Việt Nam đã đặt mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 – 2030. Trong bối cảnh ấy, xung đột tại Trung Đông kéo theo cú sốc giá năng lượng đang đặt ra thêm các bài toán cho Việt Nam trong giai đoạn tới.
TS. Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của HSBC, đã trao đổi về những thách thức mới với kinh tế Việt Nam và giải pháp cho tăng trưởng sắp tới.
Trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông kéo dài, ông đánh giá như thế nào về tác động của cuộc xung đột này đối với tăng trưởng của Việt Nam?
TS. Frederic Neumann: Xung đột tại Trung Đông là một cú sốc lớn đối với kinh tế toàn cầu, đặc biệt là khu vực châu Á khi mọi nền kinh tế tại đây đều chịu tác động lớn.
Với Việt Nam, có hai thách thức lớn nổi lên. Một là giá cả năng lượng đang trở nên đắt đỏ hơn, từ đó gây khó khăn cho nền kinh tế bởi Việt Nam vẫn cần nhập khẩu rất nhiều dầu, khí đốt và than đá. Giá cả tăng lên khiến sản xuất tốn kém hơn, kéo theo hàng hóa đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng, từ đó làm chậm nền kinh tế.
Hai là sự chậm lại của nền kinh tế toàn cầu, dẫn tới rủi ro với xuất khẩu nếu người Mỹ hay người châu Âu mua ít hàng hóa hơn do họ phải trả nhiều tiền hơn cho khí đốt.
Nhìn về tương lai, bối cảnh hiện nay sẽ đẩy nhanh hơn quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo của nhiều quốc gia, không chỉ ở Việt Nam mà ở mọi nơi.
Việt Nam có lợi thế là vẫn đang trong quá trình xây dựng toàn bộ hệ thống năng lượng, vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng nên việc xây dựng một hệ thống năng lượng mới dựa trên năng lượng tái tạo sẽ dễ dàng hơn. Điều này khác với Mỹ - nơi đã có sẵn hệ thống năng lượng cũ và việc thay đổi sang năng lượng tái tạo là cực kỳ khó khăn.
Vậy vị thế của Việt Nam hiện nay khác gì với những cuộc biến động trước đây để chúng ta có thể lạc quan hơn trong thời gian tới?
TS. Frederic Neumann: Tôi nghĩ rằng trong cuộc khủng hoảng này, Việt Nam đang ở vị thế tốt hơn hẳn so với các cuộc khủng hoảng trước đây, như Covid-19 hay những biến động liên quan đến cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine. Khá khó để so sánh tổng thể nhưng nhìn chung, Việt Nam bước vào biến động của năm nay với trạng thái tốt hơn.
Việt Nam không có sự mất cân đối lớn trong nội địa, không có bong bóng bất động sản khổng lồ. Cùng với đó là vị thế cạnh tranh quốc tế tốt hơn, quan hệ thương mại các nước cũng đã ổn định.
Tất nhiên Việt Nam vẫn sẽ bị ảnh hưởng vì biến động đang diễn ra là cuộc biến động toàn cầu. Tuy nhiên, ngay cả khi nhìn vào dự báo tăng trưởng, dù tất cả các nước đều chậm lại, Việt Nam vẫn được kỳ vọng sẽ có tốc độ tăng trưởng thuộc hàng cao nhất châu Á, nghĩa là dù có giảm xuống, Việt Nam vẫn là một thị trường có kết quả tăng trưởng vượt trội.
Ngoài ra, chúng ta cũng có những động lực tăng trưởng lớn, tiêu biểu là sự bùng nổ phần cứng AI do Mỹ dẫn đầu, điều này giúp các nước khác được hưởng lợi. Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Mỹ mạnh đến nỗi điều này đang một tay thúc đẩy kinh tế Mỹ.
Chúng tôi không nghĩ kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái. Ngay cả với giá năng lượng cao, thị trường Mỹ vẫn sẽ đứng vững. Đây là tin tốt cho Việt Nam vì Việt Nam có tỷ trọng xuất khẩu lớn sang Mỹ. Nếu người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu, xuất khẩu của Việt Nam sẽ được bảo vệ phần nào.
