4 vấn đề căng thẳng trong doanh nghiệp gia đình và cách vượt qua

Amy Castoro và Fred Krawchuk Thứ bảy, 01/08/2020 - 10:35

Việc làm rõ vai trò xung quanh nhiệm vụ chung có thể giúp các thành viên gia đình bộc lộ tài năng cá nhân nhằm hỗ trợ các mục tiêu tập thể và sử dụng khuôn khổ chung cho hành động kết hợp.

Cũng giống như các loại hình doanh nghiệp khác, doanh nghiệp gia đình cũng bị chi phối bởi quyền hạn. Gia phong là yếu tố khiến quyền hạn và tranh giành quyền quản lý diễn ra phức tạp hơn trong một công ty gia đình. Ngoài ra, nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định và lên kế hoạch kế nhiệm. Nếu gia phong không tập trung ở mục đích sẻ chia thì thường dẫn đến bất đồng tổ chức và hiệu suất thấp. Vậy, để có thể giúp thúc đẩy hiệu suất doanh nghiệp gia đình, đặc biệt trong bối cảnh kinh doanh “ bấp bênh” như hiện nay, doanh nghiệp cần tập trung vào các nhiệm vụ quen thuộc, các mối quan hệ có độ tin cậy cao cũng như việc đưa ra quyết định hiệu quả.

Có thể thấy rằng, những căng thẳng nảy sinh trong cả thị trường lẫn văn hóa đại chúng. Trong loạt phim truyền hình “Kế nhiệm” từng đạt giải thưởng, bộ phim kể về một người sáng lập nắm trong tay quyền hạn và quyền điều hành của một công ty truyền thông hàng đầu. Tuy nhiên, khi đang dự tính về kế hoạch chọn người kế nhiệm, ông đã lên cơn đau tim. Nhân cơ hội này, ba đứa con của ông đã thâu tóm quyền lực và vận hành công ty theo cách chúng mong muốn. Bộ phim này chứng minh rằng thậm chí khi kế hoạch kế nhiệm đã được “đo ni đóng giày” từ trước thì xung đột trong gia đình vẫn không thể tránh khỏi. Vậy nên, chia sẻ mục tiêu giữa các thành viên trong gia đình là cần thiết.

Hơn nữa, những công ty gia đình quy mô lớn có sức ảnh hưởng đến ngành công nghiệp và nền kinh tế toàn cầu. Hàng năm, các công ty này tạo doanh thu hơn 9 tỷ USD và thuê khoảng 30 triệu nhân công. Sự phát triển và tính ổn định cũng như ảnh hưởng của một doanh nghiệp gia đình đối với nền kinh tế nằm ở khả năng cân bằng giữa nhu cầu doanh nghiệp và kì vọng của các thành viên gia đình.

Thông qua việc đánh giá mức độ tin cậy hiện tại, mục tiêu chung và tính rõ ràng xung quanh việc đưa ra quyết định, chúng ra có thể “chẩn đoán” được “những vết nứt” trong doanh nghiệp gia đình. Dưới đây là bốn vấn đề mà các doanh nghiệp thất bại thường mắc phải:

+ Thiếu lòng tin: Chỉ 30% doanh nghiệp gia đình còn tồn tại đến thế hệ thứ hai. Điều này đồng nghĩa, ở 70% số doanh nghiệp gia đình còn lại, gia đình mất quyền kiểm soát tài sản và các mối quan hện bị phá hủy. 60% tỷ lệ thất bại của các doanh nghiệp gia đình do thiếu lòng tin và truyền thông.

+ Thiếu mục đích chung: Dù các thành viên trong gia đình thuộc các thế hệ khác nhau có thể có những giá trị riêng biệt nhưng cùng chung chí hướng có thể giúp họ kết hợp được giá trị bản thân cũng như sở trường, sở đoản nhằm hỗ trợ nhiệm vụ chung.

+ Kiểm soát và quan tâm: Các doanh nghiệp gia đình có thể dẫn đến phá sản vì nhiều nguyên nhân. Trong đó phải kể đến các lý do sau: mâu thuẫn tiền bạc, quản lý kém và tranh đấu trong kế thừa quyền hạn từ thế hệ này sang thế hệ khác.

