuyển tất yếu" trong tương lai. Ông tìm hiểu, nghiên cứu, đặt vấn đề hợp tác với các đối tác để phát triển năng lượng tái tạo. Đồng thời, doanh nghiệp của ông cũng có ý kiến với cơ quan quản lý nhà nước dần đưa năng lượng tái tạo vào quy hoạch phát triển ngành điện. Liên tục trong nhiều năm tiếp theo, bám sát chủ trương của Chính phủ, T&T đã kiên trì hoạch định chiến lược cho sân chơi khi đó vẫn còn rất mới mẻ, nhiều bỡ ngỡ.

Quá trình tích lũy và chuẩn bị nguồn lực ấy được ví như một chiếc lò xo bị dồn nén lâu ngày; để rồi thực sự bật tung vào năm 2020, khi T&T quyết định phát triển năng lượng tái tạo là một lĩnh vực kinh doanh trọng điểm của Tập đoàn.

Tầm nhìn của người không chọn lối tắt

Điện, hay rộng hơn là năng lượng, chưa bao giờ là sân chơi của những cú “đánh quả” bởi mỗi dự án điện là một cấu phần của an ninh quốc gia, gắn chặt với quy hoạch, hạ tầng vùng và ổn định xã hội.

“Làm năng lượng mà chỉ nghĩ đến lợi nhuận thì không làm được”, ông Hiển thẳng thắn.

Hai mươi năm trước, khung pháp lý cho tư nhân tham gia ngành điện còn sơ khai. Cơ chế mua bán điện mờ nhạt, quy hoạch chồng chéo và cách làm theo cửa “xin - cho” phổ biến đến xót xa. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn đi con đường chính danh, bài bản, tuân thủ luật chơi chung càng trở nên khó khăn và cũng vì thế, càng đáng giá.

Nếu phải chọn một trục xuyên suốt trong tư duy của ông Hiển, đó là công nghệ.

“Muốn đi nhanh và đi bền, phải là công nghệ cao”, ông nói. Với ông, công nghệ không chỉ là công cụ tạo hiệu quả kinh tế, mà còn là con đường ngắn nhất để một quốc gia thoát khỏi vị thế đi sau.

Bởi vậy, trong hành trình năng lượng của T&T Group, dấu ấn của các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới hiện diện rất rõ: từ Hanwha, Kogas, Kospo, SK Innovation; Erex, Marubeni, Sojitz, JPower; đến BP, Orsted hay Goldwind.

Nhưng hợp tác, theo cách của ông Hiển, không chỉ là vốn và lợi nhuận. Luôn có một điều kiện đi kèm: chuyển giao công nghệ và đào tạo con người.

“Không thể vào Việt Nam đầu tư, kiếm lợi nhuận rồi rút đi, để lại khoảng trống công nghệ”, ông nói.

Những cánh gió quay ở phút 89

Không ồn ào, T&T Group lần lượt đưa các dự án điện gió vào vận hành, từ Ninh Thuận đến Savan (Lào). Những cánh gió ấy không chỉ đóng góp từng MW điện, mà còn đánh dấu sự hiện diện thực chất của khu vực tư nhân trong lĩnh vực từng được xem là “nhạy cảm”.

Dự án Savan 1, với quy mô đầu tư khoảng 768 triệu USD, mang ý nghĩa đặc biệt. T&T đã đầu tư cả hệ thống truyền tải từ Lào về Quảng Trị. Nếu kéo tiếp được đường dây ra miền Bắc, bài toán thiếu điện sẽ có thêm một lời giải mới.

“Miền Trung không thiếu điện, nhưng miền Bắc thì thiếu rất nặng”, một cộng sự thân cận của ông Hiển phân tích. Và đó cũng là lý do ông đặc biệt “máu” với dự án này.

Năm năm trước, khi điện gió ngoài khơi được xác định là trụ cột trong Quy hoạch điện VIII, T&T bắt tay với Orsted. Nhưng hành lang pháp lý chưa hoàn thiện khiến cuộc hợp tác không đi đến đích. Khi Orsted rút lui, T&T điều chỉnh mục tiêu: LNG Hải Lăng - một lựa chọn chuyển tiếp, thực tế hơn trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng.

Có một điều rằng, chân dung bầu Hiển không chỉ được lột tả bằng những con số và dự án khô khan như nhiều hồ sơ doanh nhân khác, mà bằng những câu chuyện rất khác, rất ‘đời’ trong các bối cảnh thực tế với điều kiện vật chất tối thiểu.

