Ba bài học của Chủ tịch đại học Fulbright mùa Covid

Với bà Đàm Thu Thuỷ, Chủ tịch đại học Fulbright, đại dịch Covid-19 đã mang lại cho con người một hình dung sắc nét về cách mà một biến cố có thể tác động sâu sắc đến cuộc đời của từng cá nhân, tổ chức. Cuộc khủng hoảng do Covid-19 mang lại ảnh hưởng tới hướng đi của một doanh nghiệp, cộng đồng và rộng hơn là một đất nước.

“Không một ai thoát khỏi cơn bão tàn khốc này dù dư chấn của nó có thể ở những mức độ khác nhau đối với mỗi cá nhân, mỗi tổ chức”, bà Thuỷ nhận định trong chương trình Én Xanh 2021.

Đáng chú ý, với các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực tạo tác động xã hội, những khó khăn càng nhân lên gấp bội bởi hành trình họ lựa chọn vốn dĩ đã có vô vàn thử thách và cộng đồng mà họ đang phụng sự vốn dĩ luôn dễ bị tổn thương.

Dù vậy, bà Thuỷ tin rằng thảm kịch khủng khiếp này vẫn có thể đem lại niềm hi vọng lâu dài vào tương lai. Trong đó, chính các doanh nghiệp tạo tác động xã hội là một phần lý do cho sự lạc quan này.

Tham gia ban đánh giá chương trình Én Xanh 2021, bà Thuỷ ấn tượng sâu sắc với hành trình “vượt bão” của từng doanh nghiệp, tổ chức tham gia chương trình. Trong hai năm liền, họ đã bị đặt trước những lựa chọn sống còn khi dòng tiền cạn kiệt, nguồn cung ứng bị đứt gãy, thị trường bị thu hẹp…

Dù vậy, tinh thần kiên cường với những nỗ lực bền bỉ cùng sự kiên tâm trên con đường phát triển bền vững đã chọn ngay từ đầu đã giúp họ vượt qua nghịch cảnh, thích ứng với bối cảnh mới và thậm chí có cơ hội vươn lên.

Là một người sinh ra và lớn lên trong thời chiến tranh, thế hệ chứng kiến và trải nghiệm nhiều thăng trầm lịch sử, bà Thuỷ luôn tin rằng, mỗi biến cố xảy ra trong cuộc sống vốn dĩ biến động khôn lường đều mang theo những bài học đắt giá và cả cơ hội lớn lao để mỗi cá nhân, mỗi tổ chức, mỗi cộng đồng thay đổi, không chỉ vì áp lực sinh tồn, mà còn để hướng tới những điều tốt đẹp hơn – như bản chất hướng thiện của con người.

Hai năm Covid đã khiến cho bức tranh về một thế giới VUCA đang tồn tại trở nên sắc nét. Thế giới ngày càng biến động, không chắc chắn, phức tạp và mơ hồ hơn bao giờ hết. Những điều con người tin là đúng của ngày hôm nay, ngày mai đã có thể không còn đúng nữa. Những cách làm mà con người đang theo đuổi và tạm gặt hái được thành công có thể ngày mai đã trở nên lạc hậu và bị đào thải.

Từ những gì đã trải nghiệm cùng đại học Fulbright Việt Nam, một trường đại học startup đầu tiên của Việt Nam theo đuổi mô hình giáo dục khai phóng, hay từ chính câu chuyện của các doanh nghiệp xã hội, bà Thuỷ tin rằng, hơn lúc nào hết, tâm thế “sẵn sàng cho mọi biến động” phải là điểm xuất phát cho hành trình đầy khó khăn trong thế giới VUCA này.

“Chỉ khi chấp nhận sự biến động như một điều đương nhiên của thế giới chúng ta đang sống, và sẵn sàng cho những thay đổi buộc phải đến, chúng ta mới có thể trui rèn cho mình tính bền bỉ để thích ứng với hoàn cảnh và khả năng xoay sở linh hoạt trước những biến cố bất ngờ”, bà Thuỷ nói.

Bài học thứ hai vị lãnh đạo đại học Fulbright nhấn mạnh, đặc biệt với các doanh nghiệp tạo tác động, là sự tập trung, kiên định với sứ mệnh đã chọn, với những giá trị cốt lõi đã tin tưởng và vun đắp từ những ngày đầu.

Cho dù đó là tăng khả năng tiếp cận tài chính cho những cộng động ít được quan tâm, mở rộng cơ hội giáo dục cho những nhóm người yếu thế, bảo tồn và bảo vệ môi trường, hay hơn thế nữa, mục đích các doanh nghiệp theo đuổi và những giá trị mà người lãnh đạo hết lòng trân quý sẽ là chiếc la bàn giúp doanh nghiệp tìm ra hướng đi trong cơn bão.

Bài học thứ ba không kém phần quan trọng được bà Thuỷ nhấn mạnh là “một cánh én nhỏ không làm nên mùa xuân” nhưng nỗ lực của “nhiều cánh én” sẽ tạo ra những thay đổi có ý nghĩa.

Dẫu rằng, môi trường hoạt động của các doanh nghiệp tạo tác động xã hội còn quá nhiều rào cản; dẫu rằng, ở Việt Nam còn chưa thực sự phát triển một hệ sinh thái ươm dưỡng cho những doanh nghiệp tạo tác động xã hội, bao gồm các hỗ trợ về tiếp cận nguồn vốn, tiếp cận thị trường và các ưu đãi về cơ chế chính sách… nhưng nếu hướng tới những điều tốt đẹp cho cộng đồng, các doanh nghiệp sẽ luôn nhận được sự giúp đỡ khi cần.

“Rõ ràng, nếu chúng ta có thể không ngừng thúc đẩy xã hội nhận ra tầm quan trọng của những công việc hướng tới tạo tác động và lợi ích cho xã hội, nếu chúng ta có thể tạo động lực bằng những nỗ lực của mình mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi năm, chúng ta sẽ kiến tạo nên một cộng đồng tương trợ lẫn nhau và ngày càng mạnh mẽ. Hơn lúc nào hết, sự kết nối với cộng đồng sẽ là điểm tựa để mỗi chúng ta vượt bão bình an”, Chủ tịch đại học Fulbright nhận định.