Quảng Ninh trước vận hội phát triển mới

Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, tỉnh Quảng Ninh đã chứng minh bản lĩnh và khả năng thích ứng vượt trội trước bối cảnh đầy biến động của thế giới và trong nước. Đại dịch Covid-19, thiên tai khắc nghiệt cùng những thay đổi lớn của kinh tế toàn cầu đã thử thách sức chịu đựng và năng lực quản trị của địa phương.

Với truyền thống kỷ luật và đồng tâm, sự đoàn kết thống nhất từ cấp ủy đến nhân dân, tỉnh đã không chỉ vượt qua khó khăn mà còn vươn lên mạnh mẽ, tạo nên dấu ấn nổi bật trong phát triển kinh tế xã hội, trở thành điểm sáng của cả nước.

Một trong những thành tựu nổi bật là tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm ước đạt 10,4 %, cao gấp gần 1,7 lần mức bình quân chung. Quy mô kinh tế mở rộng nhanh, GRDP bình quân đầu người năm 2025 đạt trên 11.000 USD, tiệm cận nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ từ khai thác than sang công nghiệp chế biến chế tạo và dịch vụ, chiếm khoảng hai phần ba GRDP.

Sự chuyển đổi từ nâu sang xanh không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành chiến lược phát triển bền vững với những kết quả cụ thể. Tổng thu ngân sách nhà nước luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Du lịch có sự phục hồi ấn tượng sau dịch bệnh với hơn 19 triệu lượt khách năm 2024, khẳng định vị thế trung tâm du lịch quốc gia.

Thành công của Quảng Ninh không chỉ ở con số tăng trưởng mà còn ở nền tảng phát triển dài hạn.

Tỉnh kiên trì thực hiện ba đột phá chiến lược cùng các chương trình trọng điểm. Hạ tầng kinh tế xã hội được đầu tư đồng bộ và hiện đại với gần 200km đường cao tốc, dài nhất cả nước, kết nối cùng sân bay quốc tế Vân Đồn, cảng biển và cửa khẩu quốc tế. Hệ thống hạ tầng này đã đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm liên kết vùng và cửa ngõ giao thương với thế giới. Tốc độ đô thị hóa nhanh thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Cùng với đó, nguồn nhân lực chất lượng cao được chú trọng phát triển thông qua cải cách giáo dục, y tế và các chính sách nâng cao dân số.

Nhiều năm liền Quảng Ninh giữ vị trí dẫn đầu các chỉ số PCI và các bảng xếp hạng về cải cách hành chính, minh chứng cho một chính quyền liêm chính, kiến tạo và phục vụ.

Phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025 - 2030, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, những thành quả này không chỉ tạo dựng niềm tin của nhân dân mà còn khẳng định vai trò của Quảng Ninh như một cực tăng trưởng kinh tế quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có sức lan tỏa trong cả nước.

Tuy vậy, tỉnh vẫn còn những hạn chế như tốc độ tăng vốn đầu tư toàn xã hội chưa đạt kỳ vọng, lao động qua đào tạo có bằng cấp chứng chỉ chưa cao. Kinh tế biển, du lịch, khu công nghiệp, kinh tế số và công nghiệp văn hóa chưa khai thác hết tiềm năng. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa thực sự trở thành động lực chính.

Quy mô dân số còn thấp, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Một số kết quả giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa vững chắc. Công tác quản lý tài nguyên, đất đai, khoáng sản và đầu tư công còn bất cập. Đội ngũ cán bộ trẻ kế cận chưa được đào tạo và phát hiện đầy đủ.

Đứng trước giai đoạn mới, Quảng Ninh được xác định là tỉnh có vị trí địa chính trị và địa kinh tế đặc biệt. Đây vừa là lợi thế vừa là thách thức lớn.

Tỉnh nằm ở cửa ngõ phía Bắc, có biên giới trên bộ và trên biển, là trung tâm than, cảng biển và du lịch quốc tế, chịu tác động trực tiếp của biến động thương mại toàn cầu, chuyển dịch chuỗi cung ứng, cạnh tranh chiến lược khu vực và biến đổi khí hậu. Do đó, Quảng Ninh cần tư duy chiến lược, nhận diện đúng bối cảnh để chủ động phát triển nhanh và bền vững.

Trong nhiệm kỳ mới, định hướng phát triển của tỉnh tập trung vào nhiều trụ cột. Trước hết là tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và quản trị, phát triển đội ngũ cán bộ cơ sở gần dân sát dân vì dân.

Trên phương diện kinh tế, ông Thắng cho rằng, Quảng Ninh cần đổi mới tư duy phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là động lực then chốt để khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế.

Ngành công nghiệp chế biến chế tạo hiện đại, năng lượng tái tạo, kinh tế biển, nông nghiệp sinh thái sẽ là trụ cột. Việc khai thác khoáng sản cần được quản lý theo hướng hiện đại, tiết kiệm, gắn với chế biến sâu và bảo vệ môi trường. Song song là phục hồi hệ sinh thái sau khai thác để hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh.

Du lịch tiếp tục được định vị là ngành kinh tế mũi nhọn với Hạ Long, Yên Tử, Vân Đồn trở thành trung tâm du lịch quốc tế. Các không gian phát triển ven biển, công nghiệp dịch vụ phía Tây Nam, miền núi và hải đảo được kết nối hài hòa để tạo ra một hệ sinh thái phát triển cân bằng và liên thông.

Vai trò cực tăng trưởng trong tam giác kinh tế Hà Nội Hải Phòng Quảng Ninh được củng cố, đồng thời tỉnh từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và mạng lưới thương mại toàn cầu.

Hạ tầng tiếp tục là đột phá chiến lược với định hướng phát triển đồng bộ, hiện đại, đa phương thức. Quảng Ninh sẽ phát huy lợi thế có hệ thống cao tốc dài nhất cả nước, sân bay quốc tế Vân Đồn, cụm cảng biển Cái Lân Hải Phòng và cửa khẩu quốc tế Móng Cái để nâng tầm logistics, thương mại biên mậu và du lịch quốc tế, đưa tỉnh trở thành trung tâm kết nối vùng và cửa ngõ giao thương của cả nước.

Nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là trọng tâm phát triển gắn với nâng cao quy mô và chất lượng dân số. Cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư tiếp tục được đặt lên hàng đầu để tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân và các thành phần kinh tế khác phát triển mạnh mẽ.

Bên cạnh phát triển kinh tế, Quảng Ninh định hướng xây dựng nền văn hóa giàu bản sắc, khai thác giá trị di sản để phát triển kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa. Đồng thời, mở rộng đối ngoại, tăng cường hợp tác quốc tế để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.

Quảng Ninh được kỳ vọng sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai gần. Để đạt được mục tiêu này, theo ông Thắng, tỉnh cần tập trung trí tuệ, phát huy truyền thống kỷ luật và đồng tâm, đoàn kết thống nhất, tiếp tục đưa ra các quyết sách ngang tầm thời kỳ mới.

Với tinh thần đoàn kết dân chủ kỷ cương đột phá phát triển, Quảng Ninh hoàn toàn có thể bứt phá, trở thành trung tâm phát triển năng động và toàn diện của miền Bắc, đóng góp quan trọng vào hành trình tự cường và vươn lên của đất nước.