Kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp tạo tác động ở Canada

Doanh nghiệp tạo tác động xã hội (SIB) là nhóm các tổ chức, doanh nghiệp thông qua hoạt động thương mại, giải pháp kinh doanh để tạo tác động tích cực lên xã hội và môi trường. Loại hình doanh nghiệp này bao gồm cả những đơn vị kinh doanh xã hội, khởi nghiệp tạo tác động xã hội và kinh doanh với người có thu nhập thấp.

Thống kê đến nay cho thấy, có 1.300 doanh nghiệp tạo tác động thành công điển hình ở Canada và 250.000 người Canada được hưởng lợi trực tiếp, khoảng 5 triệu người hưởng lợi nói chung từ y tế, dịch vụ công, tài chính và thương mại. Với dân số Canada thì đây là một tỉ lệ không nhỏ.

Các doanh nghiệp tạo tác động này cũng góp phần thay đổi các doanh nghiệp kinh doanh truyền thống để họ tìm ra con đường phát triển một cách bền vững hơn, hạn chế việc phải đối diện với những vấn đề như phá sản, rối loạn chính trị hay quản lý kinh doanh không hiệu quả… Doanh nghiệp tạo tác động xã hội đang ngày càng được chú ý ở Canada.

Ông Jamie Graves, Giám đốc dự án FSSP (đại sứ quán Canada) cho biết, hành trình phát triển doanh nghiệp tạo tác động ở Canada đã trải qua 10 năm.

Một thập kỷ trước, doanh nghiệp tạo tác động vẫn còn là một khái niệm rất xa lạ ở Canada. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của truyền thông hiện đại, sự phát triển của doanh nghiệp tạo tác động diễn ra ngày càng mạnh mẽ và có sự lan toả.

“Cho dù sẽ còn cần nhiều thời gian để có thể hiểu doanh nghiệp tạo tác động, truyền thông đang thảo luận về chủ đề này ngày một nhiều hơn – mà tôi gọi đây là hiệu ứng cấp số nhân từ cộng đồng”, ông Jamie Graves nói trong chương trình Én Xanh.

Ông Jamie Graves khẳng định, cứ mười người Canada thì sẽ có bảy người cho rằng, bên cạnh sự bền vững về tài chính, giới doanh nghiệp nên thể hiện sự đóng góp cho cộng đồng, xã hội. Thậm chí, doanh nghiệp có mục đích xã hội được nhận định sẽ là xu hướng trong tương lai.

Theo số liệu mà vị chuyên gia đến từ Canada cung cấp, 58% doanh nghiệp có mục đích xã hội ghi nhận tăng trưởng kinh doanh trên 10%. Trong khi đó, chỉ có 42% doanh nghiệp thông thường đạt tăng trưởng trên 10%.

Habitat for Humanity là một doanh nghiệp tạo tác động khá điển hình ở Canada. Doanh nghiệp này chuyên cung cấp các vật liệu gia đình, sản phẩm với giá rẻ hơn nhiều so với mặt hàng tại siêu thị lớn trong khi vẫn có chất lượng tốt. 

Một ví dụ khác có thể kể đến là doanh nghiệp kết hợp kinh doanh với đào tạo nâng cao năng lực Print Shop cung cấp dịch vụ in ấn và đào tạo nghề thiết kế. Ông Jamie Graves cho biết, 70% người đã đến với Print Shop sau này đều có công việc thành công trong khi trước kia phải sống trong đói nghèo.

Ông Jamie Graves đặc biệt nhấn mạnh sự thành công của Equo, một doanh nghiệp khởi nghiệp tạo tác động do Marina Trần Vũ, doanh nhân người Canada gốc Việt, sáng lập. Tên gọi Equo là sự kết hợp giữa Eco - không gây hại đến môi trường, và - status quo – tình trạng hiện thời. Equo biểu thị mục tiêu sản xuất kinh doanh tạo ra tác động tối thiểu nhất đến môi trường. Doanh nghiệp này hướng đến việc thay thế thói quen tiêu thụ các ống hút nhựa dùng một lần sang các ống hút làm từ tre hoặc nguyên liệu tái chế ở Việt Nam.

Bên cạnh các doanh nghiệp tạo tác động thì Canada cũng có các tổ chức tương tự CSIP của Việt Nam là “bà đỡ” cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tạo tác động. 

Trong đó, Spring Activator, một tổ chức hỗ trợ, kết nối các doanh nghiệp khởi nghiệp nhỏ, đã triển khai các chương trình ươm mầm, tăng tốc, đào tạo như CSIP đang làm. Dù mới hoạt động 7 năm, nhưng Spring Activator đã cho tốt nghiệp 700 nhà khởi nghiệp và tạo ra hơn 300 doanh nghiệp khởi nghiệp.

Vị chuyên gia của đại sứ quán Canada cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, mô hình doanh nghiệp tạo tác động sẽ là một giải pháp hữu hiệu để giải quyết các vấn đề trong xã hội.