Thủ tướng áp tiến độ cho hàng loạt dự án giao thông trọng điểm

Tại cuộc họp của Ban chỉ đạo các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải ngày 12/4, Thủ tướng nhấn mạnh đầu tư công là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, trong đó có các công trình, dự án giao thông.

Các công trình này hướng tới đa mục tiêu gồm thúc đẩy tăng trưởng trong điều kiện khó khăn; thực hiện mục tiêu về giải ngân vốn đầu tư công; chống lãng phí, tiêu cực, dàn trải, kém hiệu quả trong huy động nguồn lực và đầu tư; góp phần đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tạo công ăn, việc làm, sinh kế cho người dân, nhất là vùng có dự án; tạo không gian phát triển mới về đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ…

Tuy nhiên, hiện nhiều công trình, dự án vẫn chậm tiến độ, nhất là đối với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Về vấn đề này, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cho biết giải phóng mặt bằng vẫn là "điểm nghẽn" của các dự án, trong đó có cả việc giải phóng mặt bằng một số công trình nằm ngoài dự án song phải di dời;

Đồng thời, việc cung cấp vật liệu xây dựng, cát phục vụ đắp nền một số tuyến cao tốc, nhất là khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long cần được phân bổ khẩn trương, linh hoạt hơn; một số dự án khó khăn về vị trí đổ thải và đất tạm phục vụ thi công; việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng chậm do thủ tục; việc điều chỉnh nguồn vốn một số dự án chậm do liên quan nhiều cơ quan, thủ tục kéo dài; đặc biệt, trong triển khai nhiệm vụ, còn có tình trạng né tránh trách nhiệm…

Do đó, Thủ tướng chỉ đạo hiện nay thời tiết đang rất thuận lợi cho thi công xây dựng, do vậy các bộ, ngành, địa phương cần tích cực vào cuộc, có trách nhiệm trong tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc; giảm bớt thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai các nhiệm vụ; thúc đẩy thi công đồng loạt các dự án từ Bắc tới Nam, trên 6 vùng kinh tế - xã hội.

Bộ Giao thông vận tải phối hợp các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xử lý, giải quyết về thủ tục các dự án; tổng hợp các vướng mắc liên quan đến chuyển đổi đất lúa, đất rừng, cơ chế, chính sách và các ưu đãi để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét.

Đồng thời, đa dạng hóa các nguồn vốn, đẩy mạnh hợp tác công tư để đầu tư các công trình, dự án quan trọng quốc gia, bao gồm vốn ngân sách Nhà nước và ngoài ngân sách Nhà nước; vốn Trung ương và địa phương, vốn đầu tư công trung hạn và vốn tiết kiệm chi, tăng thu, vốn vay, vốn ngắn hạn và dài hạn….

Các địa phương chủ động, linh hoạt xử lý các vấn đề theo thẩm quyền, nhất là nguyên vật liệu, đường hậu cần, bãi thải…; đặc biệt, xử lý vấn đề nguyên vật liệu xây dựng.

Tiến độ từng dự án

Thời gian tới, đối với dự án chưa duyệt dự án đầu tư, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giao thông vận tải và các địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư các dự án đã được giao. Riêng dự án cao tốc Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình, xem xét lại mức đầu tư.

Đối với nhóm dự án đã duyệt dự án đầu tư (3 cao tốc trục ngang gồm Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng; Biên Hòa - Vũng Tàu; Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột) và 2 đường vành đai (Vành đai 4 Hà Nội và Vành đai 3 TP.HCM), Bộ Giao thông vận tải phối hợp và hướng dẫn; 14 tỉnh, thành phố là cơ quan chủ quản khẩn trương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các thủ tục theo quy định để khởi công trước ngày 30/6/2023.

Đối với nhóm dự án đang thi công, trong đó 3 dự án cao tốc dự kiến hoàn thành đưa vào khai thác dịp 30/4/2023 (gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Dầu Giây - Phan Thiết; Phan Thiết - Vĩnh Hảo), Bộ Giao thông vận tải phải quyết liệt chỉ đạo các nhà thầu thi công "3 ca, 4 kíp", tăng cường trang thiết bị nhân lực để kịp đưa vào khai thác sử dụng đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng kỹ - mỹ thuật, an toàn lao động, vệ sinh, môi trường, không đội vốn bất hợp lý.

