Phủ sóng kinh tế đêm tại Việt Nam vướng rào cản gì?

Lam Giang Thứ sáu, 28/02/2025 - 10:07
Nghe audio
0:00

Gần 5 năm kể từ khi “Đề án phát triển kinh tế ban đêm” được ban hành, Việt Nam vẫn chưa thể mở đường bứt phá cho ngành kinh tế vốn được xem là “mỏ vàng” được cả thế giới chạy đua khai thác. Những đốm sáng le lói từ các địa phương và doanh nghiệp tiên phong chưa thể tạo nên “bầu trời đêm” rực rỡ cho du lịch Việt.

Thế giới giao “người cầm trịch”, nới cơ chế

Đầu năm 2025, Thị trưởng London quyết định thành lập một “lực lượng đặc nhiệm chuyên trách”, không phải để trấn áp tội phạm mà là những người làm nhiệm vụ thúc đẩy kinh tế đêm tại thủ đô nước Anh.

Nhóm gồm 11 chuyên gia độc lập được thành lập để xem xét “những thách thức và cơ hội” đối với nền kinh tế đêm và tìm cách cải thiện nó.

Nước Anh liên tục ban hành các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế đêm.

Dù là quốc gia tiên phong trong phát triển kinh tế ban đêm, với doanh thu giai đoạn đỉnh cao đạt 66 tỷ bảng mỗi năm, tương đương 6% GDP, lại sở hữu tổ chức chuyên trách theo dõi và phát triển kinh tế đêm - NTIA (Night Time Industries Association), Anh vẫn liên tục nghiên cứu chính sách để mở “đường băng” cho ngành kinh tế này cất cánh.

Cụ thể, bổ nhiệm chức danh "Night Czar" (Sa hoàng ban đêm), mở tuyến tàu điện ngầm "Night Tube" tại London, tạo ra hàng trăm triệu bảng Anh mỗi năm, đồng thời thử nghiệm "khu doanh nghiệp ban đêm" tại Walthamstow, hỗ trợ các doanh nghiệp mở cửa muộn…

Tại Liên minh châu Âu (EU), hầu hết các thành phố lớn đều có nền "kinh tế ban đêm" phát triển. Chính phủ các nước phân quyền và khuyến khích chính quyền các thành phố thực hiện chương trình, dự án khai thác tiềm năng kinh tế đêm, gắn với đặc trưng và thế mạnh văn hóa, nghệ thuật, thể thao, ẩm thực của riêng mình.

Hay tại New York (Mỹ), gần như mọi dịch vụ đều được mở cơ chế để kinh doanh đêm, từ trình diễn và triển lãm nghệ thuật đến thể thao, bar và ẩm thực, giúp thành phố này mỗi năm thu 19 tỷ USD sau khi hoàng hôn buông xuống.

Khi màn đêm buông, New York được mệnh danh là thành phố của ánh sáng và những lễ hội.

Giới phân tích nhận định, những con số ấn tượng nói trên không đến từ nỗ lực đơn lẻ của các đơn vị kinh doanh hay cơ quan quản lý ở từng điểm đến du lịch mà là kết quả của chiến lược phát triển tổng thể mang tầm quốc gia. Khi được tạo điều kiện đúng mức, kinh tế đêm có thể khai phá địa hạt không ngờ tới.

Thậm chí những khu dân cư lặng lẽ, yên bình có lịch sử hàng nghìn năm cũng có thể trở thành “thiên đường đêm” thu hút du khách nếu có sự thống nhất, chung tay của người dân và chính quyền.

Đó là câu chuyện thành công "Tám phường mười ba ngõ" tại Cam Túc, Trung Quốc. Phát triển kinh tế - du lịch đêm giúp nơi này đón hơn 12 triệu lượt khách và tạo việc làm, thu nhập tốt cho hơn 10.000 người dân địa phương.

Việt Nam: Không để lỡ nhịp

Quyết định số 1129/QĐ-TTg phê duyệt đề án Phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam năm 2020 đã thể hiện tinh thần đổi mới, quyết liệt nhằm tạo dựng thêm không gian kinh tế cho doanh nghiệp và người dân.

