Tiêu điểm
‘Khởi nghiệp ở Việt Nam chỉ mới có Start mà chưa có Up’
Theo ông Nguyễn Duy Hiếu, Giám đốc Quỹ Khởi nghiệp Doanh nghiệp khoa học và công nghệ Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt đang chứa đựng yếu tố sao chép nhiều hơn là đổi mới sáng tạo

Lãnh đạo Giám đốc Quỹ Khởi nghiệp Doanh nghiệp khoa học và công nghệ Việt Nam (SVF) cho rằng, đa số doanh nghiệp được gọi là khởi nghiệp ở Việt Nam vẫn đang ở quy mô vừa và nhỏ do chưa có công nghệ và chưa có khả năng bùng nổ.
Khởi nghiệp hay còn gọi là startup cần sự bùng nổ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên tư duy về khởi nghiệp hiện nay của nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chỉ theo kiểu lối mòn như trồng cây gì, nuôi con gì kể cả ở Hà Nội và TP. HCM là những nơi hoạt động khởi nghiệp diễn ra rất sôi động.
Nhiều doanh nghiệp Việt đang chứa đựng yếu tố sao chép nhiều hơn là đổi mới sáng tạo; họ thường có xu hướng đi tìm các mô hình kinh doanh đã được chứng minh là thành công ở các quốc gia khác, đưa về và cắt gọt cho phù hợp với Việt Nam.
Mặc dù có mang lại những kết quả nhất định nhưng đó vẫn chỉ là ‘copy, paste’ chứ không phải là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hay phá vỡ. Những doanh nghiệp bắt chước startup nước ngoài có thể thành công ở giai đoạn đầu nhưng về lâu dài thì sẽ tụt hậu.
Đặc biệt trong quá trình hội nhập, khi các doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào thị trường trong nước, doanh nghiệp khởi nghiệp đó sẽ không thể cạnh tranh và dần mất đi thị trường bởi lẽ các doanh nghiệp nước ngoài đã có thời gian dài phát triển, mạng lưới quan hệ và đối tác rộng khắp.
“Chúng ta đang ở một giai đoạn quá sớm khi nhiều người đang đổ dồn đi khởi nghiệp nhưng lại chưa thực sự hiểu đúng thế nào là khởi nghiệp. Do đó, những chương trình nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong tư duy của mỗi người là hết sức quan trọng. Nếu không có bước này, khởi nghiệp sáng tạo cuối cùng vẫn chỉ là mô phỏng, bắt chước và sao chép”, lãnh đạo SVF khẳng định.
Lấy kinh nghiệm từ Thụy Sỹ, ông Hiếu chỉ ra 3 yếu tố cốt lõi để được đánh giá là một doanh nghiệp khởi nghiệp thành công.
Thứ nhất, đứng sau một doanh nghiệp khởi nghiệp thành công là một người lãnh đạo trưởng thành có khả năng học hỏi, khả năng vấp ngã. Thứ hai là yếu tố công nghệ kỹ thuật, tiêu chí làm nên sức mạnh của startup và thứ ba là mô hình kinh doanh.
Theo đó, nếu như yếu tố công nghệ làm nên sức sống của một cái cây thì mô hình kinh doanh được xem như là phương thức trồng. Tuy nhiên ở Việt Nam hiện tại vẫn đang lẫn lộn hai yếu tố này, cho rằng mô hình kinh doanh là một dạng công nghệ mềm.
Để các doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, bền vững, ông Hiếu chỉ ra điều quan trọng nhất là cần bắt chước các nhà khởi nghiệp đã thành công ở nước ngoài trong việc tạo ra một môi trường sáng tạo và trải nghiệm.
Ở một góc độ khác, luật sư Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch LP Group cho rằng, tạo dựng một hành lang pháp lý rõ ràng và vững chắc là điểm nhấn và điểm ưu tiên để tạo một môi trường khởi nghiệp tốt, khuyến khích đầu tư vào các startup đặc biệt trong bối cảnh thị trường mới nổi đang thiếu vắng nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp tốt và có khả năng tăng trưởng mạnh.

Theo ông Lộc, hiện nay, Việt Nam đã có Luật hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nghị định 38/2018/NĐ-CP về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và Nghị định 39/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tuy nhiên cần xem xét đã đáp ứng được yêu cầu của thị trường hay chưa.
Chẳng hạn, đối với việc đầu tư vào startup được quy định trong khoản 3 điều 18 của Luật hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các nhà đầu tư sẽ được miễn giảm thuế trong một giai đoạn nhất định.
Tuy nhiên, 2 Nghị định của Chính phủ ra đời chưa đề cập các văn bản thuế, như vậy câu hỏi được đặt ra là đến bao giờ các doanh nghiệp đầu tư vào các doanh nghiệp khởi nghiệp mới được hưởng lợi.
Một ví dụ khác là tại khoản 3 điều 5 của Danh mục và hoạt động đầu tư của quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo có ghi đầu tư không quá 50% vốn điều lệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo sau khi nhận đầu tư. Lãnh đạo LP Group cho rằng điều này sẽ gây ra một sự mơ hồ, không rõ ràng và quá nhập nhằng.
Bên cạnh đó, với quy định nhà đầu tư không được sử dụng vốn vay để góp vốn thành lập quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, luật sư Lộc cho rằng giới hạn này là không cần thiết. Vì điều này vô hình chung sẽ trở thành một rào cản trong việc đầu tư vào các startup.