Một lý do khác là phần cứng AI đòi hỏi rất nhiều thiết bị điện tử, hàng hóa mà Việt Nam đang tham gia sản xuất để xây dựng các trung tâm dữ liệu này. Việt Nam không sản xuất chip cao cấp nhưng lại sản xuất rất nhiều linh kiện đi kèm như hệ thống làm mát, dây cáp... Sức mạnh của kinh tế Mỹ đang giúp bảo vệ xuất khẩu của Việt Nam ngay cả trong môi trường đầy thách thức.
Các nước Đông Nam Á khác như Indonesia hay Philippines không có được lợi thế này vì họ ít tiếp cận với thị trường Mỹ và AI hơn.
Nếu ví Việt Nam như ‘con hổ kinh tế’ mới của châu Á thì giờ đây, con hổ ấy đang gầm vang hơn so với hai thập kỷ trước.
Đơn cử, Việt Nam đang dịch chuyển cao hơn trên nấc thang giá trị. Nếu 20 năm trước nhiều người tới đây để mua áo thun, hàng may mặc, giày dép thì ngày nay là iPad, Apple Watch, là các sản phẩm tinh vi hơn. Việt Nam đang tiến vào lĩnh vực bán dẫn (với đóng gói, thử nghiệm) như Malaysia đã làm và tương lai có thể là sản xuất chip, rồi cả máy móc, ô tô…
Tuy nhiên, cái khó là không chỉ có sản xuất tinh vi mà phải làm sao để khu vực dịch vụ và kinh tế nội địa cũng phát triển theo. Để sản xuất mở rộng, Việt Nam cần một ngành dịch vụ cạnh tranh, đặc biệt là tài chính. Việt Nam cần cải thiện hệ thống tài chính, công nghệ ngân hàng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu, bảo hiểm, lương hưu...
Cùng với đó, đẩy mạnh giáo dục bậc cao và y tế. Việt Nam đang làm những việc đó và tôi thấy rằng mọi việc đang thực hiện đúng lộ trình.
Ở chiều ngược lại, đâu là những điều cần lo lắng về tăng trưởng của Việt Nam?
TS. Frederic Neumann: Một trong các điều cần lưu tâm hiện nay là thâm hụt thương mại đang mở rộng do giá năng lượng tăng cao. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng giảm, thâm hụt sẽ giảm theo, đó là điều tự nhiên. Vấn đề là thâm hụt thương mại đang rút cạn thanh khoản của Việt Nam khi Việt Nam đang phải trả nhiều tiền cho nhập khẩu hơn là thu về từ xuất khẩu. Điều này khiến thanh khoản trong hệ thống ngân hàng bị thắt chặt.
Bộ phận nghiên cứu của HSBC dự báo giá năng lượng sẽ bình thường hóa trong 1 – 2 tháng tới. Tuy nhiên, nếu eo biển Hormuz vẫn đóng cửa đến tháng 6, thâm hụt thương mại sẽ là một thách thức chính sách lớn cho Ngân hàng Nhà nước (SBV) khi việc cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng trở nên khó khăn hơn.
Việt Nam hiện vẫn có các vùng đệm an toàn nhưng nếu tình trạng kéo dài, SBV sẽ buộc phải cân nhắc kỹ vấn đề lãi suất.
Nếu cần xác định ba ưu tiên để Việt Nam có thể đạt được tăng trưởng tốt không chỉ năm nay mà còn cả giai đoạn tới 2030, theo ông sẽ là những ưu tiên nào?
TS. Frederic Neumann: Tôi nghĩ sẽ là cơ sở hạ tầng, khu vực tư nhân và nguồn vốn.
Theo đó, Chính phủ cần cung cấp hạ tầng, cả hạ tầng cứng lẫn giáo dục và thể chế.