Tuy nhiên, bối cảnh đại dịch Covid-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu là rào cản khiến kinh tế đêm chưa có “đất diễn” xứng tầm tại Việt Nam.

Từ đó đến nay, nhiều địa phương đã nỗ lực phát triển các mô hình kinh tế đêm để thu hút khách đạt thành tựu bước đầu, nhưng chưa như kỳ vọng, chưa khai thác hết tiềm năng.

Nhiều địa phương sở hữu tiềm năng lớn nhưng chưa thể phát triển các dịch vụ về đêm xứng tầm.

Đây cũng là điểm yếu của du lịch Việt Nam, đặt trong bối cảnh phấn đấu đón 25 - 28 triệu lượt khách quốc tế, 30 triệu lượt khách nội địa năm 2025.

Với thế mạnh ẩm thực, văn hóa, Việt Nam cần chiến lược cụ thể cho kinh tế đêm, quy hoạch chi tiết sản phẩm, dịch vụ, trải nghiệm đêm để sớm đưa kinh tế đêm thành một ngành kinh tế mũi nhọn, tập trung vào địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Phú Quốc.

Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, muốn khai thác kinh tế đêm cần đầu tư đồng bộ, từ hạ tầng đến sản phẩm dịch vụ, các điều kiện môi trường, an ninh trật tự. Mọi thứ đều phải đáp ứng, nhất là hạ tầng, giao thông để khách du lịch cũng như người dân địa phương có thể tiếp cận một cách thuận lợi, nhanh chóng.

“Chúng ta mới quan tâm đầu tư cái gọi là chợ đêm, mà không hiểu rằng khách hàng cần nơi giàu trải nghiệm để làm họ hứng thú mua sắm hơn là việc đi chợ đơn thuần. Thế nên, nếu chỉ đầu tư các dịch vụ đơn lẻ mà không nhìn nhận kinh tế đêm ở góc độ tổng thể thì sẽ không phát triển được”, TS. Nguyễn Anh Tuấn nhận định.

Một số mô hình chợ đêm như chợ đêm Vui Phết (Phú Quốc) được đầu tư quy mô thu hút đông đảo khách du lịch.

Cũng theo ông Tuấn, dù đã có một số địa phương làm tốt, kết hợp doanh nghiệp đầu tư phát triển các sản phẩm, dịch vụ kinh tế đêm như tại Nha Trang, Đà Nẵng, Phú Quốc, Hội An,… tuy nhiên, ở góc độ quốc gia, vẫn phải có một chương trình tổng thể để phát triển kinh tế đêm, khai thác được đầy đủ những lợi thế của mỗi vùng đất để thúc đẩy gia tăng giá trị kinh tế cho địa phương.

Cần thay đổi tư duy

Trong nhiều nghiên cứu về kinh tế đêm gần đây, các chuyên gia khẳng định có nhiều yếu tố ảnh hưởng, hay nói cách khác là “rào cản” đối với kinh tế đêm tại Việt Nam.

Nổi bật trong đó là các chính sách hỗ trợ tài chính chưa được triển khai; chưa có cơ chế thu thuế, lệ phí đặc thù cho hoạt động kinh tế đêm; đề án hay kế hoạch phát triển kinh tế đêm của một số địa phương không rõ chủ thể có thẩm quyền ban hành, sửa đổi, bổ sung chính sách là ai, không rõ các vướng mắc cần phải sửa đổi hoàn thiện, hay vẫn còn nhiều quy định thiếu hợp lý về hoạt động kinh tế đêm…

Theo TS. Lưu Thanh Tâm, trường đại học Công nghệ TP.HCM, nếu Việt Nam có chính sách đột phá, tạo cơ chế tốt để người dân mạnh dạn đầu tư, kinh tế ban đêm sẽ phát triển.

