Thay vì du lịch tâm linh, tại sao không phát triển du lịch công nghiệp?
Nguyễn Văn Mỹ*
Thứ năm, 19/09/2019 - 14:46
Hầu hết chủ doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước đều chưa hiểu du lịch công nghiệp là gì.
Công nghiệp du lịch và du lịch công nghiệp
Cần phân biệt khái niệm "công nghiệp du lịch" và "du lịch công nghiệp". Công nghiệp du lịch là nói về sự chuyên nghiệp và kỹ nghệ kinh doanh của ngành du lịch. Có người bảo, Việt Nam chưa có công nghiệp du lịch và chủ yếu là dịch vụ du lịch.
Trong khi đó, du lịch công nghiệp là một loại hình du lịch, giống như du lịch văn hoá, du lịch thể thao, du lịch sinh thái hay du lịch nông nghiệp. Trong khi các loại hình du lịch khác, trong đó có du lịch tâm linh đang "đồng khởi", du lịch công nghiệp vẫn sơ khai.
Công bằng mà nói, dù không ai chỉ đạo, một số nơi đã vận dụng tự tổ chức du lịch công nghiệp để kinh doanh và tuyên truyền như các thủy điện Hòa Bình, Sơn La, Yaly.
Các doanh nghiệp như Cầu Đất Farm ở Lâm Đồng, Gốm sứ Minh Long ở Bình Dương hay Lâu đài rượu Vang ở Bình Thuận làm du lịch công nghiệp tự phát để tiếp thị và bán sản phẩm. Tương đối bài bản là các khu nông nghiệp sinh thái VinEco của Vingroup.
Trong báo cáo tổng kết của ngành du lịch, từ trung ương đến địa phương và chương trình đào tạo, đều chưa có loại hình du lịch công nghiệp.
Du khách nước ngoài thích thú trải nghiệm với sản phẩm tự trang trí tại nhà máy Gốm sứ Minh Long.
Tiềm năng và trở ngại
Cách đây hơn 10 năm, trong một chuyến đi thực địa do Tổng cục Du lịch Thái Lan tổ chức, tôi được đến tham quan trại nuôi bò sữa. Khách được xem phim, tham quan dây chuyền công nghệ vắt bò sữa qua cửa kính cường lực, trải nghiệm lao động, dùng thử và mua sản phẩm. Ai cũng thích thú.
Họ bảo “So với bò sữa Long Thành ở Việt Nam, nông trại này chẳng là gì cả, nhỏ bé gấp mấy lần về mọi mặt”. To lớn để làm gì. Bò sữa Long Thành chỉ biết làm trạm dừng để bán sản phẩm cho khách nội địa. Các điểm dừng của Thái Lan trong các chương trình du lịch mua sắm hiện nay đều khai thác loại hình này cực tốt.
Du khách đi Đài Loan, đoàn nào cũng ghé lò bánh dứa nướng, một đặc sản địa phương được sản xuất theo công nghệ. Khách được xem phim, hướng dẫn làm bánh và tự nướng. Trong lúc chờ bánh chín thì tham quan dây chuyền làm và nướng bánh, ăn thử và mua sản phẩm. Ai cũng vui vẻ móc túi mua hàng khệ nệ kèm mấy chiếc bánh tự làm được gói trang trọng. Một cách tiếp thị giản đơn mà hiệu quả.
Du khách Việt hào hứng với trải nghiệm làm bánh dứa nướng ở Đài Loan.
Tôi liên tưởng đến hãng bánh pía Tân Hoa Viên ở Sóc Trăng, to và hiện đại hơn nhiều lần, cũng chỉ bằng lòng với trạm dừng, cho khách nội địa ăn thử và bán bánh. Nghe đâu Tân Hoa Viên cũng đang chuẩn bị mở du lịch tâm linh với bánh pía.
