Đổi mới tư duy trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII trình Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, toàn diện, đạt nhiều kết quả rất quan trọng, niềm tin của nhân dân được củng cố, kỷ cương được tăng cường.

Văn kiện Đại hội XIV cũng tiếp tục đề cao tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; nhấn mạnh yêu cầu giữ gìn kỷ luật của Đảng, kỷ cương phép nước; kiên trì phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng xã hội kỷ cương, lành mạnh, văn minh, an ninh, an sinh, an toàn, phát triển.

Nhân dịp Đại hội XIV của Đảng, đồng chí Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban thường trực Ban Nội chính Trung ương đã có cuộc trao đổi với báo chí về kết quả nổi bật trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng cũng như các yêu cầu, nhiệm vụ công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn tới.

Thưa đồng chí Lê Minh Trí, xin đồng chí cho biết kết quả nổi bật trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng?

Đồng chí Lê Minh Trí: Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực dưới sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Tổng Bí thư đứng đầu tiếp tục được lãnh đạo, chỉ đạo kiên quyết, kiên trì, toàn diện, bài bản, có bước đột phá lớn, đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, đẩy lùi, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh. Có thể thấy, công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được Nhân dân tin tưởng, đồng tình ủng hộ và đã trở thành một phong trào mạnh mẽ; đến nay không chỉ ở cấp Trung ương mà nhiều địa phương cũng làm tốt.

Kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và kiểm soát quyền lực ngày càng được tăng cường, đã xử lý đồng bộ cả kỷ luật Đảng, kỷ luật hành chính Nhà nước, xử lý hình sự. Đã phát hiện, xử lý nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có quy mô rất lớn cả về số đối tượng vi phạm, hậu quả thiệt hại và tính chất đặc biệt nghiêm trọng, chưa có tiền lệ, có tổ chức đan xen theo kiểu “hệ sinh thái”, hoạt động khép kín trong ngân hàng, công ty chứng khoán, định giá, công chứng tư với hệ thống hàng trăm công ty con ở trong và ngoài nước nhằm thao túng cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, đấu giá, đấu thầu, tác động vào cơ chế phân bổ ngân sách, nguồn lực đầu tư công và lợi dụng tình hình dịch bệnh để tham nhũng, tiêu cực.

Kết quả thu hồi tài sản nhà nước bị chiếm đoạt, bị thất thoát ngày càng tốt hơn, nhanh hơn. Và công tác phối hợp của cơ quan kiểm tra Đảng với các cơ quan tố tụng và giữa các cơ quan tố tụng cả cấp trung ương và địa phương ngày càng chặt chẽ tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là điểm nhấn đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong nhiệm kỳ qua.

Vậy đâu là các yêu cầu, nhiệm vụ công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIV và thời gian tới, thưa đồng chí?

Đồng chí Lê Minh Trí: Thời gian tới, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải thực hiện được những mục tiêu, yêu cầu mà Đại hội XIV đặt ra mà trước hết phải tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng và người đứng đầu các cấp, các ngành; giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đảm bảo vừa xử lý nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục và phải đáp ứng được yêu cầu quan trọng nhất là phục vụ phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế trong nhiều năm tới.

Để làm được điều đó, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức, cách nghĩ, cách làm; phải gắn với tiếp tục hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật đảm bảo tính đồng nhất, đồng bộ, bám sát thực tiễn, yêu cầu của Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật và phải tập trung nghiên cứu, xác định các điều kiện, tiêu chí cụ thể, cách làm để thực thi hiệu quả những quan điểm, yêu cầu của Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân nhằm phát huy nguồn lực to lớn này để phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là những dự án đầu tư có liên quan đến đất đai nhằm khơi thông nguồn lực. Phải kịp thời bịt những lỗ hổng, sơ hở trong quy định pháp luật, không để kẻ xấu lợi dụng, tham nhũng và sửa đổi, bổ sung kịp thời những quy định pháp luật gây cản trở hoặc không khả thi trong thực tiễn, tháo gỡ những điểm nghẽn trong cơ cấu của nền kinh tế tạo hành lang pháp lý và động lực phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Bên cạnh đó, phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa trong công tác này và nhất là phòng chống lãng phí trong tình hình hiện nay. Trong đó coi trọng việc triển khai chế định Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự, vụ án hành chính để bảo vệ lợi ích công, lợi ích nhà nước; khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả, hợp tác trong xử lý sai phạm và coi đây là tiêu chí, điều kiện để xem xét hình thức, mức độ xử lý phù hợp; tăng phòng ngừa, xử lý sớm vi phạm, giảm xử lý hình sự, góp phần thu hồi tài sản thất thoát, thiệt hại tốt hơn.

Tăng cường tính công khai, minh bạch trong đời sống xã hội, xây dựng lộ trình phù hợp để hoàn thiện hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt và mở rộng diện đối tượng kiểm soát tài sản trong toàn xã hội. Tiếp tục hoàn thiện các thiết chế phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để bảo đảm không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, hoạt động thật sự hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả từ Trung ương tới địa phương. Đồng thời, nghiên cứu, xây dựng và ban hành chính sách, pháp luật quy định khuyến khích và bảo vệ người đổi mới sáng tạo, kiến tạo phát triển, có quy định, hành lang pháp lý an toàn, hạn chế rủi ro đối với người thực hiện và có chế tài với người cố tình né trách nhiệm, không thực hiện chức trách, nhiệm vụ.

Làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đồng thời phải làm tốt công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong các cơ quan trực tiếp làm công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để xứng đáng là cơ quan “liêm chính của liêm chính”.

Trân trọng cảm ơn đồng chí!