Ngược lại, tại một số thành phố đều áp dụng quy định sau 24 giờ đêm, các hoạt động vui chơi giải trí phải dừng lại. Cơ quan quản lý nhà nước cũng có tâm lý lo ngại vấn đề an ninh trật tự đối với các hoạt động sau 24 giờ.

Phát triển kinh tế đêm ở Việt Nam vẫn vướng “điểm nghẽn” chính sách. Trong ảnh: Thị trấn Hoàng Hôn tại Nam đảo Phú Quốc rực rỡ về đêm.

Các kiến nghị phổ biến được đưa ra là cần tháo gỡ bất cập về giờ giấc kinh doanh hay đề xuất các bộ, ngành, địa phương tổ chức, quy hoạch lại các khu vực du lịch, ưu tiên phát triển kinh tế ban đêm.

Theo Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, thực tiễn kể từ sau Quyết định số 1129/QĐ-TTg cho thấy, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã quyết liệt, sáng tạo hơn trong việc triển khai, phát triển các hoạt động kinh tế ban đêm.

Dù vậy, việc xây dựng khung chính sách cho các mô hình mới như kinh tế ban đêm chỉ là nền tảng bước đầu. Việt Nam cần không ngừng theo dõi, đánh giá quá trình triển khai chính sách để có những điều chỉnh cần thiết phù hợp với thực tế.

Khu kinh tế đêm giữa rừng thông Măng Đen có gì đặc biệt?

Khu kinh tế đêm giữa rừng thông Măng Đen có gì đặc biệt?

Ống kính -  1 năm
Khu kinh tế đêm là địa điểm mới không thể bỏ qua khi du khách đến với Măng Đen.
Khu kinh tế đêm giữa rừng thông Măng Đen có gì đặc biệt?

Khu kinh tế đêm giữa rừng thông Măng Đen có gì đặc biệt?

Ống kính -  1 năm
Khu kinh tế đêm là địa điểm mới không thể bỏ qua khi du khách đến với Măng Đen.
Kinh tế đêm: 'Bánh đã sẵn nguyên liệu, chỉ thiếu thợ'

Kinh tế đêm: "Bánh đã sẵn nguyên liệu, chỉ thiếu thợ"

Leader talk -  3 năm

Thành phố Hồ Chí Minh có sẵn nhiều yếu tố như địa điểm, dịch vụ... để hoạt động kinh kinh tế đêm, nhưng chưa được tổ chức tốt để hình thành và mang lại hiệu quả; giống như bánh đã sẵn nguyên liệu mà chưa có thợ để làm.

Kinh tế đêm: Mảnh ghép hoàn hảo cho bức tranh kinh tế

Kinh tế đêm: Mảnh ghép hoàn hảo cho bức tranh kinh tế

Bất động sản -  5 năm

Là một thành phần quan trọng trong bức tranh kinh tế tổng thể của nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới nhưng tại Việt Nam, kinh tế đêm vẫn chưa được khai thác hết tiềm năng vốn có.

Kinh tế đêm: Động lực mới cho bất động sản du lịch

Kinh tế đêm: Động lực mới cho bất động sản du lịch

Nhịp cầu kinh doanh -  5 năm

Trong bối cảnh thị trường bất động sản nghỉ dưỡng gặp nhiều khó khăn do thiếu khung pháp lý cũng như dịch bệnh Covid 19 kéo dài, việc tìm ra chìa khóa thúc đẩy ngành du lịch nói chung và bất động sản du lịch nói riêng đã trở nên cấp bách.

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Tiêu điểm -  5 giờ

Vấn đề cốt lõi không nằm ở thiếu vốn mà thủ tục chồng chéo và điểm nghẽn thể chế đang khiến vốn đầu tư công chậm phát huy hiệu quả.

Tăng trưởng hai con số: Lấp khoảng trống liên kết trong hệ sinh thái nền kinh tế

Tăng trưởng hai con số: Lấp khoảng trống liên kết trong hệ sinh thái nền kinh tế

Tiêu điểm -  12 giờ

Tăng trưởng hai con số sẽ được thúc đẩy mạnh nếu khả năng liên kết giữa các chủ thể trong nền kinh tế chặt chẽ hơn.

