Thách thức cho tăng trưởng kinh tế nửa cuối năm

Mặc dù các dữ liệu vĩ mô chính của kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm cho thấy xu hướng tương đối ổn định, làn sóng dịch bệnh hiện nay được đánh giá có thể gây ra những áp lực đáng kể với mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5%.

Kể từ cuối tháng 4, Việt Nam đang phải đối mặt với đợt dịch bùng phát tồi tệ nhất kể từ khi đại dịch bắt đầu. Số ca nhiễm tăng nhanh, đặc biệt ở các khu công nghiệp, gây nhiều trở ngại đến hoạt động sản xuất.

Nếu như tính đến tháng 4/2021, Việt Nam chỉ ghi nhận khoảng 3.000 ca nhiễm thì tới nay, con số này đã vượt 15.000. Dịch Covid-19 bùng phát tại nhiều địa phương trên cả nước với những diễn biến phức tạp, khó lường đã đặt ra nhiều thách thức, rủi ro cho trong việc thực hiện mục tiêu kép.

Ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc Khối ngoại hối và thị trường vốn, HSBC Việt Nam, nhận định: “Thách thức cho tăng trưởng của Việt Nam nằm nhiều hơn ở các yếu tố nội tại”.

Theo đó, các ổ dịch gần đây làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến sự phục hồi kinh tế bền vững của Việt Nam. Các chỉ thị giãn cách để ngăn ngừa dịch bệnh đã dẫn đến sự suy giảm nặng thêm về triển vọng tiêu dùng và sự phục hồi của ngành dịch vụ, du lịch.

“Với việc phải đóng cửa nhiều khu công nghiệp và giãn cách xã hội kéo dài, chắc chắn đà tăng trưởng trong quý III nói riêng và nửa sau của năm 2021 đặt ra rất nhiều thách thức”, vị này phân tích.

Đặc biệt, biến thể mới của Covid-19 và tốc độ tiêm vắc xin chậm sẽ tiếp tục gây trì hoãn việc mở cửa trở lại biên giới cho khách du lịch đại chúng và các nhà đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, trong dài hạn, ông Khoa đánh giá động lực tăng trưởng của Việt Nam vẫn rất mạnh mẽ.

Khi dịch bệnh được kiểm soát, Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ sự phục hồi mạnh mẽ do công nghệ dẫn đầu và triển vọng FDI đầy hứa hẹn, khiến Việt Nam trở thành một trong những quốc gia giàu tiềm năng nhất trong khu vực.

Do đó, dự báo tăng trưởng năm 2022 hiện tại được nâng lên 6,8%, từ mức 6,5%.

Theo vị chuyên gia của HSBC, để phục hồi bền vững trở lại đúng hướng, điều quan trọng là phải nhanh chóng ngăn chặn đà lây lan của vi rút và đẩy nhanh chương trình tiêm chủng toàn quốc.

Cùng với đó, cần có những chính sách kịp thời cả về tài khóa và tiền tệ nhằm hỗ trợ hơn nữa cho doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn.

Về tỷ giá, mặc dù trong hầu hết thời gian 6 tháng đầu năm nay, tỷ giá USD/VND đa phần giao dịch trong biên độ 23.010 – 23.100 với xu hướng thiên về tiền Đồng tăng giá, ông Khoa cho rằng dường như tình hình có xu hướng đảo ngược sau kì họp gần nhất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).

Nhìn về trung và dài hạn, đặc biệt từ nay đến cuối năm, vị này đánh giá không bỏ ngỏ khả năng VND chịu áp lực mất giá trở lại, với mức dự báo 23.100 vào cuối năm nay.

Một trong những nguyên nhân có thể kể đến như cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu, mối lo về giá cả hàng hóa cao hơn cùng khả năng lãi suất Mỹ bước vào chu kỳ tăng trở lại.

“Nhìn chung, có một điều khá chắc chắn rằng tỷ giá USD/VND sẽ khó duy trì được xu hướng bình ổn như đã từng trải qua trong 6 tháng cùng kỳ 2020”, ông Khoa nhấn mạnh.

Thay vào đó, tỷ giá sẽ có nhiều biến động hơn trong 6 tháng cuối năm, đến từ biến động trên thị trường quốc tế, đặc biệt là các động thái của Fed trong những tháng tiếp theo, cũng như những rủi ro nội tại mà Covid-19 tạo ra.

Về xu hướng lãi suất, tình trạng vật giá leo thang đang khiến thị trường tài chính bắt đầu tỏ ra quan ngại khi ngân hàng trung ương các nước bắt đầu phải tính đến chuyện siết van thanh khoản và nâng lãi suất điều hành.

Tuy nhiên, mối lo ngại này dường như tập trung nhiều hơn ở các quốc gia phương Tây. Trong khi đó, các quốc gia châu Á, bao gồm Việt Nam, chưa cho thấy áp lực của lạm phát khi áp lực chủ yếu đến từ giá cả đầu vào thay vì cầu kéo.

“Nhưng nếu đặt trong bối cảnh lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài thay vì mang tính thời điểm, khả năng nâng lãi suất điều hành là có thể xảy ra”, ông Khoa phân tích.

Mặt khác, cơ quan điều hành cũng cần cân nhắc để tránh việc nâng lãi suất quá sớm và/hoặc quá nhanh trong bối cảnh kinh tế vẫn còn chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh.

Do đó, vị chuyên gia của HSBC khuyến nghị các doanh nghiệp cần tiếp tục chủ động trong các nghiệp vụ phòng vệ rủi ro, bao gồm rủi ro tỷ giá, rủi ro lãi suất, thông qua các sản phẩm mà Ngân hàng Nhà nước cấp phép, nhằm đạt mục đích quản trị rủi ro trong kinh doanh.