Phố đi bộ Bùi Viện nên phát triển theo hướng nào?

Đường Bùi Viện ở TP.HCM vốn là phố Tây, nhưng gần đây, nhiều khi ta đông hơn và ồn ào, chèo kéo, hỗn tạp. Đến nơi, nhiều khách thất vọng, bỏ về. Người dân trong khu vực bị tra tấn tinh thần vì tiếng ồn và nhiều thứ khác.

Dư luận chia làm hai. Một bên đề nghị trả Bùi Viện trở về đúng nghĩa phố Tây, đa văn hóa, thanh lịch, có bản sắc riêng. Một bên bảo, ồn mới vui vì không khí sôi động, mọi người rất cởi mở, vui vẻ, thân thiện. Có người khẳng định là điểm sáng của kinh tế đêm TP.HCM. Bằng chứng là khách nườm nượp, kinh doanh hiệu quả.

Bên nào cũng có nhiều lý lẽ bảo vệ chính kiến mà mình cho là đúng. Tôi không là người ba phải, không thuộc bên nào vì thấy mỗi bên có lý riêng, tùy góc nhìn và cảm nhận. Người này thích yên tĩnh, người kia khoái ồn ào, người khác mê vừa phải. Không có địa điểm nào phù hợp mọi lứa tuổi, đáp ứng mọi sở thích. Đường Bùi Viện có vẻ đang chọn thị phần ồn ào, sôi động. Vấn đề là cách làm và định hướng quy hoạch của thành phố theo phân khúc thị trường cụ thể.

Không phải, hễ người nước ngoài là thích tĩnh lặng. Nhiều khách quốc tế còn ồn hơn cả dân mình. Không phải người Việt nào cũng thích ồn ào. Không thể lấy cái thích của mình để kết luận sở thích của người. Các nước đều có nhiều điểm đến khác nhau để du khách chọn lựa. Bài toán của đường Bùi Viện hiện nay là bội thực tiếng ồn với dân cư trong khu vực.

Cả kinh tế và lượng khách quốc tế đến Campuchia chưa thể sánh với Việt Nam nhưng họ có những cách làm thuyết phục. Chợ đêm Siem Reap bao gồm cả chợ (ngày) Siem Reap và hai bên bờ sông Siem Reap, đường kính cả km với hàng ngàn quầy, sạp; từ hàng lưu niệm, ăn uống, quần áo, giày dép đến các loại massage, chăm sóc sức khỏe đơn giản và “Pub street” (PS).

PS khá ồn vì hầu hết là bar. Mấy sự kiện lớn, còn cả màn hình tổ chảng ngoài đường. Buổi tối, PS cấm xe cộ ra vào và gần như không có dân cư. Các bạn Campuchia cho biết, khi quy hoạch PS, nhà nước khuyến khích cư dân dọn ra bên ngoài trong vòng 6 tháng. Cho thuê, liên kết kinh doanh hoặc bán lại đều được giá hơn. Người dân được lợi, họ hưởng ứng ngay.

Khi quy hoạch thành phố đi bộ vào năm 2017, Bùi Viện được kỳ vọng sẽ là nơi lý tưởng để khách du lịch trải nghiệm ẩm thực, âm nhạc, văn hóa đường phố và giao lưu bạn bè quốc tế. Đường Bùi Viện dài 850m, lòng và lề đường khá hẹp, khó mà ôm hết chức năng như mong muốn ban đầu.

Thực tế, đường Bùi Viện đang phát triển theo hướng hơi ngược với quy hoạch nhưng rất hiệu quả và dĩ nhiên, chưa hoàn hảo. Cần chuẩn hóa dịch vụ, chấn chỉnh những biểu hiện lệch pha. 

Quy luật cung cầu của thị trường trong khuôn khổ pháp luật sẽ quyết định sự tồn tại và phát triển các điểm đến. Với dân số hơn 14 triệu người, chưa kể vãng lai và trên dưới 8.000.000 khách quốc tế (năm 2025) đến TP.HCM, mỗi đường Bùi Viện không thể nào đáp ứng nổi. 

Ở thủ đô Phnom Penh (Campuchia) không có Pub Street nhưng có “Khu phố Tây” ở đường Sisowath Quay, cạnh sông Tonsle Sap, rất ấn tượng, đúng nghĩa đa văn hóa, không ồn ào như PS.

Đề nghị trả đường Bùi Viện lại như xưa, e rằng rất khó, không khéo “mất cả chì lẫn chài”. Mô hình đường Bùi Viện cần được mở rộng theo quy luật cung cầu. 

Còn khu phố Tây đúng nghĩa, tôi đề nghị lấy đường Đề Thám - Phạm Ngũ Lão, kết nối một phần công viên 23/9, biến cả khu vực thành không gian trung tâm văn hóa đường phố, trước hết là của dân bản địa để du khách quốc tế đến trải nghiệm, giao lưu. Khi cầu vượt cung, sẽ có thêm những không gian văn hóa ven sông Sài Gòn và các sông, rạch khác.

Làm gì cũng phải có kế hoạch với từng bước đi cụ thể và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Được mệnh danh là “Thành phố không ngủ” nhưng quá thiếu nơi để du khách và người dân bản địa không đi ngủ sớm là bài toán khó nhưng vẫn có cách làm.