Hơn 3 triệu tỷ đồng tồn đọng: Thêm nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Hơn 3 triệu tỷ đồng tồn đọng: Thêm nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Tiêu điểm -  15 giờ

Việc xử lý các dự án đất đai tồn đọng và các dự án khác sẽ giải phóng nguồn lực cho phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh

Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh

Tiêu điểm -  15 giờ

Dự thảo luật mới nhất đề xuất giao Chính phủ quy định mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của cá nhân và hộ kinh doanh.

Thanh tra Chính phủ vạch rõ sai phạm tại 23 dự án đô thị, nhà ở

Thanh tra Chính phủ vạch rõ sai phạm tại 23 dự án đô thị, nhà ở

Tiêu điểm -  15 giờ

Nhiều vi phạm đã được phát lộ qua thanh tra trực tiếp 23 dự án đô thị, nhà ở lớn tại Hà Nội, trong quản lý, sử dụng đất đai, tài chính, tiến độ.

OCB đạt lợi nhuận 1.224 tỷ đồng trong quý I/2026

OCB đạt lợi nhuận 1.224 tỷ đồng trong quý I/2026

Tài chính -  47 phút

Ngân hàng TMCP Phương Đông (Mã HOSE: OCB) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 với những chuyển biến tích cực. Không chỉ ghi nhận sự tăng trưởng về quy mô và hiệu quả vận hành, cấu trúc thu nhập cũng cho thấy ngân hàng đang bước vào một chu kỳ phục hồi mang tính nền tảng – tạo tiền đề cho tăng trưởng bền vững trong các quý tiếp theo.

Công ty Cù Lao Chàm báo lãi hơn 775 tỷ đồng trong năm 2025

Công ty Cù Lao Chàm báo lãi hơn 775 tỷ đồng trong năm 2025

Doanh nghiệp -  2 giờ

Khép lại năm 2025, Công ty Cổ phần Thương mại du lịch đầu tư Cù Lao Chàm công bố báo cáo tài chính với kết quả kinh doanh khả quan.

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Tiêu điểm -  5 giờ

Vấn đề cốt lõi không nằm ở thiếu vốn mà thủ tục chồng chéo và điểm nghẽn thể chế đang khiến vốn đầu tư công chậm phát huy hiệu quả.

Có gì trong ‘ván bài triệu tỷ’ của VPBank?

Có gì trong ‘ván bài triệu tỷ’ của VPBank?

Tài chính -  5 giờ

Đằng sau mục tiêu lợi nhuận kỷ lục, VPBank đang cho thấy chiến lược toàn diện: từ việc tái sinh FE Credit, tăng trưởng tín dụng vượt trội, vươn mình sang mảng tài sản số... để trở thành định chế tài chính hàng đầu Việt Nam.

Vingroup đặt mục tiêu bứt phá với lợi nhuận 35.000 tỷ đồng

Vingroup đặt mục tiêu bứt phá với lợi nhuận 35.000 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  6 giờ

Vingroup đặt mục tiêu doanh thu thuần khoảng 485.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 35.000 tỷ đồng, với các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi được thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ, củng cố vị thế tại thị trường Việt Nam và trên toàn cầu.

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Bất động sản -  8 giờ

Lễ cất nóc chung cư nhà ở xã hội diễn ra ngày 22/04/2026 tại khu đô thị LA Home đánh dấu một cột mốc đáng chú ý trong tiến trình phát triển tổ hợp đô thị - công nghiệp sinh thái 500ha tại cửa ngõ phía Tây TP.HCM.

300.000 cổ đông chờ đợi câu chuyện gì tại Hoà Phát?

300.000 cổ đông chờ đợi câu chuyện gì tại Hoà Phát?

Doanh nghiệp -  9 giờ

Các buổi họp ĐHĐCĐ thường niên của Tập đoàn Hòa Phát từ lâu luôn là tâm điểm chú ý của giới đầu tư mỗi mùa đại hội với hàng trăm nghìn cổ đông.