Đánh thuế căn nhà thứ hai không thể chống đầu cơ bất động sản

Không thể áp dụng kinh nghiệm từ Singapore

Tại buổi Tọa đàm trực tuyến "Hai kịch bản từ việc đánh thuế sở hữu nhà ở thứ hai" báo Diễn đàn doanh nghiệp tổ chức, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết, các sách thuế, phí khi đưa vào thực tiễn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bất động sản mà còn tác động đến rất nhiều thị trường khác. 

Việc đánh thuế căn nhà thứ hai sẽ giúp làm tăng ngân sách nhà nước, đảm bảo việc điều tiết thị trường. Trong trường hợp nếu thị trường bất động sản tăng trưởng quá nóng, việc tăng thuế sẽ giúp hạ nhiệt thị trường. 

 Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, thị trường bất động sản của Việt Nam đang vừa trải qua một thời kỳ khủng hoảng, mới phục hồi, trong thời điểm hiện tại, nếu nhà nước tiếp tục ban hành một sắc thuế mới, chắc chắn thị trường sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Bài học từ năm 2009, khi nhà nước siết chặt cho vay bất động sản, ngay lập tức thị trường rơi vào khủng hoảng, kéo theo đó là nợ xấu, nhiều doanh nghiệp phá sản, các ngành sản xuất khác như vật liệu xây dựng, dịch vụ bị đình trệ. Chính vì vậy, những sắc thuế đưa ra trong thời điểm này cần hết sức thận trọng.

Thuế tài sản tại các nước khác đánh trên khả năng sinh lời của tài sản đó chứ không phải đánh trên giá trị của tài sản. Lấy ví dụ như nhà trong phố cổ cho thuê rất cao nhưng giá nhà không có giá trị nhiều do tuổi thọ đã hơn 100 năm. Vì vậy, việc đánh thuế tài sản rất phức tạp.

"Bên cạnh đó, nếu nói là chống đầu cơ thì việc đánh thuế tài sản không thể chống đầu cơ bởi những người đầu cơ họ mua nhà xong rồi bán luôn không để lâu dài", ông Hà nhận định.

Về vấn đề này, ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội cũng cho rằng, Singapore đánh thuế nhà ở thứ hai với người dân trong nước từ 3 - 10%, với người nước ngoài là 10 - 15% bởi quá nhiều người nhập cư vào nước này. Từ đó, dẫn dến cung không đủ cầu. Chính phủ buộc phải đưa ra chính sách thuế để cân bằng thị trường. 

Mục đích đánh thuế bất động sản thứ hai là khi cung và cầu chưa gặp nhau, thị trường phát triển quá nóng, cần áp dụng chính sách thuế để cân bằng. Tuy nhiên, tại Việt Nam lại ngược lại, cung cầu trên thị trường đang phát triển lành mạnh. Do đó, khó có thể áp dụng lý thuyết của các nước khác vào Việt Nam. 

Mặt khác, nhu cầu mua nhà của người nước ngoài hiện đang rất cao, số lượng nhà đầu tư nước ngoài mua nhà tại Việt Nam chưa nhiều. Đây là thời điểm nhà nước cần khuyến khích người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam chứ không phải đưa ra các chính sách làm giảm sự quan tâm của họ đối với bất động sản Việt, ông Matthew Powell nhận định.

"Giết chết" bất động sản cho thuê

Nhìn nhận ở góc độ khác, ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình cho rằng :"Nếu đánh thuế nhà ở thứ hai sẽ giết chết thị trường nhà cho thuê". 

Nguyên nhân được ông Hải đưa ra là khi người mua nhà thứ hai bị đánh thuế, họ sẽ đẩy tiền thuế này vào giá cho thuê nhà. Việc này đồng nghĩa với người ở nhà thuê sẽ phải chịu giá cao hơn, gây khó khăn cho họ bởi phần lớn những người thuê nhà thường là người có thu nhập thấp.

Việc thu thuế của Nhà nước nên theo hướng thu tiền sử dụng hạ tầng và tiện ích công cộng của người dân. Mức thuế ở nông thôn thấp hơn tại thành phố do chất lượng cuộc sống thấp hơn. Bên cạnh đó, việc thu thuế cần tạo được sự công bằng cho người dân. Đối với trường hợp người dân có tài sản nhưng không khai thác để bỏ hoang gây lãng phí cần thu thuế thật nặng.

Ngược lại, nếu người dân sử dụng thì phải đóng thuế dịch vụ sử dụng tiện ích công cộng cho nhà nước. Từ đó, nhà nước mới có nguồn lực tiếp tục chỉnh trang và phát triển đô thị và chăm lo cho cuộc sống của người dân được tốt hơn.

"Đây là thuế cho tất cả các loại bất động sản chứ không phải chỉ trên bất động sản thứ hai. Nếu chỉ đánh thuế căn nhà thứ hai là bất hợp lý, bất công, không công bằng đối với người mua nhà trên thị trường bất động sản", ông Hải nhấn mạnh.

Cũng theo ông Hải, cần thiết đánh thuế tài sản trên đất nhưng tại thời điểm này là chưa phù hợp. Đối với thị trường bất động sản, cần có lộ trình để doanh nghiệp chuẩn bị và sẵn sàng tiếp nhận thực hiện chính sách đó cho phù hợp, ông Hải khẳng định.

Về tác động của việc đánh thuế căn nhà thứ hai đối với thị trường bất động sản cho thuê, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cũng cho rằng, hiện nay tại các nước phát triển như Đức Pháp, thị trường nhà ở cho thuê chiếm 70% quỹ nhà. Tuy nhiên, con số này ở Việt Nam chỉ là 10%.

Người mua nhà có tiền đầu tư bất động sản để cho thuê lại, Chính phủ cần có giải pháp hỗ trợ họ để tăng thị phần nhà ở cho thuê. Đó mới là giải pháp quan trọng thay vì chúng ta tăng thuế cao khiến họ không cho thuê nữa. Như vậy, Nhà nước đương nhiên mất thuế từ việc cho thuê nhà, ông Hà chia sẻ.