Nhà ở cho công nhân đang bị "bỏ quên"

An Chi Thứ bảy, 20/11/2021 - 18:50

Việc tồn tại quá nhiều rào cản trong cơ chế chính sách đang khiến phân khúc nhà ở cho công nhân, người lao động bị "bỏ quên" trên thị trường bất động sản.

Chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp cần có trách nhiệm phải đầu tư khu nhà ở cho công nhân

Khó khăn chồng chất với cả doanh nghiệp và người mua nhà

Trong khi nhu cầu về nhà ở xã hội, nhà ở công nhân rất lớn, Việt Nam hiện có 575 khu công nghiệp được thành lập trên 61 tỉnh, thành phố và hơn 16 triệu công nhân thì nhà ở cho đối tượng người lao động này lại chưa thực sự được quan tâm. 

Hầu hết các khu công nghiệp hiện nay đều chủ yếu thiên về tạo ra quỹ đất và kêu gọi các doanh nghiệp thuê để tổ chức sản xuất, chưa chú trọng đến đầu tư xây dựng nhà ở và hạ tầng xã hội. 

Nhiều khu công nghiệp hiện đang thiếu hụt nhà ở cho công nhân, thiếu các hoạt động vui chơi giải trí, thiếu trường mẫu giáo cho con em người lao động. Điều này đã dẫn đến tình trạng công nhân phải thuê trọ ngoài nhà dân, ở nơi chật chội, thiếu thốn và đông đúc. Khi dịch Covid-19 bùng phát, những khu nhà ở này tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng dịch do mật độ đông, điều kiện sống và sinh hoạt không đảm bảo, gây bất ổn an sinh xã hội. 

Đáng chú ý, đến năm 2020, cả nước đã dành 600 ha đất làm nhà ở cho công nhân khu công nghiệp. Việc dành quỹ đất đã cơ bản đạt mục tiêu nhưng mới chỉ có 41% diện tích đất này được đầu tư xây dựng đưa vào sử dụng.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này được ông Phạm Văn Ân, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cho rằng, không nhiều nhà đầu tư quan tâm đến loại hình này do giới hạn về lợi nhuận dự án giới hạn về đối tượng khách hàng. 

Nhà ở cho công nhân đang bị "bỏ quên"
Ông Phạm Văn Ân, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD)

So với các dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân cần thêm rất nhiều thủ tục liên quan đến dự án như phê duyệt giá, danh sách khách hàng. Bên cạnh đó, trong dự án nhà ở xã hội bắt buộc phải bố trí một phần diện tích nhà cho thuê nên cũng phần nào làm giảm sự hấp dẫn của phân khúc này.

Đồng quan điểm, ông Trần Ngọc Anh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Viglacera cũng cho rằng, dù chính sách đã có khá nhiều, nhưng vẫn còn điểm nghẽn, gây khó khăn cho công nhân và cả những doanh nghiệp trong phát triển nhà ở cho công nhân.

Đáng chú ý, nhiều khu công nghiệp có đầy đủ và đồng bộ hạ tầng, tạo ra môi trường, cảnh quan rất hiện đại. Tuy nhiên, qua khảo sát, có đến 80 – 90 % công nhân lao động đều ở tạm cư. 

Đơn cử như tại khu công nghiệp Yên Phong (tỉnh Bắc Ninh) có đến 100 nghìn công nhân, nhưng số lượng lao động vào các khu nhà ở chỉ khoảng 10 nghìn người, còn lại hơn 90 nghìn công nhân là thuê nhà trọ. Nguyên nhân là do còn vướng chính sách khiến công nhân khó tiếp cận mua, thuê nhà ở.

Tại tọa đàm “Phát triển nhà ở cho công nhân – Thực trạng và giải pháp” do Báo Xây dựng tổ chức, bà Vũ Thị Hợp, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần thương mại Dạ Hợp cũng chỉ ra rằng, quá trình phát triển nhà ở tại các địa phương gặp nhiều khó khăn. Trong đó, khó khăn lớn nhất là pháp lý và quy định pháp luật còn xung đột, chồng chéo với nhau.

