Ngành thủy sản tăng trưởng ấn tượng đầu năm 2022

Công ty Thực phẩm Sao Ta vừa có báo cáo kết quả kinh doanh tháng 2/2021 với sản lượng tôm thành phẩm đạt 1.820 tấn, tăng 40% và sản lượng nông sản đạt 164 tấn, tăng 15% so cùng kỳ năm 2021.

Doanh số tiêu thụ là 11,3 triệu USD trong tháng 2, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước (9,5 triệu USD). Luỹ kế hai tháng đầu năm, doanh số tiêu thụ của Sao Ta là 40,2 triệu USD. Thành phẩm tôm là 1.276 tấn, tăng 40,5% so với cùng kỳ năm trước. Thành phẩm nông sản là 148 tấn, gấp gần 2,8 lần cùng kỳ.

Trước đó, trong tháng 1, Công ty Vĩnh Hoàn cũng công bố tổng doanh thu đạt 777 tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Xét theo cơ cấu sản phẩm, doanh thu cá tra đạt 489 tỷ đồng, tăng 11%; sản phẩm phụ 117 tỷ đồng, tăng 28%; sản phẩm chăm sóc sức khỏe đạt 85 tỷ đồng, tăng 19%; sản phẩm giá trị gia tăng và khác cùng tăng trên 3 chữ số.

Theo Bộ Công Thương, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tăng mạnh trong hai tháng đầu tiên. Giá trị xuất khẩu cá tra và tôm tăng lần lượt 83% và 34% so với cùng kỳ năm trước, nhờ sự tăng lên của cả sản lượng xuất khẩu và giá xuất khẩu. 

Còn theo VASEP, trong tháng 1/2022, giá trị xuất khẩu thủy sản tăng mạnh lần lượt 82%, 64% và 62% cùng kỳ sang Mỹ, EU và Trung Quốc. Nguồn cung thắt chặt và nhu cầu cao là động lực chính thúc đẩy xuất khẩu thủy sản vào năm 2022.

Cùng với sự phục hồi kinh tế trên toàn cầu, nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản tiếp tục tăng trở lại do dịch vụ ăn uống phục hồi trong khi doanh số bán lẻ vẫn đạt mức cao mới. Trong khi nhu cầu của Mỹ tiếp tục tăng, thị trường Trung Quốc và EU có dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ sau một năm giảm.

Thủy sản là một trong những ngành hưởng lợi hậu Covid-19. Năm 2021, ngành này ghi nhận mức tăng trưởng khá tích cực song so với giai đoạn trước khi Covid-19 xảy ra thì mức tăng trưởng lợi nhuận hiện nay vẫn chưa thực sự hồi phục.

Công ty chứng khoán An Bình nhận định, triển vọng ngành thủy sản năm 2022 dự kiến tiếp tục lạc quan, với kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt 9 tỷ USD.

Động lực tăng trưởng đến nhờ kinh tế thế giới phục hồi và mở cửa trở lại, đặc biệt Mỹ và châu Âu nhờ đẩy mạnh tiêm vaccine sẽ thúc đẩy nhu cầu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Bên cạnh đó, ngành thủy sản còn được hưởng lợi từ các hiệp định thương mại đa phương, song phương. Ngay khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực, một số mặt hàng tôm Việt Nam xuất khẩu sang EU có mức thuế suất 12-20% sẽ về 0% như tôm sú đông lạnh...

Đối với cá tra, EVFTA giúp gia tăng lợi thế cạnh tranh trong dài hạn, thuế cơ bản của cá tra phile tươi, ướp lạnh giảm từ 9% xuống 0%; cá tra phile đông lạnh giảm từ 5,5% xuống còn 0%; các sản phẩm cá tra chế biến giảm từ 14% xuống còn 0% trong vòng 3 năm.

Mặt khác, căng thẳng giữa Ukraine và Nga có thể mang lại lợi ích cho các công ty cá tra của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc

Năm 2021, giá trị xuất khẩu thủy sản của Nga đạt 5,85 tỷ USD. Hàn Quốc là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Nga với 50% thị phần trong khi Trung Quốc chiếm 18% tổng giá trị xuất khẩu. Các cảng của Hàn Quốc có thể đóng vai trò là điểm trung chuyển hàng thủy sản của Nga đến Trung Quốc, nhưng kênh phân phối này có thể sẽ sớm đóng cửa. Hàn Quốc ngày 28/2 cho biết sẽ cố gắng giảm bớt hoạt động thương mại với Nga. Mỹ, EU và Hàn Quốc hiện đang xem xét các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với hàng hóa của Nga, với một số chính trị gia Mỹ đặc biệt thúc đẩy lệnh cấm đối với thủy hải sản của Nga. Trung Quốc cũng đã và đang giảm mua hải sản của Nga vì chính sách Zero Covid.

Nhóm phân tích công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC) tin rằng cá tra của Việt Nam có thể là một lựa chọn thay thế lý tưởng cho sự thiếu hụt cá phi lê từ Nga do giá cả cạnh tranh. Năm 2021, giá trị xuất khẩu cá tra của Việt Nam đạt 1,6 tỷ USD với 800.000 tấn. Trung Quốc là nhà nhập khẩu lớn nhất các sản phẩm cá thịt trắng của Nga.

Do đó, VDSC cho rằng các công ty cá tra xuất khẩu sang Trung Quốc có thể hưởng lợi bằng cách bù đắp sự thiếu hụt của Nga trong thời gian tới. Tuy nhiên, với nhu cầu cá thịt trắng toàn cầu ngày càng tăng, các công ty đủ năng lực xuất khẩu sang các nước phương Tây sẽ tiếp tục tăng xuất khẩu sang các thị trường này thay vì tận dụng cơ hội xuất khẩu sang Trung Quốc, do giá xuất khẩu của thị trường phương Tây ở mức cao sẽ giúp họ tối đa hóa lợi nhuận.

Ở chiều ngược lại, bên cạnh thuận lợi, các doanh nghiệp thủy sản cũng phải đối mặt với khó khăn từ việc giá nguyên liệu tăng. Chi phí cho các loại thủy sản đạt mức cao mới do chi phí năng lượng, thức ăn chăn nuôi, nhân công và vận chuyển hàng hóa tăng mạnh. Và giá đầu vào tăng cao dự kiến ​​sẽ vẫn duy trì trong ít nhất nửa đầu năm 2022.

Tại Việt Nam, việc ngăn chặn Covid-19 trong năm trước đồng nghĩa với việc tăng trưởng ngành chậm lại và khó khăn trong chuỗi sản xuất và cung ứng, có nghĩa là nông dân ngừng việc thả nuôi mới cho đến quý 4/2021, dẫn đến nguồn cung thiếu hụt trong nửa đầu 2022.

VDSC dự báo giá nguyên liệu cao sẽ kéo dài đến giữa năm 2022 sau đó giảm dần vào nửa cuối năm 2022 sau khi nguồn cung được đáp ứng. Giá nguyên liệu cao tạo điều kiện cho các nhà xuất khẩu đàm phán với khách hàng của họ ở mức giá bán cao. Do đó, các nhà xuất khẩu có thể tự cung cấp nguyên liệu sẽ là người hưởng lợi lớn nhất nhờ biên lợi nhuận gộp mở rộng

Song song với đó, sự cạnh tranh cũng sẽ ngày càng gay gắt hơn do tình hình phục hồi khả năng cung ứng từ các thị trường khác như Ấn Độ, Ecuado, Thái Lan và Indonesia sau đại dịch.