+ Đạo đức giả: Qua các cuộc trò chuyện thân mật, các thành viên trong gia đình thường cố né tránh những vấn đề khó giải quyết. Đêm dài lắm mộng, nếu các vấn đề vẫn còn tồn đọng sẽ gia tăng sự ngờ vực trong gia đình và cản trở hiệu suất trong tổ chức.

Tuy nhiên, với những kĩ năng đúng đắn, các mối quan hệ đặt lòng tin cao, cơ cấu doanh nghiệp thì những tình trạng này có thể được giải quyết.

Vậy câu hỏi đặt ra là làm thế nào người quản lý có thể áp dụng được thông tin này vào mô hình doanh nghiệp của mình? Dưới đây là một số gợi ý thiết thực cho những vấn đề này.

+ Xây dựng lòng tin một cách chắc chắn. Để dễ dàng hơn trong thực thi kế hoạch và hoàn thành mục tiêu thì các thành viên gia đình chỉ nên hứa những công việc mình có thể làm được được dựa trên năng lực bản thân.

+ Ghi nhớ mục tiêu của doanh nghiệp gia đình. Khi quay lại điều hành tạp chí Esquire trên cương vị tổng giám đốc, ông Phillip Moffit đã bắt đầu cuộc họp mặt với mỗi nhân viên bằng việc yêu cầu từng nhân viên dưới quyền quản lý của mình trình bày rõ những nguyên tắc và nhiệm vụ chung cho đến khi ông nhận thấy nhân viên của mình nắm rõ các cam kết.

Chủ doanh nghiệp gia đình nên tuyên bố cái doanh nghiệp làm, đối tượng nó phục vụ và làm như thế nào nhân viên có thể đóng góp đam mê và kĩ năng vào sự phát triển của công ty. Bằng hành động và cách trình bày trong lời hứa với khách hàng, nhân viên và các cổ đông, các nhà lãnh đạo tài giỏi đã thể hiện được giá trị của bản thân.

+ Thiết lập quy trình giao tiếp hiệu quả. Thành viên gia đình có thể học cách cung cấp phản hồi, phối hợp hành động và tham gia vào những cuộc đàm luận khó khăn. Với quan điểm chung, các thành viên gia đình cũng có thể nhìn thấy những bất đồng cũng như cơ hội để tìm ra cách tốt nhất đạt được mục tiêu đề ra.

+ Dựa trên quyền hạn, gia phong và những ưu tiên của doanh nghiệp khi triển khai quá trình đưa ra quyết định. Theo cách truyền thống, các nhà lãnh đạo then chốt sử dụng quyền hạn để công bố các kết quả từ trên xuống dưới.

Chúng tôi xin đề xuất một ý tưởng có vẻ khác thường, trái logic nhưng hiệu quả tiếp cận cao. Đó là bao quát cả những ý tưởng phía cuối để nhân viên có thể độc lập áp dụng kĩ năng cũng như đam mê bản thân vào công việc.

Chúng tôi từng làm việc với một gia đình gặp mâu thuẫn giữa các thế hệ và thiếu khả năng đưa ra quyết định. Trong suốt chuỗi đối thoại, để ủng hộ ảnh hưởng tích cực xã hội, chúng tôi đã thiết kế một mục tiêu chung cho sự thịnh vượng của doanh nghiệp. Việc làm rõ vai trò xung quanh nhiệm vụ chung có thể giúp các thành viên gia đình bộc lộ tài năng cá nhân nhằm hỗ trợ các mục tiêu tập thể và sử dụng khuôn khổ chung cho hành động kết hợp. Hiện nay, gia đình có đóng góp to lớn với sức khỏe cộng đồng và nền giáo dục thông qua các nỗ lực thiện nguyện.

Có thể thấy, dù trong một chương trình truyền hình phổ biến hay trong thị trường, hiệu quả mang lại từ việc liên kết mục tiêu doanh nghiệp gia đình, lòng tin giữa các thành viên và quyết định chung rất có sức hấp dẫn.

