Làm cao tốc miền Tây: Không ‘bám’ theo khu dân cư

Tính đến giữa năm 2021, Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 100km đường cao tốc, tức là chỉ bằng khoảng một nửa so với đường cao tốc tại riêng tỉnh Quảng Ninh. Số liệu này là minh chứng rõ nét nhất cho sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng tại miền Tây.

Hạ tầng giao thông thiếu hụt và thiếu đồng bộ, không đáp ứng nhu cầu phát triển của vùng là một trong những điểm nghẽn ''trói chân'' vùng đất “Chín Rồng” trong suốt một thời gian dài, cản trở việc lưu chuyển của cải, vật chất được sản xuất từ vùng ra thế giới.

Giao thông thiếu thông suốt giữa các vùng là điểm nghẽn cần được khắc phục, như bước đi ban đầu cho một cơ chế liên kết vùng, một giải pháp đặc biệt quan trọng khi những thách thức đồng bằng sông Cửu Long phải đối diện đều mang tính vùng chứ không đặt ra cho riêng tỉnh thành nào.

Mặt khác, những hạ tầng về giáo dục, y tế, hạ tầng phục vụ công nghệ số, hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu cũng rất quan trọng để miền Tây giải quyết những bài toán nâng cao an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nhân lực và chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng “thuận thiên” như quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 120/NQ-CP về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biển đổi khí hậu, hay mới đây là Quy hoạch tổng thể vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, giai đoạn sắp tới Chính phủ và các bộ, ngành sẽ tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng cho miền Tây để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, đối với các tuyến đường bộ cao tốc, chủ trương là đi theo tuyến thẳng nhất, ngắn nhất có thể, trên tinh thần “qua sông thì bắc cầu, qua núi thì đào hầm và qua đồng ruộng thì đổ đất”. Chủ trương này giúp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, tránh việc xây đường “bám” theo các khu dân cư, vừa tác động lớn đến đời sống, vừa tiêu tốn chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng. Mặt khác, việc mở đường kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho miền Tây.

Để thực hiện xây dựng hạ tầng, Thủ tướng nhấn mạnh, các địa phương phải tự chủ, tự lực, tự cường, chịu trách nhiệm với công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, nâng cao chất lượng quản trị và năng lực điều hành đối với các dự án đầu tư hạ tầng tại địa phương để làm sao đảm bảo được tiến độ và chất lượng.

Hạ tầng phục vụ chuỗi cung ứng, chuỗi liên kết, chuỗi sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ trong công nghiệp chế biến, công nghệ bảo quản sau thu hoạch đối với nông sản, thủy hải sản cũng cần được chú trọng.

Thực hiện đầu tư cơ sở hạ tầng, vấn đề nguồn vốn rất cần được lưu tâm. Theo Thủ tướng, thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương miền Tây cần cụ thể hóa Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, đặc biệt đối với đầu tư vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng chiến lược.

Đối với vốn đầu tư công, cần đẩy mạnh giải ngân, đôn đốc và giám sát việc thực hiện. Đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt đầu tư tư nhân theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Một số mô hình cần được phát triển như lãnh đạo công – quản trị tư; đầu tư công – quản lý tư; đầu tư tư – sử dụng công.