Năm 1987, tôi được Thành Đoàn cử đi tu nghiệp ở Cộng hòa Dân chủ Đức (Liên bang Đức ngày nay). Cuối tuần, nhà trường thường tổ chức cho học viên đến nhà máy tham gia lao động. Vừa có thêm thu nhập, vừa hiểu hơn những dây chuyền sản xuất tiên tiến và góp phần quảng bá cho sản phẩm.
Ở Hàn Quốc, du lịch công nghiệp đã có chiến lược phát triển từ những năm 1970.
Gần chục năm trước, dù chưa làm du lịch, dược sĩ Nguyễn Văn Bé (Ba Phèn) khi xây dựng nhà máy dược liệu sạch Mộc Hoa Tràm đã dùng kính cường lực làm vách ngăn. Tầm nhìn của ông đã phát huy hiệu quả khi Khu du lịch Cánh đồng bất tận với các dịch vụ tắm rừng dược liệu, tham quan nhà máy trở thành đặc sản của Long An hiện nay.
Mô hình của Cầu Đất Farm, Gốm sứ Minh Long, Lâu đài Rượu Vang Sea Link, Eco Farm của Vingroup… rất cần được hoàn thiện thêm và nhân rộng.
Các nhà máy sản xuất như Vinamilk, Vissan, rau củ và trái cây xuất khẩu, sản xuất ô tô và phụ tùng, lắp ráp ti vi – điện thoại – máy tính, sản xuất linh kiện điện tử, vật dụng tiêu dùng; các nhà máy ở khu công nghệ cao… đều là những tài nguyên cực kỳ phong phú cho du lịch công nghiệp.
Khách tham quan, tìm hiểu sản phẩm dược liệu sạch của nhà máy Mộc Hoa Tràm, Mộc Hóa, Long An.
Ngoài lợi ích to lớn về kinh tế, du lịch công nghiệp dành cho học sinh, sinh viên còn là những đợt hoạt động ngoại khóa kỳ thú và hướng nghiệp thiết thực. Đặc biệt là truyền lửa đam mê khoa học kỹ thuật, giúp thế hệ trẻ vững tin vào tương lai. Đây cũng là cơ hội quảng bá và bán hàng hiệu quả và ít tốn tiền tiếp thị. Không chỉ cho khách nội địa mà cả khách nước ngoài.
Liên kết vốn là thuộc tính của công nghiệp du lịch. Đây là một trong những khâu yếu nhất của du lịch Việt Nam. Bên cạnh đó là tầm nhìn và tư duy từ quản lý ngành đến chủ các doanh nghiệp. Nếu các chủ doanh nghiệp có tầm nhìn như ông Ba Phèn thì du lịch công nghiệp Việt Nam đã có diện mạo khởi sắc.
Đề xuất
Đã đến lúc phải thay đổi triệt để tư duy du lịch. Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, liên quan đến nhiều ngành khác. Do vậy đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ và phối hợp nhịp nhàng, từ việc tạo ra sản phẩm, marketing, bán và không ngừng hoàn thiện sản phẩm. Tự thân ngành du lịch không thể phát triển loại hình này được.
Tham quan nông trại VinEco của Vingroup.
Thay vì chạy theo du lịch tâm linh biến tướng với nhiều hệ lụy khôn lường thì nên tập trung phát triển du lịch công nghiệp như các nước tiên tiến. Du lịch tâm linh biến tướng chỉ phát triển ở những nước có nhiều vấn nạn xã hội và cuộc sống lạc hậu. Rất cần những chính sách cụ thể để khuyến khích loại hình du lịch này. Trước mắt là bổ sung nội dung du lịch công nghiệp vào chương trình đào tạo của các trường du lịch.
Chủ các doanh nghiệp đặc thù, nếu có điều kiện, khi xây dựng nhà máy cần tính toán việc tham gia loại hình du lịch công nghiệp như một kênh tiếp thị, quảng bá và bán sản phẩm. Từ việc làm phim tư liệu, phòng chiếu phim, thiết kế ốp kính phòng sản xuất đến không gian trải nghiệm, phòng trưng bày và bán sản phẩm. Điều này giúp các công ty lữ hành xây dựng sản phẩm, bổ sung du lịch công nghiệp vào ngân hàng chương trình du lịch mới.