Bởi lẽ đó, doanh nghiệp gia đình là một mảnh ghép không thể thiếu trong xã hội và nền kinh tế. Liên kết quyền lực hiệu quả và gia phong không chỉ thúc đẩy hiệu suất doanh nghiệp và các mối quan hệ gia đình mà còn đem lại ảnh hưởng tích cực cho xã hội trong thời kì bất ổn như hiện nay.

*Bài viết của Amy Castoro - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc và Fred Krawchuk, nhà huấn luyện và tư vấn cao cấp về doanh nghiệp gia đình của The Williams Group.

Lập pháp trong kỷ nguyên số

Lập pháp trong kỷ nguyên số

Diễn đàn quản trị -  3 ngày

Sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy hệ thống lập pháp dịch chuyển từ phản ứng thụ động sang dự báo và kiến tạo trong kỷ nguyên số.

Từ cú trượt của Chứng khoán Thăng Long đến bài toán quản trị tăng trưởng tại MB

Từ cú trượt của Chứng khoán Thăng Long đến bài toán quản trị tăng trưởng tại MB

Diễn đàn quản trị -  4 ngày

Quy mô tăng trưởng nhanh của MB đặt ra bài toán tái thiết quản trị, từ phân quyền, kiểm soát đến năng lực lãnh đạo, để tổ chức tiếp tục vận hành hiệu quả.

Doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng năng lực quản trị dữ liệu

Doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng năng lực quản trị dữ liệu

Diễn đàn quản trị -  5 ngày

Chỉ khi quản trị được dữ liệu, doanh nghiệp mới đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và gia tăng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

‘Tăng trưởng mới đòi hỏi một nền quản trị mới’

‘Tăng trưởng mới đòi hỏi một nền quản trị mới’

Diễn đàn quản trị -  6 ngày

Chỉ khi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, những cải cách về thể chế, hạ tầng và công nghệ mới có thể chuyển hóa thành động lực tăng trưởng thực chất.

Khi doanh nghiệp nâng chuẩn phúc lợi cho người cha

Khi doanh nghiệp nâng chuẩn phúc lợi cho người cha

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Khi trách nhiệm chăm sóc con ngày càng được chia sẻ giữa cha và mẹ, thời gian nghỉ dành cho người cha trở thành một phần trong thiết kế phúc lợi của doanh nghiệp.

Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh: Ngân hàng tăng năng suất hằng năm nhờ công nghệ

Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh: Ngân hàng tăng năng suất hằng năm nhờ công nghệ

Doanh nghiệp -  5 giờ

Với mức đầu tư xấp xỉ 100 triệu USD mỗi năm, MB đang cho thấy công nghệ và niềm tin chính là chìa khóa mở ra tương lai của lĩnh vực tài chính số.

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Bất động sản -  5 giờ

Để phá băng thanh khoản, các chủ đầu tư buộc phải bước vào cuộc đua tái cấu trúc dòng tiền, kéo giãn tiến độ và trực tiếp 'gánh' rủi ro lãi suất cùng khách hàng.

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Bất động sản -  5 giờ

Cùng với nhu cầu ở thực của người dân địa phương, tỷ suất sinh lời vượt trội từ hoạt động cho thuê đang kích hoạt dòng tiền đầu tư mạnh mẽ đổ về thị trường căn hộ Hải Phòng.

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp -  6 giờ

Khối nợ khổng lồ, biên lợi nhuận mỏng cùng áp lực ứng vốn ngày càng lớn đang đè nặng lên các doanh nghiệp xây dựng bất chấp sự tấp nập của các đại công trường trên khắp cả nước.

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiêu điểm -  6 giờ

Dự án Luật Dầu khí sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Doanh nghiệp -  6 giờ

Thị trường bán lẻ ô tô khởi sắc với doanh số tăng trưởng nhưng biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, áp lực tồn kho, chi phí vốn gia tăng và sự thay đổi nhanh chóng trong khẩu vị tiêu dùng.

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

Sổ tay quản trị -  6 giờ

Quy định về ký kết hợp đồng đặt cọc, trách nghiệm của chủ đầu tư và các sàn giao dịch, là những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Tuy nhiên, vẫn còn một số quy định cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn triển khai.