ACB sử dụng sai mục đích hàng nghìn tỷ đồng tiền trái phiếu

Thiếu trách nhiệm trong quản lý vốn từ phát hành trái phiếu

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách pháp luật trong phát hành và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Trong số các tổ chức phát hành được thanh tra, có 5 ngân hàng thương mại cổ phần. Mục đích phát hành chủ yếu nhằm tăng quy mô vốn, bổ sung vốn cấp 2, phục vụ khách hàng và nhu cầu cấp tín dụng.

Đối với Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), cơ quan thanh tra cho biết một số mã trái phiếu doanh nghiệp được phát hành và sử dụng chưa hoàn toàn đúng với mục đích nêu trong phương án phát hành.

Cụ thể, hai lô trái phiếu là TPACB2018/10Y phát hành ngày 19/12/2018 với giá trị 2.200 tỷ đồng, và ACB.2019.04 phát hành ngày 6/12/2019 với giá trị 1.500 tỷ đồng, đều có chung một mục đích "phục vụ nhu cầu cấp tín dụng trung và dài hạn".

Tuy nhiên, thực tế giải ngân lại khác. Kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng cho thấy, chỉ một ngày sau khi lô trái phiếu đầu tiên được phát hành, dòng tiền đã được sử dụng cho cả các khoản vay ngắn hạn.

Trong hai ngày 20 và 21/12/2018, ACB đã giải ngân tổng cộng 2.664 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong số tiền này, chỉ có 276 tỷ đồng được dùng cho vay trung và dài hạn, đúng với mục đích cam kết. Phần còn lại, lên tới 2.388 tỷ đồng, đã được dùng để cấp các khoản tín dụng ngắn hạn.

Lỗ hổng mang tính hệ thống?

Vấn đề không chỉ dừng lại ở việc dùng tiền sai mục đích. Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra một lỗ hổng mang tính hệ thống trong cách quản lý vốn của các ngân hàng, bao gồm cả ACB. Theo kết luận, các ngân hàng đã không thực hiện trách nhiệm quản lý vốn từ phát hành trái phiếu theo quy định.

Điều này bắt nguồn từ việc các tổ chức tín dụng không thể phân định chính xác số liệu về việc sử dụng số tiền thu được từ trái phiếu riêng lẻ cho từng khoản vay, từng khách hàng cụ thể.

Nguyên do là toàn bộ tiền thu được từ phát hành trái phiếu không theo dõi riêng mà hòa chung vào nguồn vốn kinh doanh của ngân hàng để từ đó giải ngân cho cá nhân, tổ chức vay vốn.

Trong khi đó, các hoạt động kinh doanh của ngân hàng diễn ra liên tục và đan xen nên các ngân hàng không theo dõi riêng, cụ thể từng khách hàng vay vốn từ nguồn tiền thu được từ phát hành trái phiếu.

Về phần mình, ACB đã phản hồi để làm rõ các vấn đề liên quan. Theo lý giải của ngân hàng, do số liệu báo cáo tại một số thời điểm chưa trùng khớp về thời gian và có bao gồm cả các khoản vay ngắn hạn.

Phía ACB xác nhận rằng hai lô trái phiếu nói trên có mục đích sử dụng vốn được nêu rõ trong phương án phát hành là để cho vay trung và dài hạn. Ngân hàng cho biết, sau khi nhận được yêu cầu từ cơ quan chức năng về việc rà soát và khắc phục các nội dung liên quan đến sự chênh lệch số liệu này, họ đã ngay lập tức tuân thủ.

ACB khẳng định đã hoàn tất toàn bộ việc điều chỉnh và gửi báo cáo khắc phục lên cơ quan chức năng vào ngày 24/9/2025, đúng theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ.

Trong thông cáo của mình, ACB nhấn mạnh rằng ngân hàng luôn tuân thủ các chuẩn mực quản trị, đề cao sự minh bạch tài chính và duy trì hoạt động ổn định, bền vững. Ngân hàng cũng tái khẳng định cam kết bảo vệ quyền lợi của cổ đông, nhà đầu tư và khách hàng.

Quý trước đó, ngân hàng báo lãi trước thuế 6.093 tỷ đồng, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 10.690 tỷ đồng, tăng nhẹ 2% và giúp ngân hàng hoàn thành gần 47% kế hoạch lợi nhuận cả năm.