"Các văn bản luật sắp tới được ban hành cần tạo một hành lang pháp lý thuận lợi để thu hút các tổ chức tài chính, các nhà đầu tư thiên thần tham gia vào quá trình đầu tư vào các startup", ông Nguyễn Văn Lộc nhìn nhận.
Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), cần tạo một hệ sinh thái khởi nghiệp tốt cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong việc cung cấp nguồn vốn - ‘bầu sữa’ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.
Trong vấn đề này, ông Lộc đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội cũng như các doanh nghiệp lớn đi trước, đã thành công; bởi lẽ đầu tư 1 đồng cho khởi nghiệp có thể tạo ra hàng trăm đồng để đầu tư cho các mục tiêu xã hội khác.
“Vốn đầu tư cho khởi nghiệp không chỉ là vốn tài chính mà còn là vốn xã hội trong đó có mạng lưới kết nối từ các doanh nghiệp đã thành công, đi trước, dẫn đầu. Các doanh nghiệp này cần đặt các nhà khởi nghiệp trên vai mình”, Chủ tịch VCCI cho biết.
Chủ tịch VCCI đề xuất lập mạng lưới khởi nghiệp khu vực GMS
Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc đề xuất nghiên cứu triển khai chương trình kết nối hệ thống cáp quang siêu tốc, dỡ bỏ phí điện thoại roaming, thành lập hiệp hội hợp tác xử lý các vấn đề về an ninh mạng giữa các quốc gia GMS.
'Nữ tướng vàng bạc' Cao Thị Ngọc Dung: Cần chăm chút đặc biệt hệ sinh thái khởi nghiệp của TP. HCM
Nhiều ý kiến cho rằng, để giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp không chết yểu nhiều như những năm gần đây, TP. HCM cần có những giải pháp chăm chút hệ sinh thái khởi nghiệp đặc biệt đề cao vai trò hội đồng cố vấn trong khởi nghiệp.
CEO Saigon Books Nguyễn Tuấn Quỳnh: Để khởi nghiệp bớt… đau thương!
Có rất nhiều doanh nhân thành công khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ có thể học hỏi từ những cố vấn giàu kinh nghiệm và những cuốn sách. Nên tinh thần học hỏi là điều không thể thiếu ở người doanh nhân khởi nghiệp.
Tháo 'vòng kim cô' cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
Nghị quyết 68 và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều nút thắt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
361 dự án bị Hà Nội loại khỏi danh mục thí điểm Nghị quyết 171
361 dự án đã bị thành phố Hà Nội loại trừ vì không đáp ứng tiêu chí đưa vào danh mục thí điểm theo Nghị quyết 171/2024 của Quốc hội.
Công an nhân dân là 'lá chắn' và 'thanh kiếm' bảo vệ chế độ, bảo vệ Nhân dân
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, công an nhân dân là lực lượng nòng cốt, là "lá chắn" và "thanh kiếm" bảo vệ chế độ, bảo vệ Nhân dân.
Nghị quyết 68 và bài toán thực thi
Nghị quyết 68 mở ra cơ hội phát triển bứt phá cho doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, song vẫn còn nhiều thách thức trong khâu thực thi để đưa nghị quyết vào cuộc sống.
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ có thể được hỗ trợ phần mềm kế toán
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ sẽ được miễn phí đào tạo và cung cấp nền tảng số, phần mềm kế toán, theo đề xuất của Bộ Tài chính.
NCB ra mắt thẻ visa Tự hào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh
Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) vừa ra mắt thẻ visa Tự hào với hai phiên bản đặc biệt. Đây là sản phẩm tài chính tiếp theo của NCB nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa, lịch sử và lan tỏa tinh thần tự hào dân tộc, góp phần đưa Việt Nam ra thế giới.
SeABank cùng ca sĩ Mỹ Tâm ra mắt thẻ Visa SeASoul 2in1
Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, mã chứng khoán: SSB) kết hợp cùng ca sĩ Mỹ Tâm chính thức ra mắt thẻ quốc tế đa năng đặc biệt Visa SeASoul 2in1.
Vietcombank đưa nhân sự cấp cao vào ngân hàng vừa nhận chuyển giao bắt buộc
Tổng giám đốc Vietcombank ông Lê Quang Vinh cho biết việc tiếp tục bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo chủ chốt sang VCBNeo sẽ hỗ trợ tích cực cho hoạt động kinh doanh.
Hé lộ hình ảnh siêu dự án gần 80.000 tỷ đồng của Sun Group tại Đà Nẵng
Khu công viên văn hóa vui chơi giải trí, thương mại dịch vụ cao cấp (Da Nang Downtown) gần 77ha, tổng mức đầu tư gần 80.000 tỷ đồng sẽ khởi công ngày 19/8 tới với điểm nhấn là tòa tháp 69 tầng cao 408m.
Tháo 'vòng kim cô' cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
Nghị quyết 68 và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều nút thắt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
361 dự án bị Hà Nội loại khỏi danh mục thí điểm Nghị quyết 171
361 dự án đã bị thành phố Hà Nội loại trừ vì không đáp ứng tiêu chí đưa vào danh mục thí điểm theo Nghị quyết 171/2024 của Quốc hội.
TH tiên phong đổi mới sáng tạo
Gian trưng bày của Tập đoàn TH tại “Ngày hội Lao động sáng tạo toàn quốc 2025” ở Hà Nội nổi bật với những sáng kiến công nghệ cao “made by TH”.