Bộ đệm quản trị logistics khi xăng dầu tăng giá

Xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đã trực tiếp giáng đòn mạnh vào huyết mạch giao thương, đẩy giá nhiên liệu và cước vận tải lên những cột mốc kỷ lục. Trong bối cảnh dòng chảy thương mại toàn cầu đang đối mặt với những điểm nghẽn chưa từng có tiền lệ, ngành logistics Việt Nam cũng đối mặt không ít thách thức.

Sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến giá dầu thế giới biến động mạnh, có thời điểm giá dầu Brent vọt lên 82,6USD/thùng, tăng tới 30,5% chỉ trong vòng ba tháng.

Tại Việt Nam, giá nhiên liệu ghi nhận mức tăng phi mã, có thời điểm tăng hơn 60% chỉ trong vòng một tuần.

Tính từ đầu năm 2026, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 12 phiên điều chỉnh với xu hướng tăng là chủ đạo. Riêng kỳ điều hành ngày 10/3, giá xăng RON95 đã vượt ngưỡng 29.000 đồng/lít.

Đối với ngành logistics, nhiên liệu được ví như "mạch máu", chiếm tỷ trọng chi phí khổng lồ trong cơ cấu vận hành. Theo các phân tích của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), nhiên liệu thường là khoản chi lớn nhất trong cấu trúc chi phí của doanh nghiệp vận tải biển, chiếm khoảng 30% đến hơn 50% tổng chi phí vận hành tùy loại tàu. Ở lĩnh vực hàng không, chi phí này cũng chiếm từ 35 - 40%.

Khi giá đầu vào tăng vọt, đại diện BEST Express nhận định, việc "đội giá" vận chuyển tương ứng là điều khó tránh khỏi.

Cùng với đó, những căng thẳng tại Trung Đông đang đặt ba điểm nghẽn quan trọng của thương mại toàn cầu vào trạng thái rủi ro cao, từ eo biển Hormuz đến Biển Đỏ. Việc tàu hàng phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng kéo dài hành trình thêm gần hai tuần, làm gia tăng nguy cơ thiếu container rỗng tại các cảng châu Á, bao gồm Việt Nam, đồng thời đẩy chi phí vận tải và hàng không tăng mạnh do các tuyến bay qua Trung Đông bị hạn chế.

Thách thức này tạo ra áp lực dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế. Với hàng triệu đơn hàng thương mại điện tử mỗi ngày, chỉ cần phí giao hàng tăng thêm vài nghìn đồng mỗi đơn cũng có thể tạo ra chi phí phát sinh hàng chục tỷ đồng cho toàn thị trường.

Đối với người bán, biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt là các mặt hàng giá trị thấp. Trong khi đó, với người mua, phí vận chuyển cao có thể làm thay đổi quyết định mua sắm trực tuyến.

‘Bộ đệm’ cho ngành logistics

Trong tâm bão giá, đại diện BEST Express cho biết, thay vì chọn giải pháp tăng giá cước "sốc" theo biến động thị trường, doanh nghiệp này đã chủ động thực hiện các chiến lược tối ưu hóa nội bộ.

“Chúng tôi đang sử dụng hệ sinh thái logistics và năng lực công nghệ cốt lõi làm bộ đệm để hấp thụ tối đa cú sốc này trước khi tính toán các chiến lược về giá vận chuyển”, đại diện BEST Express chia sẻ.

Doanh nghiệp này sử dụng hệ thống điều phối và tính toán tuyến đường thông minh để rút ngắn quãng đường di chuyển, nâng cao hệ số lấp đầy phương tiện.

Một giải pháp sáng tạo là kết hợp vận chuyển luồng hàng cồng kềnh (BEST Cargo) và hàng chuyển phát nhanh trên cùng một chuyến xe.

Việc xe chạy đầy tải giúp "pha loãng" mẫu số chi phí nhiên liệu trên mỗi đơn hàng, từ đó duy trì mặt bằng giá cước ổn định trong ngắn hạn.

“Tuy nhiên, khả năng duy trì mức giá này trong bao lâu còn phụ thuộc vào diễn biến của giá nhiên liệu và các chi phí vận hành liên quan”, đại diện BEST Express cho biết.

Đại diện BEST Express nhìn nhận rằng trong thời kỳ biến động, rủi ro lớn nhất không chỉ là chi phí mà còn là sự đứt gãy chuỗi cung ứng và dịch vụ chậm trễ.

Do đó, doanh nghiệp này tập trung vào sự ổn định chuỗi cung ứng thông qua việc ưu tiên duy trì tỷ lệ giao hàng thành công và mức độ hài lòng của khách hàng để đảm bảo hoạt động kinh doanh cho các đối tác bưu cục và người bán.

Đây là tư duy quản trị lấy sự bền vững của hệ sinh thái làm trọng tâm thay vì lợi ích ngắn hạn.

Nhờ những nỗ lực tự thân này, doanh nghiệp có thể hấp thụ một phần đáng kể chi phí tăng thêm, thay vì chuyển giao toàn bộ gánh nặng lên vai người bán và người mua.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chi phí năng lượng cao, Chính phủ và các bộ ngành cũng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tài chính và chính sách.

Nghị định số 72/2026/NĐ-CP đã điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với nhiều mặt hàng xăng dầu về mức 0% từ ngày 9/3/2026.

Việc giảm thuế nhập khẩu xăng không pha chì từ 10% xuống 0%, cùng với các loại dầu diesel, dầu mazut... giúp đa dạng hóa nguồn cung, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống và nâng cao khả năng ứng phó với các cú sốc nguồn cung quốc tế.

Trong các kỳ điều hành giá xăng dầu gần đây, liên Bộ Công thương - Tài chính đã quyết định chi Quỹ bình ổn 4.000 - 5.000 đồng với mỗi lít xăng dầu để giảm mức tăng giá, ngăn chặn những "cú sốc" giá quá lớn trực tiếp vào sản xuất và tiêu dùng.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng tăng cường kiểm tra, giám sát để xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, bán nhỏ giọt hoặc lợi dụng biến động giá để trục lợi.