ADB chỉ rõ nguy cơ lớn đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Báo cáo Triển vọng Phát triển Châu Á 2018 (ADO) của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) cũng dự báo lạm phát sẽ đạt mức trung bình 3,7% trong năm nay và đạt tới 4,0% trong năm 2019 do sự gia tăng cầu nội địa và giá cả hàng hóa toàn cầu.

Ông Eric Sidgwick, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam nhận định, nhờ được hỗ trợ bởi năng lực quản ký kinh tế vĩ mô, tăng trưởng kinh tế sẽ bứt phá trong năm 2018, nhờ đó Việt Nam sẽ trở thành một trong những quốc gia tăng trưởng nhanh nhất của khu vực.

“Tăng trưởng kinh tế cao của Việt Nam sẽ được dẫn dắt bởi sự mở rộng mạnh mẽ lĩnh vực chế tạo và xuất khẩu, gia tăng tiêu dùng nội địa, dòng vốn đầu tư dồi dào của các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, cũng như cải thiện lĩnh vực nông nghiệp”, lãnh đạo ADB nhìn nhận. 

Ông Sidgwick lưu ý sự tăng cường nỗ lực thu ngân sách trên mọi lĩnh vực của Chính phủ trong năm 2017 đã giúp kéo giảm nợ công xuống còn 61,3% GDP vào cuối năm 2017, từ 63,6% trong năm ngoái. 

Sự củng cố tài khóa cùng với lạm phát ở mức thấp sẽ tạo điều kiện tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô. 

Tuy nhiên, lãnh đạo ADB khuyến nghị rằng Việt Nam không nên cố chạy theo mục tiêu quá cao mà quên đi chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng.

Ông Aaron Batten, Chuyên gia cao cấp kinh tế quốc gia của ADB cho rằng, những kết quả Việt Nam đã đạt được trong năm 2017 sẽ tiếp đà cho sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam trong năm 2018.

Đại diện ADB nhìn nhận triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ có thể đạt được nhờ vào sự hội tụ của các động lực tăng trưởng kinh tế vào cùng một thời điểm. 

Trong đó, động lực dẫn dắt tăng trưởng là gia tăng xuất khẩu, tiêu dùng nội địa và đầu tư đặc biệt là FDI, môi trường làm việc kinh doanh được cải thiện và ngành nông nghiệp hoạt động mạnh mẽ hơn sau một thời gian dài kìm hãm sự phát triển kinh tế.

Tuy nhiên ADB cho rằng đây cũng là lý do khiến cho tăng trưởng của Việt Nam sẽ khó có thể duy trì ở mức cao trong năm 2019 như năm nay và được dự báo giảm xuống còn 6,8% vì có được sự hội tụ tất cả các yếu tố này vào cùng một thời điểm là rất khó.

Hai thách thức chính 

ADB nhìn nhận, thiếu hụt nhân lực chất lượng cao và bảo hộ thương mại gia tăng là những thách thức chính đối với Việt Nam.

Mặc dù đánh giá cao tiềm năng tăng trưởng vững chắc của Việt Nam, ADB cũng lưu ý một số nguy cơ lớn đối với triển vọng này gồm cả sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ thương mại toàn cầu.

Kim ngạch thương mại hàng năm của Việt Nam hiện vượt mức 185% GPD, khiến Việt Nam trở thành nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại cao thứ hai ở Đông Nam Á, sau Singapore. 

Bên cạnh đó, Việt Nam không chỉ phụ thuộc về thương mại mà còn có tính liên kết cao với các thị trường Mỹ và Trung Quốc; do đó, ADB cho rằng chỉ một sự cố nghiêm trọng trong thương mại giữa hai quốc gia này sẽ có thể dẫn tới những tác động lan tỏa đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu.

Một thách thức lớn khác mà Việt Nam phải kịp thời giải quyết là vấn đề về nhân lực vì đây là một trong những động lực chính thu hút nguồn vốn FDI và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Batten, dân số Việt Nam đã bắt đầu già đi dẫn đến những trở ngại trong huy động nguồn lao động trẻ; và việc thiếu lao động có kỹ năng sẽ là trở ngại rất lớn trong đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Hiện nay có khoảng 70% - 80% ứng viên cho các vị trí quản lý và kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu.

Ông Sidgwick cho biết trong thập niên vừa qua, Việt Nam đã có thể huy động nguồn cung lớn nhân lực trẻ, được đào tạo để thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực chế tạo cần nhiều lao động.

“Tuy nhiên, khi nền kinh tế Việt Nam dần trở nên phức tạp hơn, khoảng cách giữa trình độ của người lao động và nhu cầu của doanh nghiệp ngày càng lớn hơn. Nếu không được khắc phục, sự thiếu hụt kỹ năng này có thể trở thành rào cản lớn đối với những tham vọng phát triển của Việt Nam,” ông Sidgwick bổ sung.

Do đó, đại diện ADB cho rằng Việt Nam cần thu hẹp sự thiếu hụt kỹ năng lao động này bằng cách ưu tiên cho ba nhóm sáng kiến nhằm tăng cường hiệu quả các trường đại học và hệ thống trường dạy nghề bao gồm: mở rộng tiếp cận, cải thiện chất lượng, và tinh giản quản trị.

"Một trong các cơ chế quan trọng là các cơ sở đào tạo cần hợp tác mạnh mẽ hơn với khu vực tư nhân trong các quá trình này để có thể đáp ứng được nhu cầu rất cao về nguồn nhân lực chất lượng cao ở thời điểm hiện tại cũng như trong tương lai", ông Aaron Batten cho biết.