Đại học Văn hóa TP. HCM đang biên soạn bộ quy chuẩn “Du lịch Công nghiệp và các dịch vụ liên quan” theo chuẩn ISO13810 và đây sẽ là nền tảng để loại hình này định hình và phát triển bền vững.
Đất nước sẽ đi lên bằng công nghiệp chứ không phải bằng tâm linh.
Chậm còn hơn không. Biết đâu ta lại “đi sau về trước” thiên hạ?
* Bài viết phản ánh quan điểm tác giả Nguyễn Văn Mỹ, Chủ tịch Lửa Việt Tours
Nếu như trước đây, khách du lịch muốn tiếp cận và trải nghiệm một hầm rượu vang đúng nghĩa chỉ có thể tới Pháp hoặc một số nước Châu Âu, thì nay, chỉ cần đến hầm vang Đà Lạt, du khách đã có thể cảm nhận một cách đầy đủ và trọn vẹn về văn hóa rượu vang.
Nếu như trước đây, khách du lịch muốn tiếp cận và trải nghiệm một hầm rượu vang đúng nghĩa chỉ có thể tới Pháp hoặc một số nước Châu Âu, thì nay, chỉ cần đến hầm vang Đà Lạt, du khách đã có thể cảm nhận một cách đầy đủ và trọn vẹn về văn hóa rượu vang.
Trở thành ngành mũi nhọn đem lại tỷ USD xuất khẩu tại chỗ cho đất nước hàng năm, sự phát triển của du lịch Việt đang tạo cảm hứng cho nhiều doanh nghiệp đầu tư.
Vấn đề nội tại của nền kinh tế Trung Quốc đang khiến khách du lịch nước này không còn bùng nổ tại khu vực Đông Nam Á, khiến ngành du lịch tại đây mất đà tăng trưởng nhanh.
Việt Nam có mức tiến năng lực cạnh tranh du lịch nhanh nhất trong ASEAN và được đánh giá có cải thiện cao nhất khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về độ mở quốc tế và cơ sở hạ tầng giao thông hàng không.
Động lực tăng trưởng địa phương không chỉ đến từ những "đại bàng" mà còn từ khả năng nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ để tạo ra những giá trị mới.
Giá trị quan trọng nhất của một công trình được định hình ngay từ giai đoạn ý tưởng, đó cũng là lúc Hunter Douglas lựa chọn đồng hành cùng khách hàng và tạo ra sự khác biệt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Năm mươi năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã viết nên trang sử vẻ vang, rực rỡ tên vàng. Năm mươi năm tới, Thành phố phải viết tiếp một chương phát triển mới, lớn hơn, đẹp hơn, xứng đáng hơn, rực rỡ hơn.
Ngoài nội lực, việc hợp tác với các quốc gia khác trong khu vực như Singapore giúp Việt Nam củng cố hạ tầng, đón làn sóng đầu tư mới trong xu hướng AI.
Tập đoàn TH được vinh danh “Doanh nghiệp xanh – Net Zero hành động” tại Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026 với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero", do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội, ngày 8/7/2026.
Giữa bối cảnh phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam đang chạy đua bằng những vật liệu hào nhoáng, dự án Crystal Holidays Heritage Lý Sơn của Tập đoàn Everland lại hướng tới việc chắt lọc sâu sắc văn hóa bản địa, đưa tỷ lệ con người làm trung tâm và đặt mục tiêu chạm tới tiêu chuẩn phát thải ròng đầy thách thức.
Giá lăn bánh chỉ từ dưới 600 triệu đồng sau ưu đãi, VinFast VF 6 còn “áp đảo” đối thủ trong phân khúc bằng hàm lượng công nghệ, tiện nghi vượt tầm giá.
