An ninh năng lượng đón tin vui từ Lọc hóa dầu Nghi Sơn

Xung đột quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2 đến nay đã tạo áp lực lớn lên thị trường xăng dầu trong nước, gây gián đoạn nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, làm gia tăng khó khăn nhập khẩu trong khu vực.

Theo Bộ Công thương, nguồn cung đầu vào của Lọc hoá dầu Nghi Sơn – đơn vị chiếm khoảng 40% sản lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước – đã bị ảnh hưởng đáng kể bởi những biến động này.

Giữa tháng 3, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục diễn biến khó lường, Công ty TNHH Lọc hoá dầu Nghi Sơn (NSRP) cho biết đã tiếp nhận lô dầu thô gần nhất từ Kuwait, đồng thời chủ động tăng cường thu xếp nguồn dầu thô và kịp thời bố trí các nguồn thay thế phù hợp.

Nhờ đó, NSRP duy trì vận hành ổn định ở mức công suất tối ưu trong suốt tháng 3 và khẳng định đã thu xếp đủ nguồn dầu thô cần thiết để duy trì hoạt động liên tục đến hết tháng 5, nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước.

“Công ty tiếp tục tập trung duy trì sự ổn định, tính toàn vẹn, độ tin cậy và liên tục trong vận hành của nhà máy trong mọi tình huống”, NSRP nhấn mạnh.

Ở vai trò quản lý ngành, Bộ Công thương cho biết đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, bám sát diễn biến của thị trường năng lượng thế giới. Theo đó, hai phương án điều hành được xây dựng tương ứng với các cấp độ kéo dài của xung đột, tạo dư địa để điều chỉnh chính sách linh hoạt và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực tới thị trường trong nước.

Trên cơ sở tham mưu của Bộ Công thương, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết nhằm tối ưu chu kỳ điều hành giá, tránh tình trạng “sốc dồn kỳ”, đồng thời triển khai các giải pháp tài khóa, trong đó có việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu về 0% nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn cung trong bối cảnh thị trường quốc tế thu hẹp.

Song song với việc gia tăng nguồn cung trong nước thông qua các biện pháp như đẩy mạnh khai thác dầu thô, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho Lọc hoá dầu Nghi Sơn và nâng công suất các nhà máy lọc dầu hiện hữu, Bộ Công thương cũng phối hợp với Bộ Tài chính trong điều hành giá xăng dầu, bảo đảm bám sát diễn biến thị trường thế giới.

Việc sử dụng linh hoạt quỹ bình ổn giá xăng dầu đã góp phần giảm biên độ tăng giá trong nước so với thế giới, qua đó ổn định tâm lý thị trường và hỗ trợ kiểm soát lạm phát.

Theo Bộ Công thương, đến ngày 24/3/2026, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm. Sản lượng tại nhà máy Lọc dầu Dung Quất tăng 10,5%, với lượng nguyên liệu đủ phục vụ sản xuất đến hết tháng 4, đầu tháng 5; trong khi Lọc hoá dầu Nghi Sơn vẫn duy trì sản xuất đến hết tháng 4. Hoạt động nhập khẩu xăng dầu cũng ghi nhận mức tăng tích cực, góp phần quan trọng vào việc ổn định nguồn cung thị trường.

Đáng chú ý, dù chịu áp lực lớn từ biến động quốc tế, mức tăng giá xăng dầu trong nước được kiểm soát ở mức thấp hơn đáng kể so với thế giới và hiện ở mức trung bình, thấp hơn so với một số quốc gia có chung đường biên giới.

Ở diễn biến mới nhất, nhằm góp phần ổn định thị trường xăng dầu trong nước trước bối cảnh tình hình quốc tế còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, Bộ Tài chính đã đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu và cụ thể hóa nội dung này trong dự thảo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo dự thảo, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) và nhiên liệu bay được đề xuất ở mức 1.000 đồng/lít, dầu diesel ở mức 500 đồng/lít. Nếu được thông qua, mức thuế này sẽ thấp hơn đáng kể so với mức hiện hành theo Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15, tương ứng giảm 1.000 đồng/lít đối với xăng và 500 đồng/lít đối với nhiên liệu bay và dầu diesel.

Bộ Tài chính đề xuất thời gian áp dụng mức thuế này đến hết ngày 30/6/2026. Trường hợp cần đáp ứng yêu cầu cấp bách về ổn định thị trường và phát triển kinh tế – xã hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ thẩm quyền điều chỉnh thời hạn áp dụng theo quy định.

Trong thời gian nghị quyết có hiệu lực, xăng (trừ etanol), nhiên liệu bay và dầu diesel sẽ không áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường theo Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15. Từ khi nghị quyết hết hiệu lực đến hết ngày 31/12/2026, các mặt hàng này sẽ áp dụng trở lại mức thuế theo quy định hiện hành.