Thứ hai là ưu tiên sự phát triển của khu vực tư nhân vì khu vực này thúc đẩy hiệu quả và năng suất tốt hơn nhiều. Chính phủ xây hạ tầng, sau đó để khu vực tư nhân vào xây dựng doanh nghiệp và vận hành hiệu quả, miễn là Chính phủ đảm bảo mọi người chơi đúng luật và không có độc quyền.
Thứ ba là huy động vốn. Khu vực tư nhân cần vốn để đầu tư và phát triển.
Nếu làm tốt ba điều này, tăng trưởng hai chữ số là hoàn toàn có thể.
Trung Quốc giai đoạn 2000 – 2012 đã làm được nhờ hạ tầng khổng lồ và khu vực tư nhân dẫn dắt. Sự nhảy vọt về hiệu suất diễn ra khi nhà nước lùi lại và để khu vực tư nhân làm việc của mình.
Tuy nhiên, về tích lũy vốn, Trung Quốc có khả năng tích lũy vốn rất cao, các ngân hàng của họ rất nhiều tiền trong khi Việt Nam là thị trường nhỏ hơn nên khả năng tích lũy vốn của hệ thống tài chính còn hạn chế. Chúng ta cần cải thiện quy trình này.
Cảm ơn ông!
Tags:
Tags:
Việc mở rộng nghị định thư xuất khẩu đối với sản phẩm sầu riêng đông lạnh đang mở ra cơ hội rất lớn cho ngành hàng Việt Nam.
Các chuyên gia HSBC cho rằng đối với Việt Nam, nhiều yếu tố mang tính cấu trúc vẫn không bị ảnh hưởng bất chấp các biến động.
Với yêu cầu đầu tư trung bình 5 tỷ USD mỗi năm cho hạ tầng và lưới điện, EVN sẽ giải bài toán khó này như thế nào để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Giá trị bất động sản không còn được quyết định tuyệt đối bởi “gần trung tâm cũ”, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng kết nối với hạ tầng giao thông công cộng, đặc biệt là metro và TOD.
Một môi trường kinh doanh thuận lợi giờ đây không chỉ là rút gọn thủ tục hành chính tốt mà còn là sự chủ động kiến tạo của chính quyền địa phương.
Tòa soạn trân trọng giới thiệu bài viết ‘Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi’ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tri thức đại học phải được chuyển hóa thành chính sách tốt hơn, công nghệ hữu ích hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, địa phương phát triển hơn và cuộc sống người dân tốt đẹp hơn.
Chuyên gia thuế Lê Văn Tuấn cho rằng, chính sách thuế hộ kinh doanh nên dựa trên khả năng tạo lợi nhuận thực tế thay vì chỉ nhìn vào doanh thu của hộ kinh doanh.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam vẫn được kỳ vọng thuộc hàng cao nhất châu Á dù chậm lại do chi phí năng lượng dâng cao.
VinFast VF 8 thế hệ mới có giá niêm yết 999 triệu đồng, được áp dụng chính sách ưu đãi 51 triệu đồng dành cho khách hàng đặt cọc sớm trong giai đoạn từ 27/5 - 3/6/2026.
Sự đồng hành của Techcombank tại "Anh trai vượt ngàn chông gai 2026" không chỉ dừng lại ở một thương vụ tài trợ giải trí, mà là bước đi chiến lược nhằm tái định nghĩa khái niệm "ngân hàng phong cách sống" dành riêng cho cộng đồng "Gai Con".
Với lộ trình IPO sắp tới, lãnh đạo LPBS cho biết sẽ sớm đưa tài sản số lên nền tảng đầu tư của công ty, ngay sau khi được cấp phép thí điểm.
Thị trường vận tải biển biến động mạnh do xung đột địa chính trị nhưng Hải An vẫn lên kế hoạch huy động gần 1.900 tỷ đồng để mở rộng đội tàu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu việc phát triển nhà ở phải theo hướng phù hợp khả năng chi trả của người dân, không để nhà ở trở thành công cụ đầu cơ, trục lợi.
Nhanh chóng thoát lỗ lũy kế, bảo đảm an ninh năng lượng và đầu tư ngành điện nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng hai con số là những thách thức lớn với EVN trong 5 năm tới.