Hiện nay, doanh nghiệp này đã đầu tư xong hai dự án nhà ở công nhân và đang tiếp tục đầu tư ba dự án nữa. Tuy không một dự án nào có lãi, nhưng với vai trò là chủ đầu tư hạ tầng công nghiệp, Dạ Hợp luôn ưu tiên phục vụ đời sống cho công nhân lao động.

Cần sớm tháo gỡ những vướng mắc

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho nhà ở công nhân, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Shinec cho rằng, cần có cơ chế, chính sách ưu đãi, nhất là về tín dụng để tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho các doanh nghiệp.

Trong đó, chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân cần được tích hợp giữa các Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Đất đai, Luật Thuế và các quy định, nghị định về phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp. Đối với Luật Đất đai, Luật Quy hoạch cũng cần quy định rõ ràng, cơ chế thông thoáng cho các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần có chính sách ưu đãi, nhất là về tín dụng để tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho các doanh nghiệp, chủ đầu tư khi họ cần có nguồn vốn thương mại, cần hỗ trợ lãi suất để công nhân được hưởng lợi. Từ đó, chủ đầu tư mới có lãi và có động lực để phát triển các dự án nhà ở công nhân.

Còn theo ông Đào Công Hùng, Phó giám đốc Sở Xây dựng Bắc Giang, trong quá trình triển khai nhà ở cho công nhân còn nhiều bất cập như quy hoạch xây dựng chưa đồng bộ với khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Các chủ đầu tư hiện đang “bỏ quên” người lao động, chỉ tập trung vào nhà ở mang tính chất lợi nhuận. 

Trước thực trạng này, ông Hùng kiến nghị bốn giải pháp. Một là, cho phép doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp sử dụng lao động được ký hợp đồng thuê nhà với chủ đầu dự án (hồ sơ kèm theo danh sách dự kiến hợp đồng lao động với công nhân) để cho công nhân mình thuê ở.

San sẻ nỗi lo với công nhân thất nghiệp mùa Covid-19

Hai là, công nhân lao động trong khu công nghiệp khi thuê nhà ở chỉ cần có hợp đồng lao động tại các doanh nhiệp sản xuất trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh (doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp phải được Ban Quản lý các Khu công nghiệp xác nhận).

Ba là, đối với nhà ở xã hội để bố trí cho người lao động làm việc trong khu công nghiệp ở thì doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp hoặc doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp hoặc doanh nghiệp có chức năng kinh doanh bất động sản được Nhà nước giao làm chủ đầu tư dự án khi đáp ứng điều kiện năng lực tài chính theo quy định của pháp luật về đất đai.

Bốn là, sửa Nghị định số 82/2018/NĐ-CP ngày 22/5/2018 của Chính phủ Quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế theo hướng quy hoạch khu công nghiệp phải quy hoạch đồng bộ khu dịch vụ trong khu công nghiệp để dành đất xây dựng nhà lưu trú cho công nhân ở (phải đáp ứng tối thiểu chỗ ở cho 50% số công nhân trong khu công nghiệp đó); phải giao trách nhiệm chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp đầu tư xây dựng nhà lưu trú cho công nhân ở.

Mặt khác, ông Tăng Bá Bay, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hải Dương cho rằng, để phát triển nhà ở cho công nhân một cách hiệu quả, nhà nước cần gắn trách nhiệm bắt buộc chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng các khu công nghiệp có trách nhiệm phải đầu tư khu nhà ở công nhân và được xem khu nhà ở cho công nhân tương tự như hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp mà chủ đầu tư thực hiện.

