Mỹ hành động trước khả năng trả đũa bằng đất hiếm của Trung Quốc

Bộ Quốc phòng Mỹ mới đây đã đề nghị được cấp thêm ngân sách nhằm tăng cường hoạt động sản xuất đất hiếm trong nước để giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, Reuters đưa tin.

Động thái này xuất hiện giữa bối cảnh Bắc Kinh đe dọa dùng sự thống lĩnh thị trường đất hiếm để trả đũa Washington trong chiến tranh thương mại.

Bloomberg trước đó nhận định về tín hiệu này thông qua loạt bài truyền thông của Trung Quốc cũng như việc giá cổ phiếu của các doanh nghiệp đất hiếm tại đây tăng mạnh.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng với Phó thủ tướng Lưu Hạc, người đứng đầu đàm phán thương mại của Trung Quốc đã tới thăm một nhà máy chế biến đất hiếm, dấy lên nhận định rằng đất hiếm sẽ trở thành một vũ khí để Trung Quốc trả đũa Mỹ.

Đất hiếm là nhóm gồm 17 khoáng sản khác nhau, được sử dụng với hàm lượng thấp nhưng không thể thiếu trong nhiều sản phẩm công nghệ cao như điện thoại thông minh (smartphone), động cơ xe hơi chạy điện, động cơ máy bay phản lực hay thiết bị vệ tinh.

Đây là một vũ khí không mấy ai biết mà Bắc Kinh có thể sử dụng để đối đầu với Washington.

Trung Quốc hiện là quốc gia đứng đầu thế giới về sản xuất đất hiếm, sở hữu tới 37% dự trữ đất hiếm và chiếm khoảng 95 sản lượng đất hiếm toàn cầu. Đây là nguồn cung cấp khoảng 80% lượng đất hiếm mà Mỹ nhập khẩu.

Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) cho biết, nước này nhập khẩu 160 triệu USD đất hiếm năm ngoái, tăng 17% so với 2017, Reuters dẫn số liệu.

Theo dữ liệu từ một báo cáo của Quốc hội Mỹ năm 2016, Mỹ chiếm khoảng 9% nhu cầu tiêu thụ đất hiếm trên toàn cầu và trong đó, Bộ Quốc phòng chiếm khoảng 1%.

Các tập đoàn công nghiệp quốc phòng của Mỹ như Raytheon, Lockheed Martin hay BAE Systems đều dùng đất hiếm trong hệ thống hướng dẫn và cảm biến của sản phẩm tên lửa.

Mountain Pass tại California là mỏ đất hiếm duy nhất hoạt động ở Mỹ với mức độ khai thác khoảng 3.000 - 4.000 tấn đất hiếm mỗi tháng. Tuy nhiên, toàn bộ đều phải xuất khẩu sang Trung Quốc để chế biến trước khi nhập khẩu trở lại.

Năm 2010, Nhật Bản từng cáo buộc Trung Quốc cắt cung cấp đất hiếm vì lý do chính trị. Mặc dù bị Bắc Kinh bác bỏ, cáo buộc này cũng đủ khiến giá đất hiếm trên thị trường toàn cầu tăng vọt và cả thế giới như “giật mình” trước rủi ro về sự phụ thuộc vào một nguồn cung.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gần đây ngày càng gay gắt sau nhiều tháng im ắng, đặc biệt khi những căng thẳng đang được kéo sang những lĩnh vực khác như công nghệ. 

Mới nhất, Bộ Thương mại Mỹ thông báo quyết định áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm đệm lò xo nhập khẩu từ Trung Quốc ở mức 1,731%.

Ngoài ra, sản phẩm thùng đựng bia bằng thép không gỉ của Trung Quốc cũng bị áp thuế chống bán phá 79,7%.