Người quen nhìn ông Hiển ở những khoảnh khắc không có phòng họp - sau cánh gà hội trường, hay trên những chuyến đi thực địa - kể rằng, ông gần như quên mình là một “ông chủ lớn”. Chuyện là, trong một chuyến khảo sát đảo Hòn Khoai (Cà Mau) để xúc tiến các kế hoạch, ý tưởng đầu tư vào vùng đất này, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn đến mức người trong cuộc phải ngạc nhiên khi không có cả khăn tắm và phải ngủ giường công vụ. Ấy vậy, ông chỉ cười xòa: “Hồi xưa anh còn khổ hơn nhiều”.

Những khoảnh khắc ấy không hiếm và hiển nhiên không phải diễn, cho thấy bản ngã trầm lặng, điềm tĩnh giàu nội lực của bầu Hiển từ thương trường tới cuộc sống thường nhật.

Ít người biết ông Hiển vận hành công việc theo một công thức tưởng chừng giáo khoa: Mục tiêu - Kế hoạch - Giải pháp - Tổ chức thực hiện. Điểm then chốt nằm ở nguyên tắc chuẩn bị thật kỹ, làm thật nhanh.

Công thức hay nguyên tắc ấy, ít nhiều khởi phát từ “chất bóng đá” của bầu Hiển - người đứng sau CLB Hà Nội - bộc lộ rõ trong những quyết định khiến thị trường nhiều lần ngỡ ngàng. Một trong số đó là thương vụ Vietravel Airlines, được đặt lên bàn trong bối cảnh ngành hàng không lao đao, thua lỗ kéo dài và niềm tin nhà đầu tư xuống thấp.

Người ở cạnh ông suốt gần một thập kỷ qua vẫn nhớ y nguyên thời điểm ngay cả những cộng sự thân tín nhất cũng “không tin vào tai mình” khi ông Hiển đặt câu hỏi rất giản dị nhưng không thể trả lời: “Liệu mình có nên làm hàng không?!”

Câu hỏi ấy không đến từ một phút ngẫu hứng. Nó mở ra chuỗi quyết định dồn dập sau đó: T&T Group tiếp quản Vietravel Airlines, một lựa chọn mà nhiều người nhìn vào chỉ thấy rủi ro trước mắt.

Giống như năng lượng tái tạo giai đoạn đầu, sân chơi hàng không 7 - 8 năm trước từng khiến không ít thương hiệu lớn lao đao. Đầu tư dài hơi, thu hồi vốn mịt mờ, thậm chí có tiền lệ cay đắng khi những tập đoàn mạnh buộc phải rút lui sau nỗ lực “giải cứu” các hãng bay du lịch.

Nhưng bầu Hiển vẫn làm. Và làm theo cách của mình.

Người quen nhìn ông Hiển ở những khoảnh khắc không có phòng họp nói rằng, ông hiếm khi nhìn một dự án như một phép toán ngắn hạn. Bầu Hiển không nhìn sân bay Quảng Trị đơn thuần là một đường băng, mà khái quát như một mảnh ghép quan trọng cho tổ hợp công nghiệp - logistics - dịch vụ, có khả năng kích hoạt tăng trưởng cho cả vùng, nối dài hành lang kinh tế Đông - Tây. Xa hơn, đó là không gian cho dịch vụ hậu cần hàng không, bảo trì kỹ thuật, những mắt xích mà thị trường trong nước còn thiếu. “Cơ hội nằm ở chỗ ấy”, ông nói gọn.

Chỉ một thời gian không quá dài tham vấn cộng sự, thương vụ Vietravel Airlines được chốt. Và việc đầu tiên ông Hiển làm không phải là tái cấu trúc tài chính, mà là trả lương đầy đủ cho người lao động, một quyết định khiến nhiều người trong cuộc lặng đi.

Có người gọi đó là chữ Tâm. Nhưng chữ Tâm ấy không phải chỉ là một tuyên ngôn, mà hiện diện âm thầm trong cách ông truyền lửa cho đội ngũ, qua những câu nói quen thuộc: “Chúng ta không chỉ làm cho mình, mà còn để lại điều gì đó có ích cho xã hội, cho các thế hệ sau”.