Theo đó, khi lập quy hoạch khu công nghiệp, các cơ quan quản lý cần tính toán, dự báo số lượng công nhân tại khu công nghiệp có nhu cầu về chỗ ở (từ 50-60% số lượng công nhân), từ đó bố trí đủ quỹ đất ở để xây dựng nhà ở cho công nhân, đảm bảo yêu cầu đồng bộ bao gồm khu nhà ở và các thiết chế văn hóa kèm theo.

Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Bất động sản -  4 năm
Để phát phát triển nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng, Chính phủ cần xây dựng hệ thống pháp lý đồng bộ, đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tham gia.
Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Bất động sản -  4 năm
Để phát phát triển nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng, Chính phủ cần xây dựng hệ thống pháp lý đồng bộ, đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tham gia.
Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Không dễ phát triển nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Bất động sản -  4 năm

Để phát phát triển nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng, Chính phủ cần xây dựng hệ thống pháp lý đồng bộ, đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tham gia.

Phát triển nhà ở cho người lao động thu nhập thấp nhìn từ bão Covid

Phát triển nhà ở cho người lao động thu nhập thấp nhìn từ bão Covid

Bất động sản -  4 năm

Đại dịch Covid-19 chính là thời điểm mang tính bước ngoặt để có những quyết sách quan trọng trong quy hoạch thành phố, nhằm chuẩn bị tốt hơn cho cộng đồng người lao động thu nhập thấp trước những bất ổn của tương lai.

Thêm 1.000 căn nhà ở xã hội cho công nhân tại TP.HCM

Thêm 1.000 căn nhà ở xã hội cho công nhân tại TP.HCM

Bất động sản -  4 năm

Nhà ở cho công nhân là bài toán đang được TP.HCM giải từng bước

Đánh thuế nhà ở: Cần có 2 sắc thuế thay cho tiền sử dụng đất

Đánh thuế nhà ở: Cần có 2 sắc thuế thay cho tiền sử dụng đất

Bất động sản -  4 năm

Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho rằng cần bỏ hẳn khái niệm “tiền sử dụng đất”, luật hóa bằng 2 sắc thuế gồm thuế bất động sản và thuế chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

FUTA Land ứng dụng công nghệ thực tế ảo vào kinh doanh bất động sản

FUTA Land ứng dụng công nghệ thực tế ảo vào kinh doanh bất động sản

Bất động sản -  23 giờ

Đây là mô hình ứng dụng công nghệ trình chiếu đa chiều trong trải nghiệm bất động sản, cho phép khách hàng tiếp cận không gian dự án theo cách trực quan và sinh động ngay từ giai đoạn đầu.

Vinhomes ra mắt siêu đô thị biển 6.200ha bên vịnh Hạ Long

Vinhomes ra mắt siêu đô thị biển 6.200ha bên vịnh Hạ Long

Bất động sản -  1 ngày

Ngày 25/04/2026, Công ty CP Vinhomes đã chính thức ra mắt dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long tại Quảng Ninh quy mô hơn 6.200ha, tổng mức đầu tư lên tới 18 tỉ USD.

5 'bẫy' pháp lý người mua nhà cần tránh để không mất tiền oan

5 'bẫy' pháp lý người mua nhà cần tránh để không mất tiền oan

Bất động sản -  1 ngày

Mua bất động sản bằng cảm xúc, chưa tìm hiểu kỹ pháp lý dự án, kê giá thấp hơn giá thực tế để trốn thuế là những bẫy pháp lý thường gặp khiến các khách hàng, nhà đầu tư "mất tiền".

Công ty Việt Minh Hoàng tăng vốn thêm 1.200 tỷ đồng, sẵn sàng cho dự án trọng điểm

Công ty Việt Minh Hoàng tăng vốn thêm 1.200 tỷ đồng, sẵn sàng cho dự án trọng điểm

Bất động sản -  2 ngày

Báo cáo tài chính năm 2025 của Công ty cổ phần Xây dựng, đầu tư bất động sản Việt Minh Hoàng (VMH) ghi nhận chuyển biến tích cực về quy mô tài sản và năng lực tài chính. Việc gia tăng nguồn vốn chủ sở hữu cùng hệ số thanh khoản ổn định là nền tảng để doanh nghiệp sẵn sàng nguồn lực cho các dự án trọng điểm thời gian tới.