Về dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chỉ đạo đẩy nhanh thi công các dự án bảo đảm chất lượng. Đặc biệt, tổ chức đấu thầu công khai, minh bạch để chọn được nhà thầu có năng lực thực sự thực hiện dự án. Kinh nghiệm cho thấy nếu các dự án không chọn được nhà thầu tốt thì sẽ dẫn tới kéo dài, đội vốn, lãng phí, nguy cơ sai phạm…

Thủ tướng đề nghị tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng nhằm đáp ứng tiến độ thi công. Cùng với đó, Bộ Giao thông vận tải khẩn trương xem xét, giao chủ đầu tư dự án đầu tư mở rộng cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đảm bảo tiến độ hoàn thành đồng thời với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và môi trường, các địa phương có liên quan khẩn trương tổng hợp trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét điều chỉnh diện tích đất rừng, đất lúa liên quan dự án cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2021-2025 theo quy định.

Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và đầu tư đẩy nhanh tiến độ thẩm định điều chỉnh thời gian thực hiện dự án Đường sắt đô thị Bến Thành - Tham Lương; thẩm định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường bộ cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ; xem xét đề xuất, bổ sung, thực hiện thủ tục giao vốn cho các dự án đường bộ cao tốc.

Bộ Tài chính trao đổi với các đối tác, nhà tài trợ, phối hợp các cơ quan liên quan để trao đổi về Hiệp định vay cho khoản vay lần 4 dự án Đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên.

Bộ Xây dựng sớm có ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng cho các dự án thành phần thuộc dự án Vành đai 4 Hà Nội, phối hợp với Bộ Giao thông vận tải trong việc kiểm tra các điều kiện nghiệm thu, bàn giao đưa 3 dự án thành phần cao tốc vào sử dụng; kiểm tra, giám sát, đôn đốc các địa phương trong công tác công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng.

Bộ Tài nguyên và môi trường hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn của các địa phương trong khai thác mỏ vật liệu xây dựng và bãi đổ thải, đáp ứng tiến độ các dự án…

Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn nghiên cứu rà soát các quy định về chuyển mục đích sử dụng rừng, bảo đảm rút ngắn thời gian triển khai, đặc biệt là các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia.

Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chỉ đạo tổ chức đấu thầu thành công, lựa chọn nhà thầu phải đáp ứng năng lực, kinh nghiệm thực hiện các gói thầu các cảng hàng không, đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Nhà ga hành khách T3 Tân Sơn Nhất.

UBND các tỉnh Hòa Bình, Tuyên Quang, Sơn La rà soát lại quy mô đầu tư các dự án đường bộ cao tốc để kịp thời có các đề xuất điều chỉnh. UBND thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội, Bến Thành - Suối Tiên để sớm đưa vào khai thác các đoạn đủ điều kiện.

Đối với 12 tỉnh, thành phố có dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 đi qua, tập trung giải quyết các khiếu nại của người dân về giá đền bù; xem xét bố trí tạm cư cho người dân khi chưa hoàn thành khu tái định cư, thực hiện di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật ảnh hưởng đến thi công; phối hợp với các chủ đầu tư ưu tiên triển khai trước các vị trí tiếp cận công trường, các đoạn tuyến phải xử lý nền đất yếu, các vị trí "xôi đỗ", xen kẹp, các vị trí thi công xây dựng các công trình cầu, hầm; đẩy nhanh các thủ tục cấp mỏ vật liệu xây dựng, bãi đổ thải.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sớm tổng hợp khả năng cung cấp vật liệu cát đắp làm cơ sở để Bộ Tài nguyên và Môi trường phân bổ cho các dự án; sớm tổng hợp báo cáo chi tiết các vướng mắc, khó khăn trong công tác khai thác vật liệu xây dựng để Bộ Tài nguyên và Môi trường kịp thời hướng dẫn.

Các địa phương chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý nhà nước về giá vật liệu xây dựng, công bố chỉ số giá xây dựng đầy đủ, kịp thời, chống đầu cơ, găm hàng, nâng giá, ép giá.

"Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm xử lý chính, giao mỏ trực tiếp cho các chủ đầu tư, nhà thầu. Các địa phương chia sẻ khó khăn về vật liệu, cùng thực hiện các dự án vì mục tiêu chung, không cục bộ địa phương, bởi đoạn này xong nhưng đoạn qua tỉnh khác chưa xong thì cũng không thể thông tuyến", Thủ tướng nhấn mạnh.