Trong không ít lần, quyết định của người đứng đầu T&T Group được đưa ra mà không đặt lợi nhuận ngắn hạn làm tiêu chí tối thượng. Khi hành trình đủ dài, những toan tính ngắn hạn dần nhường chỗ cho một tầm nhìn rộng hơn, nơi doanh nghiệp không chỉ tồn tại, mà để lại dấu ấn tích cực cho không gian phát triển phía trước, những di sản đúng nghĩa cho nhiều thế hệ sau.

Với bầu Hiển, dường như đó không phải là sự liều lĩnh kiểu Don Quixote lao mình vào cối xay gió. Đó là lựa chọn bản lĩnh của một người quen những trận đấu dài hơi dựa trên tầm nhìn đủ xa và kiến thức đổi mới từng ngày, từng giờ.

Người đã quen làm việc cùng ông Hiển trong những thời khắc căng nhất ví von chủ tịch T&T Group là người đàn ông của phút 89 trong những trận cầu căng thẳng. Bởi, càng gần “phút 89”, khoảnh khắc thường kịch tích nhất trong trận đấu khiến nhiều người không đủ bình tĩnh dẫn tới nôn nóng hoặc buông xuôi vì kết quả đã gần như ấn định, thì ông càng tỉnh táo.

Việc càng khó, thậm chí tưởng chừng bất khả thi thì càng kích thích cả tinh thần lẫn sức mạnh của thuyền trưởng T&T Group. “Thực hiện được những việc ‘khó như lên trời’ giống như giúp tăng nồng độ adrenaline trong máu bầu Hiển và đó là lúc cảm xúc thăng hoa bùng nổ nhất, hạnh phúc phúc nhất của ông”, đúc kết từ chính cộng sự đã và đang đi cùng ông suốt hàng chục năm nay đã đặc tả thật sự ‘đắt’ chân dung một bầu Hiển giàu sức chiến đấu với năng lượng tưởng chừng vô hạn và xa hơn là góp phần cấu thành nên nguồn nội lực mang tính bền vững cho con tàu T&T Group.

Có lẽ chính tinh thần ấy đã giữ ông ở lại với những lĩnh vực khó nhất: năng lượng, hạ tầng, hàng không - nơi không có chỗ cho sự nông nổi và đòi hỏi bền bỉ, luôn luôn đổi mới để vượt qua chính giới hạn thông thường.

Vĩ thanh

Khi Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng, vai trò của khu vực tư nhân ngày càng rõ nét. Nhưng với ông Đỗ Quang Hiển, đó không chỉ là cơ hội kinh doanh. “Năng lượng không phải câu chuyện của một doanh nghiệp, mà là câu chuyện của quốc gia”.

Áp lực không làm ông chùn lại, mà giống như nhiên liệu khiến mọi quyết định trở nên dứt khoát hơn lúc nào.

Với ông Hiển, phồn vinh không chỉ là giàu có vật chất mà còn đến từ hạnh phúc, viên mãn nơi sâu nhất mỗi con người. Năm 2025, ông đưa hàng trăm cán bộ nhân viên đi Bhutan - quốc gia hạnh phúc - để cảm nhận một thước đo khác của phát triển. Chuyến đi ấy đắt lắm, nhưng ông vẫn quyết. Bởi với vị doanh nhân tuổi Dần, hạnh phúc tinh thần là một phần không thể thiếu của giá trị bền vững và như bệ đỡ vững chãi cho phồn vinh.

Trong cái rét cuối đông, khi Xuân đang chạm ngõ, những tổ máy vẫn quay. Lặng lẽ, chính xác, bền bỉ. Giống như con đường mà ông Đỗ Quang Hiển và T&T Group đã chọn: gieo điện cho hôm nay, để giữ mạch phồn vinh cho nhiều thế hệ mai sau.

Bài viết đăng trên Đặc san TheLEADER với chủ đề KIẾN TẠO PHỒN VINH xuất bản tháng 1/2026. Đặc san dày 192 trang, gồm 3 phần: Đường tới phồn vinh; Tiên phong kiến tạo và Sống phồn vinh.
Để đặt mua Đặc san, xin liên hệ:
Tòa soạn thường trực: Tầng 2, tòa nhà số 5 ngõ 535 Kim Mã, phường Giảng Võ, Hà Nội.
Điện thoại: (024) 6687 6808 - Hotline: 08887 08817
Văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ: Lầu 2, tòa nhà VNO, số 29 Huỳnh Văn Bánh, phường Phú Nhuận, TP.HCM Điện thoại: 08867 08817