Hà Nội dần vắng bóng căn hộ dưới 60 triệu đồng/m2

Hà Nội dần vắng bóng căn hộ dưới 60 triệu đồng/m2

Bất động sản -  2 ngày

Sau phân khúc chung cư giá rẻ, những căn hộ có mức giá 60 triệu đồng/m3 cũng đang dần biến mất khỏi thị trường chung cư Hà Nội.

Cuộc chiến điện gió vùng cao nguyên

Cuộc chiến điện gió vùng cao nguyên

Tiêu điểm -  50 phút

Các 'ông lớn' năng lượng trong và ngoài nước vào cuộc đua quyết liệt giành quỹ công suất điện gió ven biển cuối cùng theo phân bổ quy hoạch cho tỉnh Lâm Đồng.

Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 13% năm 2026

Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 13% năm 2026

Tiêu điểm -  1 giờ

Quảng Ninh đang rốt ráo triển khai kịch bản kinh tế năm 2026 với mục tiêu đưa tốc độ tăng trưởng GRDP vọt lên mức trên 13%, thu ngân sách đạt 100.000 tỷ đồng.

Green SM và Umoney hợp tác xây hệ sinh thái di chuyển và tài chính số tại Lào

Green SM và Umoney hợp tác xây hệ sinh thái di chuyển và tài chính số tại Lào

Nhịp cầu kinh doanh -  19 giờ

Green SM Lào và Star Fintech Sole Co., Ltd (Umoney) ký kết hợp đồng tích hợp hệ thống thanh toán Umoney vào ứng dụng Green SM và thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính số và dịch vụ di chuyển thông minh tại Lào.

U17 Việt Nam vô địch Đông Nam Á: Dấu ấn HLV Roland và hệ sinh thái CLB Hà Nội

U17 Việt Nam vô địch Đông Nam Á: Dấu ấn HLV Roland và hệ sinh thái CLB Hà Nội

Nhịp cầu kinh doanh -  19 giờ

Không còn là câu chuyện của một giải đấu thành công, hành trình vô địch U17 Đông Nam Á 2026 thầy trò HLV Roland đã mở ra một câu chuyện khác.

Cầu Tứ Liên đảm bảo dòng tiền bền vững cho Vincom Collection Bazaar

Cầu Tứ Liên đảm bảo dòng tiền bền vững cho Vincom Collection Bazaar

Nhịp cầu kinh doanh -  19 giờ

Các thương hiệu bán lẻ lớn đều đang hướng về Vincom Collection Bazaar (Vinhomes Global Gate) để vừa hưởng siêu chính sách ưu đãi “đóng băng” lãi suất 0 - 6%/năm trong 5 năm, vừa chớp cơ hội bứt phá dòng khách, dòng tiền khi dự án cầu Tứ Liên đang tiến gần về đích.

FUTA Land ứng dụng công nghệ thực tế ảo vào kinh doanh bất động sản

FUTA Land ứng dụng công nghệ thực tế ảo vào kinh doanh bất động sản

Bất động sản -  23 giờ

Đây là mô hình ứng dụng công nghệ trình chiếu đa chiều trong trải nghiệm bất động sản, cho phép khách hàng tiếp cận không gian dự án theo cách trực quan và sinh động ngay từ giai đoạn đầu.

Khởi công cảng Liên Chiểu hơn 1,7 tỷ USD

Khởi công cảng Liên Chiểu hơn 1,7 tỷ USD

Nhịp cầu kinh doanh -  1 ngày

Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu liên danh Hateco đảm bảo tiến độ cảng Liên Chiểu theo cam kết, phát triển đáp ứng mô hình cảng xanh – thông minh.